Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Royale Russen tonen Hollandse topstukken uit hun Hermitage

Cultuur

Sandra Kooke

Pieter Janssens Elinga, Huiskamer (omstreeks 1665-'75) © © State Hermitage Museum, St Petersburg
Recensie

KUNST
Hollandse meesters uit de Hermitage, oogappels van de tsaren
Hermitage Amsterdam
★★★★

Nee, er hangt geen Vermeer. Ook de beroemdste Rembrandts uit de Hermitage in Sint-Petersburg ontbreken. Voor 'De terugkeer van de verloren zoon', 'Het offer van Abraham', 'Danaë', 'De heilige familie' en 'Afscheid van David en Jonathan' moeten we nog altijd op reis naar Rusland, al waren de laatste twee hier al eens te zien. Voor het overige blijft er niet veel te wensen over voor wie de tentoonstelling 'Hollandse meesters uit de Hermitage' bezoekt.

Lees verder na de advertentie

De Russische tsaren waren groothandelaren op de kunstmarkt. Schepen vol schilderijen werden naar Sint-Petersburg afgevoerd, hele kunstcollecties opgekocht. Sinds 1764 worden ze verzameld in de Hermitage, de kunstgalerij die Catharina de Grote stichtte. De grootste collectie Hollandse schilderijen uit de Gouden Eeuw buiten Nederland, maar zonder een Vermeer, is door die verzamelwoede in Sint-Petersburg te vinden.

Nu de be­zoe­kers­aan­tal­len voor Amsterdamse musea de pan uit rijzen, is een extra collectie Nederlandse meesters geen enkel probleem meer

Concurrentie

Daarom keken de Nederlandse musea acht jaar geleden met argusogen naar de Hermitage aan de Amstel, de dependance van dat Russische museum. Het was niet de bedoeling dat deze nieuwe private instelling, die toegang had tot die enorme collectie in Rusland, ging concurreren met de andere Nederlandse kunstmusea. Maar nu de bezoekersaantallen voor Amsterdamse musea de pan uit rijzen, is een extra collectie Nederlandse meesters geen enkel probleem meer. De lang gewenste tentoonstelling 'Hollandse Meesters uit de Hermitage' kon eindelijk worden gemaakt zonder scheve ogen te veroorzaken. Ze telt zelfs enkele aanvullingen uit het Rijksmuseum, het Mauritshuis en het Amsterdam Museum.

Rembrandt, Jonge vrouw met oorbellen, 1656 © © State Hermitage Museum, St Petersburg

63 schilderijen uit de Gouden Eeuw hangen er op de tentoonstelling, verzekerd voor een bedrag dat 'elke verbeelding te boven gaat', aldus directeur Cathelijne Broers. Vele zijn van opmerkelijk hoge kwaliteit. Rembrandts 'Jonge vrouw met oorbellen' opent de tentoonstelling: een waardige tegenhanger van Vermeers 'Meisje met de parel', omdat Rembrandt feilloos de sfeer heeft getroffen van een vrouw die zelfverzekerd haar toilet maakt. 'Een glas limonade' van Gerard ter Borch schittert niet alleen door het prachtige satijn van de jonge vrouw, maar ook door de intieme blikwisseling en het handenspel van de vrouw en de man. 'De baadster' van Gerard Dou is zo adembenemend fijn geschilderd, dat je even aan de voetjes van de vrouw of het koele metaal van de kan zou willen voelen. In 'Portret van een man', in vele tinten zwart, schildert Frans Hals met zelfbewuste losse streken zijn beroemde fijne manchetten.

Het is een buitenkans om zo'n nieuw Nederlands overzicht onder één dak te kunnen bekijken

Compleet overzicht

Wat naast de hoge kwaliteit opvalt, is de alomvattendheid van dit overzicht. Door met grote sleepnetten kunstcollecties binnen te halen, verzekerden de tsaren zich van een compleet overzicht van Nederlandse kunst. Potter, Van Honthorst, Lucas van Leyden, Jacob van Ruisdael, Jan Steen, De Hooch, Metsu, Heda: vrijwel elke populaire naam is hier te vinden. En al kunnen het Rijksmuseum, Boijmans of Mauritshuis de concurrentie gemakkelijk aan, het is toch een buitenkans om zo'n nieuw Nederlands overzicht onder één dak te kunnen bekijken.

De tentoonstelling is, zoals altijd in de Amsterdamse Hermitage, met grote zorg ingericht. Bezoekers moeten, voor ze de eerste gang betreden, even hun blik langs de handgeschilderde tegelvloeren en deurposten in de verschillende kabinetten laten gaan. Het is net of je een schilderij van Pieter de Hooch betreedt.

De grote zaal in het midden is niet het bruisende hart van de tentoonstelling. Er hangen portretten van Rembrandt - vier mannen en de prachtige 'Flora' - en zijn leerlingen De Gelder, Flinck en Van Hoogstraten. Daaromheen grote werken van voorgangers en Utrechtse Caravaggisten. Voor het plezier en het grote gebaar moet je in de kleinere kabinetten zijn, waar de schilderijen op thema zijn gerangschikt.

Ook het favoriete schilderij van Russische kinderen hangt wat achteraf: 'De straf van een jager' van Paulus Potter, dat laat zien hoe een jager door de dieren zelf te grazen wordt genomen. Dat die is meegekomen bewijst dat de Russen werkelijk royaal zijn geweest.

Deze expositie is te zien tot en met 27 mei 2018.

Met tranen in haar ogen bereidde de conservator Hollandse schilderkunst van de Hermitage in Sint-Petersburg zich eind mei voor op het afscheid van de Hollandse meesterwerken. Lees hier onze reportage: "Deze schilderijen zijn haar kinderen, zegt ze meermaals."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Nu de be­zoe­kers­aan­tal­len voor Amsterdamse musea de pan uit rijzen, is een extra collectie Nederlandse meesters geen enkel probleem meer

Het is een buitenkans om zo'n nieuw Nederlands overzicht onder één dak te kunnen bekijken