Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Robby Müller, de cameraman die toverde met licht en kleur (1940-2018)

Cultuur

Belinda van de Graaf

In 2007 kreeg cameraman Robby Müller de Gouden Kalf Cultuurprijs uitgereikt. © ANP
Naschrift

"Zijn gevoeligheid voor licht is vergelijkbaar met die van Hollandse genreschilders als Vermeer en De Hooch, in die traditie staat hij", zei de New Yorkse regisseur Jim Jarmusch over Robby Müller. Nederlands beroemdste cameraman, die door een neurologische aandoening al geruime tijd ziek was, overleed dinsdag op 78-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam.

Müller werkte met enkele van de grootste hedendaagse regisseurs: behalve met Jarmusch ook met Wim Wenders en Lars von Trier. "Robby kon met zijn ene hand scherp stellen en met zijn andere hand een sjekkie draaien", zei Wenders die de getalenteerde cameraman eind jaren zestig ontmoette en in 1971 zijn eerste speelfilm met hem maakte, 'Summer in the City'. Het klikte. In de volgende twee decennia zouden ze samen tien films draaien waaronder de Handke-verfilming 'Die Angst des Tormanns beim Elfmeter' en de roadmovie 'Im Lauf der Zeit'.

Lees verder na de advertentie
Robby Müller in 1972. © Hollandse Hoogte

Hun meest succesvolle samenwerking was 'Paris, Texas', in 1984 bekroond met de Gouden Palm in Cannes. Een roadmovie over een man (de vorig jaar overleden Harry Dean Stanton) op zoek naar zijn lang vermiste vrouw met magische, bijna mythische beelden van het Amerikaanse landschap. Hollywood maakte hem al snel het hof. Müller filmde Willem Dafoe in het misdaaddrama 'To Live and Die in L.A.' en Mickey Rourke en Faye Dunaway in de Bukowski-verfilming 'Barfly'. Maar hij voelde zich uiteindelijk niet thuis in het Amerikaanse studiosysteem. Müller die in 1940 op Curaçao werd geboren als zoon van een Shell-ingenieur en in 1964 een studie aan de Nederlandse Filmacademie voltooide, werkte liever in vrijheid met onafhankelijke regisseurs, zoals Jarmusch met wie hij vijf films maakte.

Bekijk hieronder een eerbetoon met beroemde scenes van Müller. 

De psychedelische western 'Dead Man' met Johnny Depp in de hoofdrol toont precies hoeveel gradaties er waren in zijn zwart-witfotografie. Müllers landschappen waren kaal en weids. "Liefst ging hij met zijn rug naar het mooie landschap staan", verklaarde Jarmusch, "want aan de andere kant viel ook van alles te ontdekken. Robby ging nooit voor het voorspelbare, maar bleef kijken en denken." Niet verwonderlijk dat de Nederlandse 'director of photography' uiteindelijk ook aan de zijde van Lars von Trier belandde met wie hij volop kon experimenteren. "Sommige mensen waren boos over het schuddende camerawerk in 'Breaking the Waves'", merkte Müller zelf op, "maar je moet regels doorbreken." Met de Björk-musical 'Dancer in the Dark', eveneens goed voor een Gouden Palm in Cannes, ging het duo nog een stapje verder. Om het verhaal vanuit verschillende gezichtspunten te kunnen vertellen, werkte Müller met honderd kleine digitale cameras.

De titel 'Master of Light' paste hem. Müller was een tovenaar met licht en kleur. Zijn zeventig films omvattende filmografie laat zich lezen als een spectaculaire reis door de internationale, onafhankelijke cinema van de afgelopen halve eeuw.

Lees ook dit profiel van Müller uit 2009

Lens, filmmateriaal en licht, dat is genoeg voor cameraman Robby Müller

Deel dit artikel