Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ons calvinistische volk is een vat vol tegenstrijdigheden

Cultuur

Isabel Baneke

De jazzplaten van Typhoon doen Leo Blokhuis glimlachen van oor tot oor. © RV
De Serie

Vijfhonderd jaar na de Reformatie speurt domineeszoon en pop-journalist Leo Blokhuis naar sporen van het calvinisme in Nederland.

De deur van de Slotkerk in het Duitse Wittenberg, daar begint de zoektocht van popjournalist Leo Blokhuis. De plek waar Maarten Luther in 1517 onder meer de geschiedenis van Nederland blijvend zou beïnvloeden door zijn '95 stellingen' vast te spijkeren aan het hout. Of althans, spijkeren? Tot zijn eigen verbazing ontdekt de nieuwbakken presentator dat er geen hamer of nagel aan het symbolische startschot van de Reformatie te pas is gekomen.

Lees verder na de advertentie
Blokhuis vindt de calvinistische normen en waarden op allerlei manieren terug in de moderne samenleving

Het blijft niet bij die ene openbaring in 'Achter de Dijken', een nieuwe serie van KRO-NCRV. In acht afleveringen gaat Blokhuis daarin, vijfhonderd jaar na Luthers aanklacht tegen katholiek Rome, op zoek naar sporen van Luther en voornamelijk Calvijn in Nederland.

Hard werken, het eigen gelijk vooropstellen en doe maar gewoon: Blokhuis vindt de calvinistische normen en waarden op allerlei manieren terug in de moderne samenleving. Hij snuffelt aan de huidige onderhandelingen in het Haagse Binnenhof met zijn versnippering van politieke partijen, maar ook aan het landschap, het gezin en de manier waarop Nederlanders zich verplaatsen. Van prinses tot vuilnisman, we willen allemaal zelf werken om ergens te geraken: zelfs de fiets heeft calvinistische trekjes.

Binnen- en buitenland struint Blokhuis af, hij spreekt met historici, muskusrattenvangers, kunstenaars en wie al niet meer. Hier en daar overschrijdt het programma zelfs de grens van het maximum aantal personen dat een kijker in een aflevering kan verstouwen. Wie tijdens 'Watermensen', over het Nederlandse waterbeheer, bijvoorbeeld met zijn ogen knippert, ziet steeds een nieuwe geïnterviewde opvallend kort aan het woord.

De mooiste stukjes Nederland

Die overvloed aan mensen werkt afleidend, en maakt sommige delen wel heel vol en druk. En dat is zonde, want ook visueel gezien verdient de serie de volle aandacht van het publiek. Steeds opnieuw vangt de camera de juiste details op het juiste moment, met de warme stem van Blokhuis op de achtergrond schuiven de mooiste stukjes Nederland op het scherm voorbij, inclusief spectaculaire beelden die met een drone in de lucht zijn gedraaid.

Alleen wanneer hij de sporen van het calvinisme in de kunst onderzoekt, wordt duidelijk waar zijn hart ligt

Ook verrast Blokhuis als presentator. Hij mag weliswaar zoon zijn van een dominee, toch is het een opvallende en originele keuze van KRO-NCRV, om een expert op het gebied van popmuziek voor een programma als 'Achter de Dijken' te vragen. Hij slaagt met vlag en wimpel. Door prikkelende en scherpe vragen te verpakken met humor, ontlokt hij zijn bronnen vaak verrassende antwoorden. Blokhuis houdt de serie lichtvoetig, zonder enkel aan de oppervlakte te blijven.

Alleen wanneer hij de sporen van het calvinisme in de kunst onderzoekt, wordt duidelijk waar zijn hart ligt. De jazzplaten die rapper Typhoon voor hem afspeelt doen zijn ogen glimmen en zijn lach groeien van oor tot oor. Muziek is hun schepping, hun god en hun religie.

De bewuste aflevering benadrukt bovendien de constatering waar Blokhuis keer op keer op terugkomt: het calvinistische volk der Nederlanders is als een vat vol tegenstrijdigheden. Dansen en meeblèren bij een concert? Dat doen we met aarzeling. Maar met 1,7 miljoen zangers is er geen land, op Oostenrijk na, dat zo'n rijke korencultuur kent als Nederland. En dat allemaal door die ene man, Calvijn.

'Achter de dijken' is vanaf morgen wekelijks om 21.05 uur te zien op NPO2.

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Blokhuis vindt de calvinistische normen en waarden op allerlei manieren terug in de moderne samenleving

Alleen wanneer hij de sporen van het calvinisme in de kunst onderzoekt, wordt duidelijk waar zijn hart ligt