Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Paulus als grondleggerJezus wilde volgens Engels auteur geen godsdienst stichten

Cultuur

Review

Het boek van Wilson - Paulus, the Mind of the Apostle, Sinclair Stevenson, £ 17,79 - komt in maart in Nederlandse vertaling uit bij Bert Bakker.

Kern van Wilsons betoog: Jezus Christus zag zichzelf niet als de Messias en zoon van God, evenmin had hij de bedoeling om een godsdienst te stichten. Beide meningen zijn door de apostel Paulus later 'verzonnen'. Na zijn mystieke bekering op de weg naar Damascus ontwikkelde Paulus een romantisch-religieuze visie, met de gekruisigde Jezus als goddelijk middelpunt. Hij verbond Jezus' dood met mythen van andere religies en bereikte zo dat de Christusfiguur ook aantrekkingskracht uitoefende op niet-joden. Met name het beeld van Jezus als redder van de zondige wereld zou tweeduizend jaar lang grote groepen mensen in zijn ban houden.

De familie van Jezus heeft volgens Wilson geen seconde gedacht dat hij van goddelijke oorsprong was, noch dat hij uit een maagd was geboren. Voor hen bleef hij eenvoudig een gelovige jood die wilde dat zijn volgelingen betere joden werden. Paulus had echter weinig interesse in de historische Jezus. Hij transformeerde een lokale held tot een mythische figuur.

Als Paulus niet had geleefd zou er volgens Wilson geen christendom hebben bestaan. De apostel en niet Christus was er de grondlegger van.

De Paulus-biografie van Wilson, ooit een vooraanstaande anglicaan die later de kerk de rug toekeerde, verschijnt pas rond Pasen, maar het boek heeft nu al grote opschudding veroorzaakt binnen de Engels-anglicaanse gelederen. Veel kerkleiders en theologen zien het als een serieuze poging om het conventionele christendom onderuit te halen.

Al enkele weken na ontvangst van Wilsons manuscript sloeg Tom Wright, deken van Lichfield en prominent Pauluskenner, terug met een tegenboek: 'Wat de apostel werkelijk heeft gezegd'. Daarin beschuldigt hij Wilson ervan zichzelf permanent tegen te spreken en zich betuttelend tegenover de apostel op te stellen. “Het werd tijd dat iemand luid en duidelijk tegen Wilson zei: U heeft ongelijk”, zo verklaarde de deken zijn bliksemactie.

“Veel gewone kerkgangers kunnen in hun geloof geschokt raken bij het idee dat het christendom het resultaat is van geknoei. Wat niet waar is. Wilsons fantasieverhalen zijn niet nieuw en allang door exegeten afgewezen en weerlegd. Zo is zijn bewering dat Paulus' visie op Christus niets van doen heeft met de historische Jezus volkomen onzin, zoals iedereen kan weten die 1 Korinthen 15, een van Paulus' beroemdste geschriften heeft gelezen: '...en dat Hij begraven is, en dat Hij is opgestaan op de derde dag, volgens de Schriften, en dat Hij is verschenen aan Kefas en daarna aan de Twaalf.'

Wie, zoals Wilson, negeert dat de Opstanding een belangrijk onderdeel van de theologie van Paulus vormt doet hetzelfde als een toerist die Lichfield beschrijft zonder melding te maken van de kathedraal - het enige punt dat het landschap typeert.

Tegenover het Britse blad de Observer vroeg Wright zich gisteren af of “het schrijven van dit boek niet onbewust gemotiveerd is door ressentiment jegens het eigen christelijk verleden.” De reactie van Wilson was voorspelbaar: “Mischien heeft de deken wel gevestigde belangen te verdedigen.” Want in één ding geeft de romancier zijn opponent gelijk: “Als je mijn argumenten serieus neemt kan je niet langer geloven in de conventionele versie van het christendom.”

Deel dit artikel