Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mondharp is veel meer dan hippie-instrumentje

Cultuur

Sytse Wilman

Review

Internationaal Mondharpfestival op 28, 29, 30 juli in Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam. Info: www.muziekgebouw.nl of 020-788201.

De mondharp is geen stoer instrument. De meeste modellen zien eruit als een flessenopener met een rietje. Niet iets waar je als jonge muzikant indruk mee maakt. Bij het geluid dat het kleine instrumentje voorbrengt, denken de meeste mensen aan ongecontroleerd geploink. Toch is er genoeg over de mondharp te vertellen voor een driedaags internationaal festival. Na de Verenigde Staten, Rusland, Oostenrijk en Noorwegen wordt het festival nu in Nederland gehouden.

In het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam komen mondharpspelers, -bouwers en -onderzoekers bij elkaar. Er worden zo’n drieduizend belangstellenden verwacht. Ze komen uit alle hoeken van de wereld: Kirgizië, Argentinië, Noorwegen, Japan. De mondharp is dan ook het meest verbreide instrument ter wereld. Bij het bespelen wordt de mondharp – meestal hoefijzervormig – tussen de tanden gehouden. Het veerkrachtige metalen tongetje in het midden wordt aan het trillen gebracht door het met de vingers aan te tokkelen. De mondholte dient als resonerende klankholte.

Het instrument is vierduizend jaar oud, in bijna alle culturen terug te vinden en wordt vaak geassocieerd met de hippiecultuur. Langharige jongeren die met een akoestische gitaar en een mondharp rond het kampvuur protestliederen zingen. In het repertoire van Bob Dylan, Donovan en Leonard Cohen duikt de mondharp regelmatig op.

Phons Bakx, de Nederlandse mondharpautoriteit, is niet onder de indruk van het spel uit die periode: „Ze wisten toen helemaal niet hoe het zat met die mondharp. Ze kwamen niet verder dan een beetje tokkelen. Slechts een enkele pionier die naar India of Afghanistan was geweest, kon er echt wat mee.” Ook de mondharpcultuur van vandaag de dag kan Bakx, zelf ook verdienstelijk mondharpspeler, maar matig bekoren: „Het tij is nog nooit zo hoog geweest, er is heel veel interesse, maar de kwaliteit is dun gezaaid. Er zijn duizenden grappenmakers met een mondharpje, maar de meesten jagen alleen een effect na en maken geen muziek. Ze maken er een karikatuur van.”

Het karikaturale beeld van de mondharp is algemeen bekend. Maar wie weet dat mondharp ook een rol speelde bij de Mongoolse Darkhat-sjamanen? Zij gebruikten het instrumentje om in trance te raken en kwaadaardige, ziekmakende geesten uit te drijven. De mondharp als laatste medische redmiddel. De brede culturele betekenis en de vele technieken en varianten komen tijdens het festival uitgebreid aan bod.

Mondharpist Daniel Hentschel, artiestennaam Danibal, geeft op het festival een workshop voor kinderen. Hij vormt samen met human beatboxer Ramon het duo Plunk. Door de mondharp te combineren met het beatboxen, afkomstig uit de hiphop, maken ze het instrument toegankelijk voor jongeren. „Er zit dan een lekkere beat onder, je ziet het publiek al meteen mee swingen”, zegt Danibal. „Ik wil graag mijn fascinatie voor het geluid van de mondharp delen. Soms staan mensen in het publiek met open mond te luisteren en zich af te vragen waar dat geluid vandaan komt.” Veel verbazing wekt Danibal ook als hij op een tot mondharp omgebouwde kaasschaaf speelt. „Dat ziet er heel erg leuk uit, maar er komt een stomp, ratelend geluid uit. Het is op zich geen goede mondharp, maar voor het publiek is het geweldig om te zien.”



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie