Robert Glasper

Profiel Robert Glasper

Robert Glasper brengt muzikale werelden bij elkaar en dat is perfect voor North Sea Jazz

Robert Glasper Beeld anp

Begenadigd jazzpianist Robert Glasper, artist-in-residence op North Sea Jazz, haat hokjes. Het maatpak van de jazz ervaart hij als een keurslijf. 'Jazz is verworden tot een dresscode’.

Wie de Texaanse toetsenist Robert Glasper ooit live aan het werk zag, weet hoe extreem hij soms uitersten opzoekt. Een bloedstollend ruige improvisatie kan bij hem zomaar worden opgevolgd door een mierzoete ballad. En wie tijdens een van zijn vele Nederlandse festivaloptredens even de zaal verliet om een kwartiertje later terug te keren, kreeg vaak de indruk dat hij bij een totaal ander concert was beland. Toch stond precies dezelfde band op de planken.

Robert Glasper is dit jaar artist-in-residence tijdens het North Sea Jazzfestival. De keuze voor deze meervoudig Grammy-winnaar is treffend. Want Glaspers muziek heeft zich gedurig ontwikkeld van pure jazz tot een amalgaam van verschillende stijlen en genres, waaronder hiphop, soul en r&b. Wat Glasper wil – uiteenlopende muzikale werelden bij elkaar brengen – is exact wat ook de programmeurs van North Sea Jazz voor ogen staat.

Miles Davis

De drie concerten die Glasper tijdens het festival zal verzorgen, geven een goed beeld van zijn brede smaak. Een optreden met rapper Yasiin Bey (beter bekend als Mos Def), een optreden met zijn vaste jazztrio en een optreden gewijd aan de muziek van trompettist Miles Davis. Voor de baanbrekende Glasper is Miles Davis een logisch voorbeeld en een ijkpunt. Want het was bij uitstek Davis die de grenzen van jazz verregaand oprekte. Bijvoorbeeld door met elektrische instrumenten en rappers te werken of door jazz met rock en funk en disco te mengen. Kon het hem wat schelen dat de jazzpolitie het feit veroordeelde dat hij nummers van Cyndi Lauper en Michael Jackson speelde ?

Drie jaar geleden maakte Glasper een plaat waarop alle nummers uit Miles Davis-samples waren opgetrokken: ‘Everything is Beautiful’. Dat is niet alleen de albumtitel, maar eigenlijk ook Glaspers motto. Laat hokjes en andersoortige indelingen toch zitten. Alles is mooi.

Geleidelijke ontwikkeling

Dat klinkt alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, maar het was voor Glasper wel degelijk een geleidelijke ontwikkeling. Waarin hij zich bovendien meer dan eens van ferme statements voorzag om duidelijk te maken waarom hij de stappen zette die hij zette.

‘Jazz hoort de meest vrije muzieksoort te zijn, maar ze is verworden tot een stijl met een dresscode.’ Met die uitspraak keerde Glasper zich niet alleen tegen de gewoonte van veel jazzmusici om strak in het pak op het podium te verschijnen. Dat maatpak waar hij zo’n afschuw van heeft, is vooral ook een metafoor voor een keurslijf. Voor een starre opvatting van wat muziek moet zijn. Dat laat zich inderdaad moeilijk rijmen met vrijheid.

Andere kant

Terugkijkend is Glasper vanaf het begin van zijn loopbaan bezig geweest het pad van de jazz te verbreden. Al op zijn eerste platen doken r&b-zangers of hiphopbeats op. Toch speelde Glasper zich in eerste instantie in de kijker als een begenadigd jazzpianist. Vooral de eerste albums op het beroemde Blue Note-label vestigden Glaspers naam als een van de grote jazztalenten.

Tien jaar geleden maakte Glasper met de plaat ‘Double Booked’ op niet mis te verstane wijze duidelijk dat hij een andere kant op wilde gaan. Na zes meer traditionele nummers met zijn trio kondigde Glasper ineens een nieuwe band aan, die hij ‘Experiment’ doopte. Akoestische instrumenten werden verruild voor elektrische. Rapper Mos Def en r&b-zanger Bilal kwamen langs en Glasper voegde ook saxofonist Casey Benjamin toe, die, niet tot ieders vreugde, met bakken vol effectapparatuur speelt en zingt.

Is het nog wel jazz?

Vanaf toen was Glasper vol op stoom. In 2012 verscheen zijn klapper ‘Black Radio’. Commercieel een onbetwist succes, artistiek een plaat die de meningen verdeelde. Onder meer over de vraag of ‘Black Radio’ nog wel een jazzalbum is. Een vraag die Glasper zelf al geen ene moer meer interesseert. Ook de vervolgplaat ‘Black Radio 2’ en remixen van dat repertoire waren in de daaropvolgende jaren zeer succesvol. Glasper had daarnaast een belangrijke hand in ‘To Pimp a Butterfly’, het wereldwijd jubelend ontvangen album van rapper Kendrick Lamar.

Het betekent niet dat Glasper de onversneden jazz volledig achter zich heeft gelaten. En, behalve een man met een brede smaak en opvallende visie, is hij vooral ook nog een pianist met een fantastische techniek. Iemand die blijft verrassen. Schrijver dezes rende tijdens een festival ooit naar een podium vanwaar onverwacht prachtig furieuze free jazz klonk. Ook dat bleek Robert Glasper.

North Sea Jazz begint vanavond en duurt t/m zondag. Grootheden die in de Rotterdamse Ahoy optreden zijn o.a. Burt Bacharach (91), Joe Jackson, Anita Baker, Diana Krall, Jamie Cullum, Gladys Knight, Janelle Monáe, Chick Corea en Bobby McFerrin. www.northseajazz.com

Lees ook:

Op North Sea Jazz moet de bezoeker voortdurend kiezen: groot of klein, oud of nieuw, bekend of talent

Jazz is zowel individualistische muziek als groepsmuziek. Dat kan leiden tot een ongemakkelijke spagaat. Bijvoorbeeld bij het nieuwe collectief R+R = Now waarin sterren als toetsenist Robert Glasper en trompettist Christian Scott aTunde Adjuah vooral hun eigen moment in de schijnwerpers leken te waarderen en de toeschouwer daardoor zelden het idee gaven dat een groep aan het werk was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden