Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Menno Bentveld heeft gelijk: we hebben een (belachelijk) innige relatie met plastic

Cultuur

Maaike Bos

Menno Bentveld met Rand Blair die olie van plastic maakt © Maaike Bos
Recensie

Met de titel ‘Ik, Plastic’ voor hun nieuwe documentaireserie, hebben Menno Bentveld en regisseur Floris-Jan van Luyn een geniale omschrijving gevonden. Dit is de ultieme gelijkmaker; van plastic is iedere ‘ik’ op deze aarde doordrongen.

We kennen de plastic soep en de microplastics in honing, oesters en wijn. Sinds chemieconcern Dow Chemicals in het Texaanse stadje Freeport het materiaal zeventig jaar geleden uitvond, heeft de mens er zo ontstellend veel en argeloos gebruik van gemaakt dat de aarde er mee overspoeld is. “Wij ademen nu plastic, in onze urine zit plastic”, illustreerde Bentveld bij ‘Jinek’ woensdag. Hij maakte eerder met Van Luyn ‘De Muur’ (ook BNNVara), maar in deze vierdelige serie onderzoeken ze het materiaal dat door alle afscheidingen heen sijpelt.

Lees verder na de advertentie

De invalshoek is origineel: waarom zijn we zo verstrengeld met dat spul? Want als plastic alleen maar problematisch materiaal was, gebruikten we het niet zo intensief. Bentveld: “Het is ook fantastisch. Het is licht, goedkoop, doet alles wat we willen en kan bijna alles vervangen wat we gebruiken.” Inderdaad, het houdt alles vers en steriel en is als verpakkingsmateriaal veel lichter per kilo inhoud dan glas of metaal, wat weer scheelt in het vervoer, vertelt een onderzoeker bij chemiefabriek Dow.

‘Trash is cash’, knauwt de cowboy-achtige indiaan

Rentmeesterschap

In de eerste aflevering toog Bentveld dus naar Freeport, waar de industriepijpen van Dow in de ogen van de burgemeester pure schoonheid zijn. Plastic is de grote banenmotor, ziet hij. Hij dankt God dat die de mens het plastic schonk. Tja... apart. Bentveld spreekt ook anti-plastic-Amerikanen die met dezelfde Bijbel in de hand pleiten voor beter rentmeesterschap van de aarde.

De fantastische levensmiddelenverpakkingen bij Dow © Maaike Bos

En hij spreekt de indiaan Rand Blair die als grootondernemer een fabriek wil bouwen in Freeport waar hij afvalplastic weer omzet in olie. “Trash is cash”, knauwt de cowboy-achtige indiaan. Dat olie ook geen geschenk aan het milieu is, brengt Bentveld geheel niet ter sprake.

Maar deze plasticverhalen zijn wel exemplarisch: plastic blijkt een vat vol belangen. In de volgende afleveringen reist hij onder meer langs Japanse shinto-priesters die een ziel vermoeden in de materie, en Afrikaanse plasticsmokkelaars die waarde zien omdat Kenia de zakjes streng verboden heeft.

Waardevol

Ik typ dit ondertussen op de plastic toetsen van mijn laptop, kijkend door mijn plastic bril, terwijl de 15 procent plastic vezels in mijn wollen trui me te warm houden. Confronterend zeg, die verhalen. Doe ik zo mijn best met natuurlijke materialen en biologisch eten, zie ik opeens overal plastic om me heen. Ik ben dus ook die gemiddelde Nederlander die per jaar 21 kilo ervan gebruikt.

Journalist Teun van de Keuken illustreerde dat bij Jinek met een mandje met in plastic verpakte groenten. Vooral biologische, zodat de klant ze niet stiekem voor de lagere prijs van gewone groenten afrekent. Bij 70 procent is het voor de houdbaarheid niet eens nodig. Mensen vinden zo’n paprika alleen onhygiënisch sinds die ook in zo’n plastic wikkel te krijgen is. Bentveld heeft gelijk: we hébben een (belachelijk) innige relatie met plastic. Zijn invalshoek levert ook oplossingen: laten we het juist meer als waardevol product gaan zien, dan gooien we het niet meer weg.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in trouw.nl/tvrecensies

Deel dit artikel

‘Trash is cash’, knauwt de cowboy-achtige indiaan