Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rapper Fresku: ‘Ik weet zelf niet eens wie ik ben’

Cultuur

Isabel Baneke

Rapper Fresku: “Het roodleren Eddie Murphy-pak dat ik iedere avond aantrek dient als een soort schild.” © Patrick Post
Interview

Waardeer wat je hebt, wil Fresku met zijn nieuwe voorstelling zeggen. Die boodschap is vooral bedoeld voor hemzelf. ‘Door relatieproblemen en de ziekte van mijn pasgeboren zoon kan ik mijn donkere periodes beter relativeren. Absurdistische lol maken, dat is wat ik nu wil.’

Uit het niets laat hij zich midden op het podium op zijn knieën vallen en begint hij hartverscheurend te huilen. “Nee”, klinken zijn uithalen, “nee, nee!” Het publiek in het Gelderse Beusichem lacht. Maar als het drama minutenlang aanhoudt, verstomt de zaal. Toeschouwers kijken elkaar aan, er schieten wenkbrauwen omhoog en het gesmiespel neemt langzaam maar zeker toe. Totdat de huilebalk net zo plots als hij ter aarde stortte opstaat en zegt: “Ik had jullie toch gezegd dat ik niets van theater wist?”

Lees verder na de advertentie

Verwarring, dát wil Fresku (32). Als artiest is het zijn doel ondefinieerbaar te zijn. Een Kinder Surprise, zoals hij het zelf omschrijft. “Net als die chocolade-eieren waarvan je nooit weet welk speeltje erin verstopt zit, wil ik ook blijven verrassen. Fresku is niet in een hokje te stoppen. Steeds wanneer mensen denken te weten wie en wat hij is, wil ik de focus verleggen.”

Zo maakte de Eindhovenaar, die ­eigenlijk Roy Michael Raymond heet, furore met zijn persoonlijke en maatschappijkritische rapteksten, maar ­acteerde hij daarnaast in films en bedacht hij sketches. Zijn satirische typetjes Willy Keurig, een Brabantse PVV-stemmer, en de patserige Antilliaan Gino Pietermaai waren klikkanonnen op YouTube.

Ook met ‘Voordat het te laat is’ wil Fresku, Papiaments voor brutaal, zijn publiek op het verkeerde been zetten. In zijn tweede theatervoorstelling, die morgen in première gaat, wisselt hij gesproken raps zonder muziek af met stand-upcomedy. De artiest start en eindigt met de liefde die hij voelt voor zijn gezin en familie, maar grapt het gros van de show over uiteenlopende onderwerpen, van een saunabezoek tot leverworst op Nederlandse verjaardagsfeestjes.

Een rode draad heeft de voorstelling niet. Die mis ik al heel mijn leven

“Het is een absurdistische en autistische bedoening”, legt hij een dag na zijn optreden uit in de kleedkamer van Theater de Luifel in Heemstede. “Ik wil dat de zaal af en toe stilvalt, dat mensen ongemakkelijk op hun stoelen schuiven. Stukken die eigenlijk te stom voor woorden zijn, zoals het moment waarop ik op mijn knieën val en slecht acteer dat ik huil, weiger ik uit de show te halen.

“Tijdens die delen hoor ik de mensen denken: ‘Wat probeert hij? Ik heb toch een kaartje voor een comedyshow gekocht? Is deze grap heel flauw of ligt het aan mij?’ Dat vind ik leuk. Het publiek neemt met bepaalde verwachtingen plaats, en van mij hoeven die niet te kloppen. Fresku is geen cabaretier. Een rode draad heeft de voorstelling niet. Die mis ik al heel mijn leven. Mijn teksten vormen een zoektocht naar die rode draad, het is de reden dat ik schrijf.”

© Patrick Post

Gepest

De rapper wijst naar zijn wortels. Fresku kwam in 1986 in Eindhoven ter wereld als zoon van een Nederlandse moeder en Antilliaanse vader. Hij was het middelste kind in het gezin. Toen hij zeven jaar oud was, werd Fresku door zijn inmiddels gescheiden vader meegenomen naar Curaçao. Hij kon moeilijk aarden op het eiland, werd ­gepest en thuis geslagen. Fresku keerde terug naar Nederland en begon zijn ­carrière in een riemenfabriek.

“Nu woon ik in Strijp, het hipster­paradijs van Eindhoven. Mijn leven lang heb ik me steeds moeten aanpassen. Ik heb geprobeerd me thuis te voelen in minder welvarende buurten op Curaçao, in Nederland, me het artiestenwereldje eigen gemaakt. En nog steeds haal ik allerlei kanten van mezelf omhoog. Morgen praat ik anders tegen een Marokkaanse vriend dan zoals ik nu met jou communiceer. En bij ‘De Wereld Draait Door’ ben ik weer iemand anders. Zo ben ik. Mensen zullen nooit voor de volle honderd procent snappen wie Fresku is.”

Fresku frunnikt verlegen aan zijn dreadlocks. “Ik weet zelf niet eens wie ik ben. En dat is gek. Ik weet niet wat ik met dat gegeven moet, of het erg is. In mijn eerste theatervoorstelling had ik mijn hele leven gepropt, van mijn jeugd tot mijn doorbraak en vooral ook mijn kritiek op de samenleving. Ik wilde Nederland een spiegel voorhouden, maar uiteindelijk hield het publiek mij een spiegel voor. Die man op dat podium, die was ik niet. Ik moest het opnieuw proberen, op een andere manier.”

Wat zag u in de spiegel?

“In mijn raps en ook in die show in 2016 had ik het veel over thema’s als diversiteit. Ik ging voor het eerst de planken op omdat ik het tegengeluid wilde zijn van theatermakers en cabaretiers die succes hadden met harde grappen over gevoelige onderwerpen als racisme. Ook nam ik het op voor hiphop, bracht ik een debat op gang over het feit dat die weinig wordt gedraaid op de radio.

“Nog steeds wil ik die strijd voeren. Maar ik had moeite met het beeld dat ik van mezelf had geschapen. In mijn muziek ben ik misschien een boodschapper, maar in het theater ligt die rol me niet. In het dagelijks leven ben ik geen persoon die zijn mening overal verkondigt. In de eerste plaats wil ik een toffe peer zijn. Ik wil dat mensen me zien als vriend, dat ze me mogen. Stom hè?

“Maar vrij plotseling was ik een dominante stem in het racismedebat. Redacties belden me als het over diversiteit ging. Werd er een uitzending aan Bob Dylan gewijd, dan zag ik enkel witte singer-songwriters aan tafel schuiven. Shit, dacht ik dan, waarom hebben ze mij niet gevraagd?

“Ik snap het ook wel. Onbewust typecast je jezelf. Door diversiteit aan te kaarten, categoriseerde ik mezelf als de man die daarvoor symbool staat. Zo bevestigde ik precies waartegen ik vocht. Ook uit dat hokje wil ik breken. Met deze nieuwe voorstelling laat ik zien dat ik meer ben dan die gozer. Fresku is ook een lolbroek, met menselijke imperfecties.”

Wat hoopt u dat het publiek van ­‘Voordat het te laat is’ ziet?

“Mijn vorige voorstelling was een spektakel, met een volledig uitgeschreven script, eem enorm decor en mijn vaste type’tjes. Deze keer staan er alleen een kruk en microfoon op het podium. Elke scene is al improviserend ontstaan.

“Het roodleren Eddie Murphy-pak dat ik iedere avond aantrek dient als een soort schild, zeker, maar verder heb ik niets om me achter te verschuilen. In deze show kom ik dichter bij de kern van Fresku dan ik ooit ben geweest. Hij laat zien dat ik onzekerheden heb, depressieve periodes ken en hoe mijn ­chaotische brein werkt. Het verhaal waaiert alle kanten op.

“Mijn voorstelling heeft niet per se een boodschap. Waarom zou er overal een les in moeten zitten? Misschien is mijn volgende theatershow wel weer heel anders, met een stevig statement, maar nu wil ik alles loslaten en lol hebben. Ik kijk niet naar waaraan het in de show ontbreekt, denk niet lang na over wat er beter kan. Ik speel gewoon lekker, heb er plezier in. Er staat een heel andere man op het podium dan drie jaar geleden. Bij de première was ik toen zo gespannen dat ik het programma twee keer moest stilleggen.”

© Patrick Post

Hoe komt het dat de zweethanden ­verdwenen zijn?

“De afgelopen anderhalf jaar was een heftige periode voor me. Aan die tijd heb ik de show ook opgehangen. De relatie met de moeder van mijn jongste dochter liep stuk. Ik belandde moederziel alleen in een appartement, raakte met mezelf in de knoop.

“Gelukkig kwam het weer goed. Afgelopen juli kregen we een zoon. We hebben besloten niet te vertellen welke ziekte hij precies heeft, maar de eerste drie weken heeft hij moeten knokken voor zijn leven. Nu krijgt hij medicijnen en is het oké. Hij leeft.

“Maar goed, het was zwaar. Ik leefde in een klein wereldje, iets waarmee ik in de voorstelling de spot drijf. Sowieso neig ik ernaar terug te kruipen in mijn schulp, dat deed ik al in mijn jeugd. Ik ken depressieve periodes, waarin ik mezelf opsluit in mijn kamer en de telefoon niet opneem. En komt iemand met een leuk plan door, dan denk ik altijd eerst aan alles wat er fout kan gaan. Als ik niet uitkijk, kom ik nooit meer de deur uit.

De afgelopen anderhalf jaar hebben me doen inzien dat ik nu moet genieten

“Lang heb ik in de waan geleefd dat die donkere momenten bij me horen. Nu volg ik cognitieve gedragstherapie. Ik wil die negatieve systemen in mijn hoofd afbreken. De afgelopen anderhalf jaar hebben me doen inzien dat ik nu moet genieten, niet al te ver vooruit moet denken.

“Met name de ziekte van mijn zoontje heeft me geleerd dat thuis iets is om je zorgen over te maken, een avond op het podium niet. Ik kan de touwtjes beter laten vieren, durf meer op mezelf te vertrouwen. Ik zal niet pretenderen dat ik een veel fijnere vent ben geworden, ik heb nog altijd een moeilijk karakter, maar ik ben beter in staat zaken te relativeren.

“Misschien heeft deze voorstelling toch een boodschap, met name voor mijzelf. Laat los en geniet. En vooral: waardeer wat je hebt. Het gaat goed met mij en m’n gezin, ik zit in een flow. Ik ben nog steeds ambitieus, maar tijdens het spelen vanavond denk ik niet aan de show van morgen. Mezelf bewijzen hoef ik niet meer zo nodig. Dat is een fijn gevoel. Toch kan ik niet garanderen dat deze Fresku mijn uiteindelijke ‘ik’ is. Dat zou ook maar saai zijn, toch?”

Fresku staat tot en met april 2019 in het theater met zijn theatervoorstelling ‘Voordat het te laat is’. Naar verwachting brengt hij in de zomer een nieuw rapalbum uit. Voor meer informatie en kaartverkoop zie www.fresku.com.

Lees ook:

Rapper Feis had een boodschap, hiphop was zijn gele hesje

Column - Toen aan eind vorig jaar cijfers naar buiten kwamen dat de Nederlandse hiphop de snelst groeiende muzieksoort in de polder is, verbaasde dat  Abdelkader Benali niets. 

De dood van zijn moeder maakte Henry van Loon rustiger: ‘Alles is helder’

Dat ze er niet meer is, vindt hij jammer. Toch heeft de dood van zijn moeder Henry van Loon ook veel gebracht. Daarover gaat zijn nieuwste voorstelling ‘Onze Henry’. Althans, voor de helft. ‘Het gaat heel goed met me.’

Dit is wie ik ben, daar doe ik het mee

Roy Michael Reymound (Eindhoven, 1986), beter bekend als Fresku, is rapper en acteur.  Hoe kijkt hij naar de Tien Geboden?

Deel dit artikel

Een rode draad heeft de voorstelling niet. Die mis ik al heel mijn leven

De afgelopen anderhalf jaar hebben me doen inzien dat ik nu moet genieten