Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Restaurateur roofkunst: Schilderijen zien er ziek uit

Cultuur

Rianne Oosterom

Een van de geroofde schilderijen, Vrouw wereld, geschilderd in 1622, door Jacob Waben. © Wikimedia Commons

Het West-Fries Museum heeft sinds vandaag zijn vijf geroofde schilderijen officieel terug. Het museum mocht de kunstwerken komen halen in Kiev, waar ze afgelopen jaar plotseling opdoken. Restaurateur Ronald de Jager: "Het was best wel een emo-momentje."

Volgende week zullen de Boerenbruiloft van Hendrick Boogeart, Keukenstuk van Floris van Schooten, Vrouw wereld, Terugkeer van Jefta van Jacob Waben en Nieuwstraat in Hoorn van Izaak Ouwater, thuiskomen in Hoorn. Daar werden ze in nacht van 9 op 10 januari 2005 gestolen, samen met negentien andere schilderijen en zeventig stukken zilverwerk -  samen het hart van de 17e en 18e eeuwse collectie van het West-Fries museum.  

De Oekraïense veiligheidsdienst vond vier schilderijen in april dit jaar. In mei dook een vijfde schilderij op. "Waar en hoe de schilderijen gevonden zijn, is nog steeds een gesloten boek", vertelt restaurator Ronald de Jager (60), die met directeur Ad Geerdink bij de overdracht was. De Jager die al sinds de jaren negentig de schilderijen van het West-Fries museum 'gezond houdt'. 

Hoe ging het precies, de overdracht van de schilderijen? 
"Vandaag zou de officiële overdacht zijn, maar we mochten de schilderijen plotseling gisteren al meenemen, toen we alleen 's morgens waren uitgenodigd op het kantoor van de veiligheidsdienst om de papieren te tekenen.

"We zijn daar uiteindelijk de hele dag binnen geweest, te meer omdat we een busje van een plaatselijke kunsttransporteur moesten regelen om de schilderijen veilig naar de ambassade te brengen. Daar hebben ze overnacht en vanmorgen zijn ze weer neergezet voor de officiële overdacht, die werd beëdigd met een handdruk." 

Hoe zijn de schilderijen eraan toe?
"De twee grote schilderijen van Jacob Waber in wonderbaarlijk goede staat. Er is wat klein verfverlies, er zijn krasjes. De Boerenbruiloft en Keukenstuk zien er wel dramatisch uit: er zitten scheuren en golven in de doeken en er zitten vochtplekken op, waarschijnlijk hebben ze in een kelder gelegen.

"De kunstwerken zijn ook nog verkeerd om opgerold teruggevonden. Het klinkt gek, maar als je een doek oprolt, moet je dat met de verf naar buiten doen, niet naar binnen, anders krijgt de verf geen ruimte. Het vijfde doek van Ouwater is een klein schilderijtje. Ook daar zitten scheuren in, het is een zielig lapje."

Lees verder na de advertentie
Het ziet er misschien erg uit, maar de doeken zijn goed te restaureren.

Restaurateur De Jager

Zijn de werken nog wel te repareren? 
"Het ziet er misschien erg uit, maar de doeken zijn goed te restaureren. De schilderijen worden vanaf begin oktober in deze staat tentoongesteld, om geld in te zamelen voor de restauratie. Als de financiering rond is, stel ik een team samen dat in korte tijd de schilderijen behandelt. Als ik dat zeg, klinkt het alsof ze ziek zijn, maar zo zien ze er eigenlijk ook uit.

"Restauratie begint altijd met het stabiel maken van een schilderij, door nieuwe bedoeking of het lijmen van scheuren. Zo voorkom je dat de schade erger wordt. Daarna komt de voorkant pas. Van Ouwater weet ik zeker dat-ie weer perfect wordt, over de opgerolde schilderijen twijfel ik een klein beetje, maar ik ga ervan uit dat het goed komt." 

Hoe was het voor u om de schilderijen na elf jaar weer terug te zien?
"Het was best wel een emo-momentje, meer dan ik van tevoren gedacht had. Je stapt in een vliegtuig naar Kiev - ook niet iets wat je dagelijks doet - je loopt het gebouw van de veiligheidsdienst binnen, en daar staan ze dan, de schilderijen die je elf jaar niet gezien hebt, in een kamertje. Dan mag je ze uitpakken en besef je opeens hoe bijzonder het is: die schilderijen zijn op pad geweest door Europa, ze hebben een aardige tocht moeten maken om in Kiev terecht te komen, en nu mogen ze mee naar huis."

Restauratie begint altijd met het stabiel maken van een schilderij, door nieuwe bedoeking of het lijmen van scheuren.

Deel dit artikel

Het ziet er misschien erg uit, maar de doeken zijn goed te restaureren.

Restaurateur De Jager

Restauratie begint altijd met het stabiel maken van een schilderij, door nieuwe bedoeking of het lijmen van scheuren.