Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Raken we nog in shock van ‘in schok’?

Cultuur

Ton den Boon

© anp
taal

Onlangs schreef Trouw dat kerkgangers in een Frans plaatsje ‘in schok’ waren na de zelfmoord van hun parochiepriester. Een lezer twijfelt aan die formulering: is ‘in schok’ goed Nederlands?

Zo’n vraag dwingt me altijd weer na te denken over wat ‘goed Nederlands’ eigenlijk is? Gaat het om spelling, woordvorming of grammatica, dan zijn er wel regels en wetmatigheden, maar als het om de beoordeling van idioom gaat, moet je vooral afgaan op wat spraakmakende taalgebruikers produceren en acceptabel vinden. Zelf zou ik in geschreven taal de voorkeur geven aan ‘geschokt’ of ‘in shock’, maar ‘in schok’ is al wel zo’n courante pendant van de uit het Engels geleende uitdrukking in shock, dat je deze combinatie niet zomaar kunt ­afserveren als een anglicisme.

Lees verder na de advertentie

Dat zou bovendien wel­eens heel wrang kunnen zijn voor gebruikers van ‘in schok’, die deze woordcombinatie mogelijk juist kiezen ter vermijding van de weliswaar in onze taal ingeburgerde, maar door hen nog altijd als oorspronkelijk vreemdtalig ervaren uitdrukking in shock.

Lekentaal

Een bezwaar tegen ‘in (een) schok’ kan zijn dat schok (onrust veroorzakende gebeurtenis) geen synoniem is van shock, dat in onze taal primair een medische toestand benoemt (bijvoorbeeld anafylactische shock). Dat mag waar zijn, maar combinaties als ‘emotionele shock’ en ‘emotionele schok’ zijn in lekentaal wél vaak synoniemen in de betekenis ‘(oorzaak van een) toestand van emotionele ontreddering’.

Die verwantschap kan ‘in (een) schok (verkeren)’ als vernederlandsing van ‘in shock verkeren’ verklaren.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen in het dossier Taal. Heeft u een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Lees ook:

‘U mag daar even plaatsnemen’ is niets om u aan te ergeren

Dit moet wel een van de meest gerapporteerde taalergernissen aller tijden zijn: dat ze in het ziekenhuis tegen je zeggen ‘U mag daar even plaatsnemen’, of ‘U mag uw mouw opstropen’. Alsof je ergens toestemming voor verleend wordt! 

Deel dit artikel