Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mensenmuziek uit Rotterdam

Cultuur

Sandra Kooke

Review

Wat hebben Willem Pijper, Otto Ketting, Jan Baptist Verrijt en Pieter Hellendaal gemeen? Zij componeerden in Rotterdam. Hoewel je niet kunt spreken van een Rotterdamse school, zijn er wel overeenkomsten tussen Rotterdamse componisten: een ondogmatische geest waar echte 'mensenmuziek' uit voortkomt. Op het vierdaagse Festival Rotterdamse Muziek 2002, dat vandaag in Rotterdam begint, zijn werken uit en over Rotterdam te horen.

De stad van de haven, van de hoogbouw, van het 'doe-maar-gewoon', onderscheidt zich ook in muzikaal opzicht van andere Nederlandse steden. Althans, tot die conclusie komt een van de programmeurs van dit festival, Kees Vlaardingerbroek. Als programmeur van De Doelen zon hij op een manier om Rotterdamse muziek te laten horen. Toen bleek dat het Rotterdams Philharmonisch Orkest twee opdrachtstukken van Rotterdamse componisten had liggen en het Rotterdams conservatorium componist-docent Peter Jan Wagemans vanwege zijn vijftigste verjaardag in het zonnetje wilde zetten, was een festival geboren.

Vier dagen muziek van Rotterdamse oorsprong brengen volgens Vlaardingerbroek aan het licht dat de speciale omstandigheden van de stad hun sporen hebben nagelaten in de muziek. Vlaardingerbroek: ,,Rotterdam heeft de open geest van een havenstad. Het had als eerste een volwaardige opleiding jazz en wereldmuziek aan het conservatorium. Onder componisten tref je geen felle tegenstelling tussen traditioneel of modern, maar van beide stromingen pikken ze wat mee. Er is geen duidelijke Rotterdamse school, omdat docenten hun leerlingen zo individueel mogelijk laten componeren. Dat vind ik beter dan de eenheidsworst van de Haagse school.''

Al in vroeger eeuwen stond Rotterdam meer onder de invloed van buitenlandse muziek dan andere steden. Vlaardingerbroek: ,,Musici die onderweg waren naar Londen, wachtten in Rotterdam op de boot. Grote zangers, als Francesca Cuzzoni en Gae tano Guadagni die onder Hündel zongen, gaven dan concerten. Ook stond Rotterdam sterker onder invloed van Duitse componisten als Schumann en Brahms dan andere steden.'' Meest opvallend in de geschiedenis van de Rotterdamse muziek is de opleving van de hoogromantische opera aan het einde van de negentiende eeuw. Gedurende dertig jaar beleefden Wagner-opera's hun Nederlandse première in de Rotterdamse schouwburgen. In de twintigste eeuw bepaalden componist en conservatoriumdirecteur Willem Pijper en zijn leerlingen het Rotterdamse muziekleven. Ook in hen herkent Vlaardingerbroek de Rotterdamse stijl. ,,Ze schrijven 'mensenmuziek': direct en niet zo intellectueel.''

Voor Vlaardingerbroek geeft het festival de kans veel onbekende werken te laten horen. ,,Rotterdam is een onontgonnen gebied. Neem het prachtige pianokwartet dat Franciscus Dupont in de negentiende eeuw opdroeg aan Schumann. Misschien niet zo goed als het werk van Schumann zelf, maar zonde om in het archief te laten liggen. Het is mooi dat dit festival laat zien wat voor bijzondere muziek in Rotterdam is ontstaan.''

Deel dit artikel