Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Muziekhuis Musis Sacrum heeft nu een raam (en wat voor een)

Cultuur

Henny de Lange

Blikvanger is de nieuwe Parkzaal met het kolossale venster. Foto: Bart van Hoek © rv

Het muziekhuis Musis Sacrum in Arnhem is verbouwd en uitgebreid met de Parkzaal. Die heeft een speciale attractie: een groot schuifraam, zodat er ook concerten kunnen worden gegeven voor publiek in het park.

Picknicken in het park en ondertussen genieten van een lunchconcert van Het Gelders Orkest op het podium van Musis Sacrum. Of onder de bomen meeswingen met een optreden van de zanger Typhoon. In Arnhem zien ze het al helemaal voor zich. Dat komt allemaal door het nieuwe raam in Musis Sacrum. En wat voor een raam!

Lees verder na de advertentie
Het giga-raam kan met één druk op de knop helemaal opengeschoven worden

Na een grootscheepse verbouwing wordt Musis Sacrum vandaag heropend met als grootste attractie een gigantisch raam van tien bij zestien meter. Het bevindt zich achter het podium van de nieuwe Parkzaal en biedt uitzicht op het aangrenzende Musispark met zijn monumentale bomen.

 Naar muziek luisteren met zo'n fraai decor voor ogen is sowieso al extra genieten voor de bezoekers in de zaal. Maar de architecten Frits van Dongen en Patrick Koschuch ging dat nog niet ver genoeg. Zou het ook niet een schuifraam kunnen worden? Dat bleek haalbaar: het giga raam kan met één druk op de knop helemaal opengeschoven worden, zodat bij mooi weer ook concerten kunnen worden gegeven voor het publiek in het park. De musici draaien zich in dat geval gewoon om op het podium. Al is het daar vandaag het weer niet naar, als koningin Máxima Musis Sacrum komt heropenen.

Nieuwe zaal

De nieuwe Parkzaal met het kolossale venster was al eerder klaar, maar nu is ook de renovatie van het uit 1847 daterende hoofdgebouw afgerond. Het door architect Hendrik Willem Fromberg ontworpen muziekhuis is een icoon in Arnhem. Sinds het einde van de negentiende eeuw is het in gebruik bij de Arnhemsche Orkest Vereeniging, die er onder de naam Het Gelders Orkest nog steeds zijn thuisbasis heeft.

De recente verbouwing was nodig omdat Musis niet brandveilig meer was, zo lek als een mandje, en vol asbest zat. Bovendien was de oude concertzaal - nu de Muzenzaal - te klein en restte er na eerdere verbouwingen weinig meer van de oorspronkelijke allure. Om meer en ook andere bezoekers te trekken dan het overwegend oudere publiek, moest er ook een grotere en multifunctionele muziekzaal bij gebouwd worden. 

De nieuwe zaal is niet alleen geschikt voor klassieke concerten, maar kan met behulp van beweegbare akoestische panelen en na het verwijderen van de 1000 stoelen, in korte tijd veranderd worden in een popzaal voor 2000 mensen. Ook de modestudenten van de academie Artez hebben de zaal inmiddels ontdekt: als catwalk voor modeshows. Voor dit jaar worden 170.000 bezoekers verwacht. In 2013, het laatste jaar voor de verbouwing, waren dat er 125.000.

Voor een prikkie hebben we zo toch iets bijzonders kunnen realiseren.

Architect Ralph van Mameren

Het bureau van Frits van Dongen en Patrick Koschuch heeft een ruime ervaring met de bouw van theaters en muziekzalen. Wat dit project ingewikkeld maakte, was dat er een budget was van 'slechts' 20 miljoen euro. Om dan toch iets moois neer te kunnen zetten, moet je slim zijn. Als enige deelnemers aan de architectenprijsvraag die was uitgeschreven, kwamen Van Dongen en Koschuch met het idee om een groot deel van de nieuwbouw ondergronds te realiseren. 

Nieuw zijn de groene keramiekgevels van het muziekhuis Musis Sacrum. Foto: Bart van Hoek © rv

Door de lage grondwaterstand in Arnhem is dat relatief goedkoop, aldus architect Ralph van Mameren, die het project leidde. Door alle technische installaties, de keuken, opslagruimtes en kleedkamers onder te brengen in een sobere, betonnen kelderbak, kon geld worden vrijgespeeld voor het gebruik van luxe materialen als natuursteen en brons bovengronds, het grote raam en de verhoging van de Parkzaal tot zestien meter voor een optimale akoestiek.

Van Mameren: "Voor een prikkie hebben we zo toch iets bijzonders kunnen realiseren." De Arnhemse cultuurwethouder Gerrie Elfrink sprak eerder van een 'koopje', wat haar niet door alle Arnhemmers in dank werd afgenomen. Ook omdat er uiteindelijk toch drie miljoen extra op tafel moest komen, omdat er veel meer asbest verwijderd moest worden dan vooraf kon worden voorzien. Maar 20 miljoen is inderdaad een 'koopje' vergeleken bij de bouwkosten van bijvoorbeeld Tivoli/Vredenburg in Utrecht (156 miljoen euro), om nog maar te zwijgen van de Elbphilharmonie in Hamburg (ruim 850 miljoen). Al moesten er door het beperkte budget ook dingen geschrapt worden. Zo hadden de architecten in de oudbouw ook graag de originele beschilderingen teruggebracht.

Blikvanger

Naast het grote venster heeft het nieuwe Musis nog een blikvanger: de groene keramiekgevels van de Parkzaal. Ze zijn gemaakt van 15.000 handgeglazuurde lamellen die speciaal door Koninklijke Tichelaar in Makkum zijn ontwikkeld. De houten lamellen zijn voorzien van een rode koperemulsie die door het bakken in de oven een groene tint heeft gekregen die onder invloed van het licht allerlei kleurnuances krijgt. Met die groene ribbelgevels versmelt de nieuwe zaal met het park. Het lijkt wel alsof hij met boombast is bekleed.

Martijn Vercammen, akoesticus van adviesbureau Peutz uit Mook, is verantwoordelijk voor de akoestiek in de vernieuwde Parkzaal van het Arnhemse Musis Sacrum, maar ook voor die in het nieuwe Kulturpalast in Dresden. Tegen Trouws wetenschapsredacteur Joep Engels vertelde hij hoe je dat doet: akoestiek ontwerpen. Lees: Hoe krijgt een concertzaal de beste akoestiek?

Vandaag heropening

Koningin Máxima heropent vanmiddag het vernieuwde Musis Sacrum in Arnhem. Ruim honderd Arnhemse scholieren geven een concert met zelfgemaakte instrumenten, zoals gestemde steigerbuizen, orgelpijpen en cementkuipen. Ook is er een optreden van slagwerkgroep Kaboem!, die bestaat uit kinderen met een beperking. Dit hele weekeinde is er open huis en vinden er allerlei festiviteiten plaats, waaronder een concert van Het Gelders Orkest in samenwerking met Introdans, Toneelgroep Oostpool en de kunstacademie Artez.

Deel dit artikel

Het giga-raam kan met één druk op de knop helemaal opengeschoven worden

Voor een prikkie hebben we zo toch iets bijzonders kunnen realiseren.

Architect Ralph van Mameren