Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nova Scotia: het kreeftenwalhalla

Cultuur

Irene Schoenmacker

© Getty Images
Reizen

Kreeftenburgers, kreeftenhotdogs en zelfs kreeftenbier: je kunt het zo gek niet verzinnen of in Nova Scotia serveren ze het. Uit deze Canadese provincie komen ook de kreeften die in Nederland worden verkocht.

Enkele weken geleden lag er nog steeds ijs in de baai van Cape-Breton, het oostelijke puntje van Canada, waardoor de vissersboten niet kunnen uitvaren. Maar dat is niet erg, zegt kreeftenvisser Dwight Neill (62), die de touwen van de kreeftenvallen aan het controleren is: het houdt de wateren koel, waardoor de kreeften niet zo snel groeien en dus ook niet vervellen. Want als de kreeften hun schilden loslaten, mag er niet meer op ze worden gevist.

Lees verder na de advertentie

De Canadese kreeften die in Nederland te koop zijn, komen uit deze wateren. Ze zijn een stuk goedkoper dan de Oosterscheldekreeft, en kunnen het hele jaar geleverd worden. Hun pantser is groen tot bruinig en het vlees is stevig en zoet van smaak. Zo’n tachtig procent van alle kreeften wereldwijd komt uit het Atlantische gebied. Na de vangst worden de kreeften onmiddellijk overgevlogen naar onder meer Yerseke en Urk. In grote zoutwaterbassins komen de kreeften tot rust en worden ze verkocht voor zo’n 30 euro per halve kilo.

Dat is zes keer de prijs die Dwight Neill vorig jaar voor zijn kreeften kreeg, en dat was het beste seizoen dat hij in veertig jaar had meegemaakt. Van jongs af aan ‘zit’ hij in de kreeften, zijn vader was kreeftenvisser en zijn opa ook.

Het verhaal gaat dat de kreeften ooit werden gebruikt om de arme bevolking en de gevangenen te voeden

Bomvolle vallen

Niet alleen de prijzen, die opliepen tot acht dollar (€5) per pond, waren vorig jaar goed, ook de vallen zaten elke keer bomvol. Op een gemiddelde dag haalde hij zo’n 600 pond op, met uitschieters naar duizend. Een goed belegde boterham dus, waar andere Canadezen weleens met afgunst naar kijken.

Maar hij moet het ook van twee maanden hebben: het kreeftenseizoen in Cape Breton loopt van 15 mei tot en met 15 juli. Het verschilt per regio wanneer in de Atlantische wateren gevist mag worden, om overbevissing tegen te gaan. Bovendien is de vergunning die je nodig hebt om te mogen vissen, duur: daar leg je nu volgens Neill met gemak 600.000 dollar voor neer.

© Getty Images

Wie een plek in de oceaan wil, krijgt dat bovendien niet zomaar. De andere kreeftenvissers moeten plaats voor je willen maken: de plekken waar de vallen worden neergelaten, liggen al jaren vast in ongeschreven wetten. Binnen de kleine gemeenschap van Ingonish, Cape Breton, is onlangs een kreeftenvisser uit een naburig dorp komen wonen voor de liefde.

Als ze dit vertellen, schuifelen de kreeftenvissers morrend met hun voeten: ja, legaal gezien mag het, maar hij had verderop in de wateren een plek waar hij al drie jaar viste. Kon hij daar niet gewoon blijven, mopperen ze.

Junkfood

Het verhaal gaat dat de kreeften ooit werden gebruikt om de arme bevolking en de gevangenen te voeden. In de 17de en 18de eeuw waren het er zoveel, dat ze werden gezien als junkfood en gebruikt als visvoer. In het Amerikaanse Massachusetts zouden bediendes zelfs in opstand zijn gekomen en geëist hebben dat ze niet meer dan drie keer per week kreeft wilden eten.

Dat verhaal herinnert Neill ook van zijn opa. Destijds was kreeft ook minder een luxeproduct dan nu: zijn grootvader kreeg een cent per stuk, of tien cent voor een kreeft van honderd pond. Dat waren andere tijden, toen Neill zelf een kind was kon je nog een vergunning kopen voor een kwartje.

In 1836 werd kreeft voor het eerst in blik verpakt, waardoor het over de hele wereld kon worden verscheept. Dit vergrootte de populariteit zodanig, dat het na de Tweede Wereldoorlog een ware delicatesse werd en ook de prijzen voor de vergunningen steeds hoger opliepen.

© Getty Images

Wie de heuvels en de havens van Cape Breton achter zich laat en richting het zuiden rijdt, vindt gebieden waar van november tot mei op kreeft mag worden gevist. In East River, ten westen van de hoofdstad Halifax, zit het seizoen er alweer bijna op. Leslie Taylor (39) en haar man Danny Nauss (43) controleren de vallen een paar keer per week, want ze mogen weliswaar langer vissen, het weer laat dat niet altijd toe.

Zwangere vrouwtjes, die de eieren onder hun staart dragen, worden teruggegooid, evenals te kleine kreeften

Anders dan in Cape Breton liggen hier de vallen verspreid in de baai. Verschillende kleuren boeien drijven erboven zodat de vissers hun vallen terug kunnen vinden. Die zijn gemaakt van hout, en in het net zijn twee trechtervormige ingangen gemaakt waar de kreeften naar binnen kruipen. In het midden van de val ligt een aasmandje vol vis, waar de kreeften door worden aangetrokken. Dit gedeelte van de val wordt daarom de keuken genoemd. Een tweede trechtervormig gat leidt tot de zogeheten slaapkamer, waar Taylor ze uitvist. Door de grote scharen kunnen ze wel naar binnen kruipen, maar er niet meer uit.

Controleren

Stuk voor stuk hijsen Taylor en Nauss de vallen omhoog en controleren ze. De zwangere vrouwtjes, die de eieren onder hun staart dragen, worden teruggegooid, evenals te kleine kreeften. Taylor en Nauss gebruiken een speciaal stalen liniaaltje, van zo’n vijf centimeter lang. Dat wordt achter de ogen gehaakt, en van het oog tot het achterlijf wordt er gemeten. Is de kreeft kleiner, dan wordt-ie teruggegooid.

Door de hele provincie staan langs wegen billboards waar de kreeften op worden aangeprezen. Op de snelweg richting de hoofdstad Halifax rijden grote vrachtwagens vol kreeften, en in de havens en op de markten zijn ze volop te koop. Richard MacDonald (25) heeft drie grote bruinrode kreeften gekocht, die in de gootsteen wachten tot het water kookt. Het is een vroege lunch, voor hij met zijn oom naar Cape Breton vertrekt zodat daar eindelijk het seizoen kan losbarsten.

De kreeften moeten niet zwaarder zijn dan een kilo, zegt Richard terwijl hij zout in de pan gooit: dan is het vlees minder stevig en niet zo zoet van smaak. Het water kookt. Voorzichtig legt Richard de kreeften in de pan, verwijdert de elastiekjes die hun scharen bij elkaar houden. Tien minuten, zegt hij, dan zijn ze klaar.

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken. Met reistips. Lees hier meer reisbestemmingen. 

Lees ook: Een reis naar Suriname barst al volop los in het vliegtuig

Wandelen door Paramaribo, djogo drinken in Bar Zuid en een tocht langs de plantages. Suriname-kenner Pieter Van Maele leidt rond.

Deel dit artikel

Het verhaal gaat dat de kreeften ooit werden gebruikt om de arme bevolking en de gevangenen te voeden

Zwangere vrouwtjes, die de eieren onder hun staart dragen, worden teruggegooid, evenals te kleine kreeften