Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Milos Forman, regisseur van One Flew Over the Cuckoo's Nest, overleden

Cultuur

Ronald Rovers

© ANP

Vrijdag overleed op 86-jarige leeftijd de Tsjechisch-Amerikaanse filmmaker Milos Forman, die ook Hair en Amadeus regisseerde.

Milos Forman, regisseur van onder meer One Flew Over the Cuckoo's Nest en Amadeus, is vrijdag op 86-jarige leeftijd na een kort ziekbed in de VS overleden. De van oorsprong Tsjechische filmmaker woonde daar sinds de Praagse Lente van 1968, toen het communisme lokaal even ontdooide en hij het land kon verlaten.

Lees verder na de advertentie

"Niet aankomen!", zeiden vrienden toen Forman ooit vertelde One Flew Over the Cuckoo's Nest van Ken Kesey te willen verfilmen. Keseys verhaal over een opstand in een psychiatrische inrichting tegen een autoritair regime zou "typisch Amerikaans" zijn en hij zou daar als Tsjech niets van begrijpen. Het zou zijn carrière kapot maken. "Onzin", zei Forman. "Voor jullie is het Amerikaanse literatuur. Voor mij is dit het echte leven. Ik heb dit meegemaakt. De Communistische Partij was mijn 'Nurse Ratched'", in de film de verpersoonlijking van autoritaire onderdrukking. De film bezorgde Forman zowel de Oscar voor Beste Film als voor Beste Regisseur, een overwinning die hij in 1984 met Amadeus zou herhalen.

Veel van Formans films komen op voor artistieke vrijheid en hekelen wat voor normaal en fatsoenlijk doorgaat

Inspiratie

Niet alleen de infantiele communistische propaganda stimuleerde de jonge Milos om films te gaan maken en daar "iets echts" tegenover te zetten, vertelde hij in 2002 aan de Britse krant The Telegraph. Ook Chaplins The Great Dictator. Forman verloor zijn ouders in de concentratiekampen en hij was 14 toen de oorlog voorbij was. "Hitler was nog een soort monster en hier had je plotseling een film die mensen liet lachen en hen bevrijdde van die kwaadaardige clown. Toen zag ik dat films een grote sociale en filosofische impact kunnen hebben."

Veel van Formans films komen op voor artistieke vrijheid en hekelen wat voor normaal en fatsoenlijk doorgaat. Ze mikten net zo makkelijk op de hypocriete burgermoraal onder de communisten toen hij nog in Tsjechië woonde als later met The People vs Larry Flint op de Amerikaanse burgermoraal, een biografisch drama waarin de uitgever van een blootblad door conservatieve krachten kapot wordt gemaakt. De meedogenloze tirannie van de goede bedoelingen heeft iemand dat ooit genoemd. Zelf zei Forman het zo: "Alle belangrijke conflicten in het leven vinden plaats tussen evenzeer goedbedoelende mensen en tussen hun ideeën over wat het beste is."

Zijn films zijn eigenlijk subversieve zwarte komedies, ook al zijn ze niet om te lachen

Zijn films zijn eigenlijk subversieve zwarte komedies, ook al zijn ze niet om te lachen. Het is een ontregelend soort ernstige humor, misschien de reden dat hij met Man on the Moon een film maakte over standup comedian Andy Kaufman, die zelf zei nooit in zijn leven een grap te hebben verteld.

Forman is altijd de waarde van vrijheid blijven benadrukken en roemde de vrije pers als cruciaal voor elke democratie. "Als je, net als ik, onder de nazidictatuur hebt geleefd en vervolgens twintig jaar onder een communistische dictatuur, dan weet je hoe kostbaar vrijheid is, en hoe makkelijk het is om die kwijt te raken."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Veel van Formans films komen op voor artistieke vrijheid en hekelen wat voor normaal en fatsoenlijk doorgaat

Zijn films zijn eigenlijk subversieve zwarte komedies, ook al zijn ze niet om te lachen