Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Robert Glas legt vanuit verbazing de bureaucratie rond immigratie vast

cultuur

Joke de Wolf

Beeld uit de film 'Jurisdiction', te zien op de tentoonstelling 'Before the law'. © RV
Recensie

Fotograaf Robert Glas (1986) legde de bureaucratie rondom immigratie vast. Hij toont gevangenisruimtes die de overheid liever verborgen houdt.

Robert Glas
'Before the law'
Tot 10 september in Foam, Amsterdam. foam.org
★★★★

Lees verder na de advertentie

Als je de foto's ziet is het lastig voor te stellen dat er zoveel gedoe was rond het maken ervan. We hebben het over een fotoserie van kunstenaar Robert Glas, nu te zien in Foam in Amsterdam, samen met vier andere kunstwerken. De omstreden foto's zijn frisse, strakke beelden van op het eerste gezicht moderne ruimtes: een spiegelende vloer, een oranje kunststof stoel, een glimmende prullenbak, of wacht... Het is geen prullenbak maar een heel simpele toiletpot zonder bril, erboven zit een knopje voor het doorspoelen. De ruimtes zijn cellen die in Nederland gebruikt worden voor het vastzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers.

Immigratie en hoe de Nederlandse staat daarmee omgaat is het terugkerende onderwerp van Glas (1986). Hij werkt vanuit verbazing en verontwaardiging over de bureaucratie die met het thema is verbonden. 'Je kunt het nooit goed doen, hoe uitgedacht het systeem ook is, er zijn altijd mensen die er slachtoffer van worden,' vertelt hij in de brochure bij de tentoonstelling.

Tekst loopt door onder afbeelding

© Robert Glas

Om toestemming te krijgen voor het maken van de foto's van de detentiecentra, in eerste instantie bedoeld voor een reportage in Vrij Nederland in 2014, moest Glas naar de rechter. Het ministerie van justitie, eigenaar van de gebouwen, kon het 'vanwege de rust' niet goedkeuren dat er een fotograaf zou komen. Toen de rechter Glas wél toegang gaf en de foto's gemaakt waren, spande Glas opnieuw een rechtszaak aan: het ministerie verbood hem de foto's op andere plekken te gebruiken dan in het tijdschrift waarvoor hij de foto's had gemaakt. Glas publiceerde zijn foto's toch elders, in het Amnesty-International-tijdschrift Wordt Vervolgd, en wéér koos de rechter de kant van de kunstenaar - de 'trias politica' deed haar werk.

Hij werkt vanuit verbazing en ver­ont­waar­di­ging over de bureaucratie die met het thema is verbonden

De foto's van die kleine, onpersoonlijke ruimtes, gevangenissen voor mensen die, zoals Glas zegt, geen enkele misdaad hebben begaan, worden aangevuld met de documenten van de rechtszaken. De papieren zijn onderdeel geworden van de foto's, samen vertellen ze het verhaal van ruimtes die de staat zo min mogelijk wil tonen.

Tekst loopt door onder afbeelding

Vreemdelingendetentie. Luchtplaats bij isoleecel, locatie Schiphol. © RV

In dezelfde kleine tentoonstelling is een video van Glas te zien uit 2016: 'Hoe iemand te motiveren vrijwillig te vertrekken'. Het is een indringende blik achter de schermen bij de gesprekstraining van de dienst Terugkeer en Vertrek, die sinds 2016 uitgeprocedeerde vreemdelingen 'zorgvuldig en waardig' moet laten vertrekken uit Nederland.

Jammer is het dat de afwerking van de tentoonstelling hier en daar wat slordig is. Er zijn maar drie koptelefoons voor bovengenoemde video. Bij de andere film, waarbij een Engelse vertaling van Kafka's parabel 'Vor dem Gesetz' wordt gebruikt, was een Nederlandse versie welkom geweest.

Tekst loopt door onder afbeelding

© Robert Glas

Ondanks dat en de kleine afmeting beklijft de kunst. Aan een muur hangen foto's van vingers, palm omhoog, op de hoogte dat je je eigen vingers erop zou kunnen leggen. De foto's kreeg Glas van de IND in Ter Apel, die ze 'foute vingers' noemt: de vingers zijn zo verminkt dat de vingerafdrukken niet meer zijn af te nemen.

Sinds 2003 mag je nog maar in een land van de Europese Unie een asielaanvraag doen, de identificatie verloopt via de vingerafdrukken. De foto's leggen de regels bloot. Regelgeving die ervoor zorgt dat mensen zich in de vingers snijden. 

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Hij werkt vanuit verbazing en ver­ont­waar­di­ging over de bureaucratie die met het thema is verbonden