Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meer 'wintiprey' in de Bijlmer dan in Suriname

Cultuur

FRANK SIDDIQUI

Review

Gerlof Leistra: Parbo aan de Amstel, Surinamers in Nederland. De Arbeiderspers, Amsterdam; 214 blz. - ¿ 34,90.

Een 'wintiprey' is een Surinaams dansritueel van Afrikaanse oorsprong, waarbij de deelnemers door geesten bevangen kunnen raken. Wie naar zo'n bijeenkomst op zoek gaat, heeft waarschijnlijk meer kans in Amsterdam-Zuidoost (De Bijlmer) dan in Suriname. “Het deed mij wat om dat hier mee te maken”, zegt een Surinaamse. “Maar zodra iedereen na afloop weer buitenstaat, is het koud en ben je in Nederland.”

De spreekster is van gemengd Chinees-Javaans-creoolse afkomst, en kwam in 1987 naar Amsterdam. Ze heeft een zoontje van vier, maar haar man woont in Suriname. “Ze kijkt op haar polshorloge, dat uit twee wijzerplaten bestaat: een voor Suriname en een voor Nederland. De Surinaamse tijd staat stil.”

Het zijn zulke details die je bijblijven uit 'Parbo aan de Amstel, Surinamers in Nederland' van Elsevier-journalist Gerlof Leistra. Maar belangrijker is dat Leistra het heeft aangedurfd om een overzicht te geven van de complexe achtergrond van Surinamers in Nederland. Hij geeft daarmee een belangrijke aanvulling op twee andere boeken die vorig jaar over Suriname zijn verschenen: 'Geschiedenis van Suriname' van NRC-journalist Hans Buddingh' en 'Kapotte Plantage' van John Jansen van Galen, die publiceert in HP/De Tijd en Het Parool.

Leistra's boek laat goed zien hoe onmogelijk het is om over 'de Surinamers' te spreken, en daarmee hoe oppervlakkig de discussie over de integratie van minderheden eigenlijk is.

Leistra heeft de opzet van zijn boek, als een reisgids, goed gekozen. Het gaf hem de vrijheid om, zonder compleet te hoeven zijn, cijfermateriaal, historische feiten en antropologische beschrijvingen te mengen met anekcdotes en sfeertekeningen. Op de eerste dertig bladzijden van het boek is daarin nog weinig structuur te ontdekken, maar gaandeweg weet hij de lezer te betrekken bij de dagelijkse realiteit van Surinamers in Nederland. Naast feitelijke beschrijvingen van 'de komst naar Nederland' en 'aantal Surinamers', laat hij gettovorming, criminaliteit en discriminatie niet onbesproken. Nuttig voor de krantenlezer is dat hij dat doet aan de hand van bekende nieuwsitems, zoals de geruchtmakende rechtszaak tegen een Hindoestaan uit Den Haag wiens vrouw zelfmoord pleegde door het drinken van azijnzuur. De Nederlandse rechter werd geconfronteerd met de vraag of de man zijn vrouw door langdurige mishandeling nu wel of niet had 'aangezet' tot suïcide. Bij Leistra is het afschuwelijke verhaal ingebed in een beschrijving van de positie van Hindoestaanse vrouwen, die zowel de negatieve uitwassen als de positieve kracht van de Hindoestaanse familiecultuur duidelijk maakt.

Met een lichte toets gaat Leistra in op thema's als religie, seksualiteit en gemengde relaties. Vooral dat laatste geeft een indringende kijk op de moeilijkheden en genoegens van echte integratie. Hindoestanen en creolen, dat botert ook in Nederland niet erg, maar steeds meer Surinamers durven te kiezen voor een Nederlandse partner, en vice versa. “De migrantenkinderen hebben zich op de huwelijksmarkt gemeld en voor hun kinderen - de derde generatie - zal de gemengde relatie nog vanzelfsprekender zijn. Tegen die tijd heeft elke stad zijn Nieuwendijk”, schrijft Leistra even hoopvol als aanstekelijk.

De titel van het boek verwijst naar Parbo-bier, het equivalent van Amstel dat overal in Suriname in bruine literflessen (djogo's) wordt verkocht. Leistra formuleert niet overal even fraai, en zijn eerste hoofdstukken doen enige worsteling met de juiste vorm vermoeden. Toch is het een goed leesbaar boek met een grote informatiewaarde, zoals het een goede reisgids betaamt. Sport, politiek, cultuur, vrouwen, jongeren en ouderen, het komt allemaal aan bod, onderbouwd met recente gegevens.

Maar het aardigste is misschien nog dat een journalist de afstand eens durft te verliezen, en zijn lezer weet mee te slepen in zijn enthousiasme voor het culturele experiment dat de aanwezigheid van zoveel verschillende Surinamers betekent voor de Nederlanders die hen ontmoeten. Da's weer eens heel iets anders dan een fietstocht op de Drentse hei.

Deel dit artikel