Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nol Prager, een bohémien pur sang

Cultuur

Wim Boevink

© Wim Boevin000
Column

Hanneke schreef weer een boekje! Het zat in een envelop die een paar weken geleden bij me werd bezorgd. Harde kaft, okergeel, in het hart een zwart-witfoto van een dromerig kijkende jonge man met dik zwart haar. Hij draagt een wit overhemd onder een ribfluwelen jas en een donkere, zijdeachtige vlinderstrik. 'Nol Prager', staat erboven. 'Bohémien pur sang'. Maar eerst Hanneke.

Hanneke, of Hanna Bakker, ontmoette ik in 2010 op een reis naar Sobibor in Polen, naar de plaats van het voormalige vernietigingskamp, waar ze haar vermoorde grootmoeder en oudtante herdacht.

Lees verder na de advertentie
Nol Prager, geboren in 1897, was een bekende figuur in het vooroorlogse ar­tis­tiek-in­tel­lec­tu­e­le milieu in Amsterdam, een man van de muziek

Geboren in 1935 was ze zelf de oorlog goed doorgekomen. Scoliose in haar jeugd veroordeelde haar tot een leven in een rolstoel en zo kwam ze daar in Polen ook even mijn leven ingerold, met veel hartelijks in haar wezen en het volle leven omarmend, zoals op die avond in Chelm, toen de drank vloeide.

Kar uit Bohemen

Ze noemde zich mijn 'wodkamaatje' toen ze me in 2013 een eerste boekje van haar hand stuurde, dat 'Klein Formaat' heette en dat prachtige korte bespiegelingen en observaties bevatte over de muziek van Bártok (ze was in haar werkzame leven pianolerares geweest ), over haar kleine tuin, haar jaren in de Amsterdamse Jordaan, over haar vader - Piet Bakker, de schrijver van 'Ciske de Rat' - en over haar uit Bohemen stammende voorouders van moederszijde.

Nol Prager was een broer van haar moeder, lid van een familie die, schrijft Hanna in haar tweede boekje, 'in de zeventiende eeuw zingend en spelend op een kar uit Bohemen naar Nederland kwam'.

Muzikaliteit

Ik volg even haar zuivere zinnen. 'Een foto uit 1905 laat een mooi jongetje zien met lange donkere krullen, gekleed in een wit matrozenpakje. In zijn linkerhand een viool, rechts een strijkstok. Al op driejarige leeftijd speelt hij, compleet met akkoorden, een draaiorgel na op de piano. Een muzikaliteit die generaties lang is doorgegeven. Muzikanten, bohémiens. Nol is daar in hoge mate een exponent van.'

Nol (Arnold) Prager, geboren in 1897, was een bekende figuur in het vooroorlogse artistiek-intellectuele milieu in Amsterdam, een man van de muziek. Maar ook een man met grote belangstelling voor de wis- en natuurkunde, de filosofie en de literatuur. In een woord vooraf schrijft Hanna dat hij onbekend was bij het grote publiek en dat ze daarin verandering wil brengen. Ik geef haar een klein zetje mee.

Nooit geld

Haar boekje eert hem - hij stierf in 1996 - met ultrakorte hoofdstukjes met anekdotes en zoete persoonlijke herinneringen. Hij speelt in verschillende orkesten, treedt op als solist. Nooit geld, veel vrouwen (die hoog opgeleid moesten zijn óf zeer aantrekkelijk), een Parijse periode, een appartement in Florence. In Amsterdam vriendschappen met beeldhouwer Mari Andriessen en schrijver Lodewijk van Deyssel. Zoals gezegd: nooit geld. Hij woont een tijd in een hut in een boomgaard, even buiten Parijs.

In 1994 wijdde de VPRO nog een lange radio-uitzending aan hem, een foto toont hem, diep in de negentig, slechthorend en slechtziend aan de piano, waarop hij 'uiterst nauwkeurig, zeer gevoelig maar zonder sentiment' Bach speelt.

Een liedevol boekje over een elitaire, belezen, charmante neuroticus.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Nol Prager, geboren in 1897, was een bekende figuur in het vooroorlogse ar­tis­tiek-in­tel­lec­tu­e­le milieu in Amsterdam, een man van de muziek