Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Movies that Matter: Op de klimaattop in Parijs samen de wereld redden

Cultuur

Frank Straver

Movies That Matter

De wereld redden is ook maar mensenwerk. Als 'Guardians of the Earth' iets bewijst, is dát het wel. Zonder een cocktail van emoties - woede, humor, pit en verdriet - was het mondiale klimaatakkoord van Parijs (2015) er nooit gekomen.

De tranen van geluk, die kennen we nog wel. Bij het slot van de VN-klimaatconferentie, december 2015, vloeiden ze bij menig wereldleider. Het was ze gelukt in Parijs. Eindelijk, na een lange reeks mislukte klimaattoppen. Dit akkoord beteugelt CO2-uitstoot, dus ook de opwarming. De toekomst is gered, in elk geval op papier.

Lees verder na de advertentie

De Poolse filmmaker Filip Antonia Malinowski (1982) was erbij in Parijs. Niet alleen aan het eind, natuurlijk, maar de volle twee weken. Hij filmde voor zijn documentaire in de statige vergaderzaal. Maar vooral ook in de wandelgangen, de overleghokken waar politici en lobbyisten zich ophouden. Op zo'n top lopen 20.000 mensen rond. Het enthousiasme van de een motiveert de ander. Beroemdheden als Arnold Schwarzenegger en Naomi Klein stoken het vuurtje op.

De strijd speelt zich af in een tijdelijke, kunstmatige setting
Tuurlijk, 20.000 mensen, dat zijn er nogal wat. De meesten gearriveerd per vliegtuig, hoe anders?

"Nog nooit is zo'n grote verantwoordelijkheid in handen geweest van zo'n kleine groep mensen", horen we Christiana Figueres in beeld zeggen. Die VN-topvrouw van dat moment, met een charisma van heb ik jou daar, leidt het hele circus in Parijs. En we zien hoe ontzettend waar die opmerking van haar is. Tuurlijk, 20.000 mensen, dat zijn er nogal wat. De meesten gearriveerd per vliegtuig, hoe anders?

Maar hallo, deze groep vertegenwoordigt wel de héle wereld. Niet alleen de leiders van 194 landen. Ook de woeste milieuactivisten, die de druk opvoeren. De ambassadeurs van kleine eilandenstaten, die eisen dat rijke landen ze helpen tegen gevaren van klimaatverandering, orkanen en stijgend zeewater. Samen zijn ze guardians of the earth, bewakers van planeet aarde.

Een klimaattop is een soort miniversie van de hele wereld. En om dan gelijk maar even met Shakespeare te spreken: iedereen heeft een eigen rol. Activisten koken van woede, als ze bij een actie tegen vervuiling worden afgevoerd. Journalisten tikken zwetend de laatste ontwikkelingen op. Diplomaten strijden koel om elke komma in het akkoord. Politici sluiten deals in achterafkamertjes.

De strijd speelt zich af in een tijdelijke, kunstmatige setting. Malinowski laat prachtig zien hoe die eruitziet in Parijs. Om delegaties uit de hele wereld te ontvangen is een complex uit de grond gestampt. Dat kan natuurlijk niet overal een vijfsterren-allure hebben. Er zijn vergaderhokken met triplexplaten, iemand stofzuigt de tapijtvloeren. Er staan plantenbakken zoals in een 'kantoortuin'. Het is een soort beurs. Dat ziet er soms een beetje knullig uit.

Vooral omdat het contrast zo groot is. Hier zijn mensen de toekomst van de aarde aan het veiligstellen. Een fonteintje hier, een plastic afscheiding daar. Malinowski heeft oog voor zulke details. Muziekje eronder, stilistische shots. Er is een geïmproviseerde dokterspost, waar artsen klimaatreddders met kwalen helpen. De regisseur vestigt zo de aandacht op de onmisbare krachten. We zien schoonmakers en bewakers, die hun werk doen. Ze komen prominent in beeld. Een beetje in de droogkomische stijl van topfotograaf Martin Parr. Zo gaat het nu eenmaal, achter de schermen, ook bij misschien wel het belangrijkste topoverleg ooit.

"Een succesvol akkoord is een Gesamtkunstwerk, alle afgevaardigden schrijven eraan mee"

Als deze intrigerende film, waarin de dagen dreigend wegtikken, iets laat zien is dat ook de wereld redden mensenwerk is. Neem nou het klimaatakkoord zelf. Dat is geen tekst die iemand schrijft, waarna iedereen zijn handtekening er onder zet. Een succesvol akkoord is een Gesamtkunstwerk, alle afgevaardigden schrijven eraan mee. Ze voegen hun wensen toe tussen hekjes: [...]. Een onderhandelingsspel, noemt een jonge onderhandelaarster het. 

Malinowski kon natuurlijk niet bevroeden dat Trump president zou worden

Dat was wel even slikken, toen ze jaren terug haar eerste klimaattop meemaakte. Iedereen is bezig met geven en nemen. Niet met gezellig samen de aarde redden. Maar alleen dan komt er een eindtekst, zoals dat lukte in Parijs. Echt niet zomaar. Er waren ook landen bij, zoals Australië, die bleven volhouden dat vervuilende steenkolen een prachtige energievorm blijven. Grote concerns - Coca-Cola, bank BNP Paribas, energiebedrijf Engie - sturen ook hun lobbyisten op de top af.

Het Parijs-akkoord blijft een klein wonder, Malinowski geeft een uniek inkijkje in de totstandkoming. Hij kon natuurlijk niet bevroeden dat Trump president zou worden van de VS en zich terug zou trekken. De filmmaker voegde dat toe, met klimaatsceptische woorden van Trump. De documentaire eindigt daar ook mee. Afgelopen jaar bleek in Bonn dat het klimaatakkoord nog steeds springlevend is.

En in december dit jaar strijkt het hele circus neer in Polen, het thuisland van Malinowski, om te bewijzen dat de belofte van Parijs iedereen nog menens is.

Het Movies that Matter-festival duurt van 23 tot 31 maart en vindt plaats in Den Haag.

Speciale Trouw-middag op Movies that Matter

Op zaterdag 24 maart gaat Trouw-redacteur Frank Straver in gesprek met regisseur Filip Antoni Malinowski over Guardians of the Earth. Hierna is Aus Dem Nichts van Fatih Akin te zien, met aansluitend een een vraaggesprek met strafrechtadvocaat Bart Stapert onder leiding van filmcriticus Remke de Lange.

Deze twee films zijn exclusief voor Trouw-abonnee's te bezoeken. Zie voor meer informatie: Trouw.nl/exclusief. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Tuurlijk, 20.000 mensen, dat zijn er nogal wat. De meesten gearriveerd per vliegtuig, hoe anders?

Malinowski kon natuurlijk niet bevroeden dat Trump president zou worden