Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met een glazen tuin viert de kerk feeëriek het leven

Cultuur

Cees Straus

Een vrolijke optocht van fantasievolle beestjes als kikkers, pauwen, hanen en kwallen gecombineerd met kleurige bloemen en planten in een optimistische omgeving, dat was het streven waarmee de Tilburgse kunstenaar Marc Mulders een herdenkingsraam voor de Nieuwe Kerk in Amsterdam wilde ontwerpen.

Het raam, dat het zilveren regeringsjubileum van koningin Beatrix memoreert, kwam in de plaats van een simpel venster van het soort dat al sinds mensenheugenis in de kerk is te vinden: een eindeloze stapeling van kleurloos en of lichtgroen getint glas. Ooit hingen de prachtigste gotische vensters in Amsterdams belangrijkste kerk, maar sinds de beeldenstormers (in 1566) ook deze kerk onder handen hebben genomen, was het slecht gesteld met het gebrandschilderde erfgoed.

In de vorige eeuw zijn er echter verschillende momenten geweest dat aan de in Nederland zo traditierijke kunst van het vervaardigen van glas-in-loodramen recht werd gedaan. Zo bezit de kerk in het noordertransept een uit 1977 daterende voorstelling van een pseudo-17de eeuwse voorstelling, gemaakt door de destijds populaire schilder Harry Op de Laak. Precies tien jaar geleden kwam er, ook ter gelegenheid van een ambtsjubileum van onze vorstin, een sober raam naar een ontwerp van Toon Verhoef bij.

Met het raam van Mulders is dus iets van een traditie ontstaan, ook al omdat een jubileum van koningin Wilhelmina in 1939 aandacht kreeg in de vorm van een tweetal vensters dat werd uitgevoerd door de beroemde glazenier Joep Nicolas.

Mulders heeft zich er met dit nieuwe herdenkingsraam niet gemakkelijk vanaf gemaakt. Hij maakte in totaal zevenhonderd beeldende elementen die, verspreid over een hoogte van ruim acht meter, een plek in een fictieve tuin hebben gekregen. Mulders' werkwijze bracht met zich mee dat het raam een eigentijdse variatie op het aloude gebrandschilderde venster laat zien.

Na eerst in aquarelvorm een aantal voorstudies te hebben gemaakt, begon Mulders de honderden beeldjes direct met emailleverf op het glas te zetten. Hij koos daarvoor twaalf kleuren die in de vorm van een poeder van gemalen glas dat met water werd aangemaakt op een stukje glas werden aangebracht. In de oven werd de verfmassa als het ware ingebrand en met het glas versmolten. Om ten volle de transparantie van het materiaal uit te buiten zijn sommige beeldelementen in twee laagjes aangebracht. In de bovenste laag ontstonden met behulp van zuur nieuwe, ingeëtste vormen, terwijl op de onderlaag die aanvankelijk kleurloos was, een nieuwe beschildering kwam. Het resultaat oogt veel meer als een aquarium dan een tuin en geeft de altijd wat koel ogende noordzijde van de kerk een sprookjesachtige uitstraling. Zo ontplooit Mulders, die al enige jaren een zeer getalenteerde schilder blijkt te zijn, zich ditmaal als fantasierijke kunstenaar die het enorme formaat van een kerkraam goed aan kan.

Deel dit artikel