Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Murnane reidsde nooit voorbij de route tussen gehucht en stad, maar die plaatsen kende hij wel heel goed

Cultuur

Wim Boevink

Australisch suburbia.
Klein Verslag

Gisteren eindigde ik mijn verslag met de melding dat de Australische schrijver Gerald Murnane een literaire prijs van de stad Melbourne wilde weigeren, omdat het ermee verbonden geldbedrag moest worden besteed aan een overzeese reis. Murnane was absoluut niet van plan zo’n reis te ondernemen.

‘Hem zoog het provinciale Australië aan.’ Zo besloot ik het verslag, waarvoor ik had geput uit het korte verhaal ‘Suburbia’ van Helen Garner, een kleine lofzang op de anonieme voorstad, in haar geval die van Moonee Ponds bij Melbourne.

Lees verder na de advertentie
Een leven tussen een gehucht en een stad; de ver­beel­dings­we­reld van Gerald Murnane

Maar heel precies was ik niet ­geweest in mijn samenvatting van Murnane’s verantwoording om de prijs te weigeren – een prijs die hij overigens toch kreeg, toen men de overzeese ­bepaling liet vallen.

Nauw omschreven leefwereld

Voor wie deze rubriek niet of sporadisch volgt: Gerald Murnane is de wat excentrische en zeer oorspronkelijke auteur van een aantal kleine romans en werken van fictie, zoals ‘Border Districts’ waarin de protagonist minutieus het eigen geheugen onderzoekt of herinneringen ordent. Ikzelf raakte van zijn methode zo in de ban dat ik er hier een hele week over berichtte.

Murnane’s leefwereld is er één die geografisch nauw is omschreven. Hij woont zelf in een gehucht (zonder computer of tv) aan de westrand van de deelstaat Victoria, en heeft eerder als docent in Melbourne gewoond: zijn enige ervaring met een grote stad.

Daarbuiten, dus buiten de route tussen het gehucht en de stad, heeft hij nooit gereisd. Maar naar die woonplaatsen en de ruimte ertussen heeft hij heel precies gekeken; zijn hele oeuvre stoelt erop, ook als de landschappen alleen maar in zijn verbeelding bestaan.

Nu even terug naar Helen Garner en haar Suburbia-verhaal; dat eindigt met die beschrijving van Murnane’s voorgenomen prijsweigering.

Schitterend en geheimzinnig gedicht

Die weigering lichtte hij toe in een rede en ook die beschreef Garner (en liet ik gisteren achterwege). De intussen tachtigjarige Murnane, schreef Garner, wilde alleen maar binnen Australië reizen: ‘Hij wilde alle huizen in Melbourne bezoeken waarin hij had ­gewoond’.

En ze vervolgde (ik vertaal vrij): ‘Toen richtte hij zijn hoofd op, sloot de ogen, en reciteerde een lange lijst van al zijn vroegere adressen in de voorsteden van Melbourne: onopvallende straatnamen in obscure voorsteden van de lagere middenklasse, waar nooit ­iemand naartoe gaat of van heeft ­gehoord. En terwijl hij ze zo opsomde, uit zijn hoofd, zonder aarzeling, in chronologische volgorde, hielden we ­allemaal onze adem in, met tranen in de ogen, omdat we wisten dat hij een schitterend en geheimzinnig gedicht voordroeg. Hij benoemde de delen van een machtig apparaat dat de verbeeldingswereld van een kunstenaar had geschapen. En toen hij klaar was en zijn ogen opende, barstte de zaal los in een kreet van vreugde.’

Ik heb ze nauwelijks gezien, die voorsteden van Melbourne (eigenlijk alleen de oude wijk van Brunswick) en graag zou ik die adreslijst van Murnane hier afdrukken. Zelf ben ik ook een soort voorstadbewoner geworden, in een straatje met rijtjeshuizen zonder bijzondere architectonische bekoring maar met veel doelmatigheid.

Eigenlijk woont iedereen op de rijke bodem van de poëzie.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. 
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Deel dit artikel

Een leven tussen een gehucht en een stad; de ver­beel­dings­we­reld van Gerald Murnane