Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Piloot of pilote?

Cultuur

Wilfried van der Bles

Review

Toen ze in 1978 voorstelde om niet langer te spreken van bewindsman, maar van 'bewindspersoon' werd ze hartelijk uitgelachen. Het werd zelfs een spelletje onder journalisten om gekke, nieuwe woorden te verzinnen, zegt dr. Agnes Verbiest (66) in de radiodocumentaire die vanmiddag met en over haar wordt uitgezonden.

Agnes Verbiest was tot 1999 hoogleraar genderlinguïstiek aan de vakgroep Nederlands in Leiden. Genderlinguïstiek, dat is een moeilijk woord. Het komt erop neer dat Verbiest heeft onderzocht hoe de verschillende, door de samenleving aan mannen en vrouwen opgelegde rolpatronen, ook in de taal tot uitdrukking komen. Ze schreef daarover populaire boeken als 'Het gewicht van de directrice' en 'De oorbellen van de minister'.

Verbiest liet het niet alleen bij onderzoek, maar stelde zich ook activistisch op door concrete voorstellen te doen tot taalverandering. Want dat is haar wetenschappelijke overtuiging: taal brengt bestaande rolverschillen tussen mannen en vrouwen niet alleen tot uitdrukking, maar taal houdt op zijn beurt die verschillen ook in stand. Taal bepaalt het denken en doen. Verander de taal, dan verander je ook de maatschappij.

Het is onmiskenbaar dat er sinds de jaren zeventig wel het een en ander is veranderd. Zo spreekt Wim Kok niet langer van een 'commissie van wijze mannen', maar van een 'commissie van wijzen'. Dat is maar goed ook, meent Verbiest: in een commissie van wijze mannen kunnen wel wijze vrouwen zitten, maar in een commissie van wijze vrouwen nog steeds geen mannen. Maar er valt volgens haar nog veel te verbeteren. Ze heeft een lade vol krantenknipsels om dat te laten zien.

Het probleem dat Verbiest haar hoogleraarleven lang heeft aangepakt kan op verschillende manieren worden opgelost. Je kunt vrouwelijke vormen gebruiken of sekseneutrale. Maar Verbiest zelf kiest voor de derde mogelijkheid: namelijk voor de 'statusrijkste', dus mannelijke vorm. Bij haar wordt het dus niet: pilote of chirurge, maar blijft het gewoon: piloot en chirurg, ook als vrouwen die beroepen uitoefenen.

Terwijl ze aanvankelijk veel weerstand opriep wordt haar nu verweten open deuren in te trappen, zegt ze. Maar waarschijnlijk zal het hordes mensen tegenwoordig worst wezen waar zij zich druk om maakt. De jaren zeventig en tachtig zijn definitief voorbij.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie