Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Max Pam heeft de verslaggever en columnist versmolten tot romancier

Cultuur

Wim Boevink

Max Pam werkte acht jaar aan zijn roman 'Leviathan of het hart in de steen'. © Uitgeverij Balans
Klein Verslag

Zou ik ooit nog een roman schrijven? Ik heb mezelf die vraag vaker gesteld, of soms waren het anderen die in mij de toegang tot de romankunst vermoedden. Maar ik zie hem niet, die roman. Het is een eenzame onderneming, je hebt er veel discipline voor nodig en bovendien een algemeen idee. En gevoel voor stijl natuurlijk.

De hele exercitie is ook een potje vrij drijven in de oceaan van de fictie, het verzinsel, terwijl ik me in heel mijn schrijvend bestaan heb vastgeklampt aan het wrakhout van de werkelijkheid, de echte wereld, ook al laat die wereld zich met poëtische middelen omschrijven.

Lees verder na de advertentie

Dat vastklampen heeft iets benauwds, ik geef het toe. Een roman schrijven daarentegen is een bravoureuze onderneming. Zoals met alle kunst zit niemand op je werk te wachten, dus het schrijven vergt hier veel innerlijke overtuiging en noodzaak. Alles vloeit uit je hoofd en in zekere zin leg je datzelfde hoofd op een hakblok.

Op dat blok ligt nu het hoofd van mijn waarde collega Max Pam, die zondag in de Rode Hoed in Amsterdam, zijn veertig jarig bestaan als columnist vierde met de presentatie van... een roman.

De grondstof van deze roman is as

Hij noemt het vijfhonderd pagina's tellende werk ook nog zijn magnum opus. Alles of niets. 'Als dit boek doodvalt, ga ik vissen in Ierland', zoiets zei hij tegen De Volkskrant. (Eerlijk gezegd droom ik daar wel eens van, maar dan een herdersvariant, maar dit terzijde.) En het is natuurlijk koketterie, maar dan wel van de bravoureuze soort.

Acht jaar werkte Pam aan zijn roman, die de titel 'Leviathan of het hart in de steen' kreeg en de flaptekst draagt een even veelzeggend als ontregelend citaat: 'Alles wat in dit boek beschreven staat is waar gebeurd, hoewel maar weinig van het beschrevene in de werkelijkheid ook zo heeft plaatsgevonden.'

Donker, maar ook geestig

Pam heeft de verslaggever en de columnist versmolten tot een romancier en eruit voortgekomen is een gelaagd, soms donker maar ook geestig verhaal, dat met een klap begint bij de moord op Theo van Gogh en zich dan ontvouwt als een familiegeschiedenis, een thrillerachtige omgang met een collier, een historische reconstructie van de joods-Amsterdamse diamantbewerking, en zich ook nog vervlecht met een proces dat ik maar al te goed ken: dat van Iwan Demjanjuk in München.

Tussen dit alles door loopt een ik-figuur, een speelbal van de gebeurtenissen, die niet samenvalt met de auteur, maar soms ook weer wel; dat is het privilege van de romanschrijver.

Zomaar, als bij een ingeving, een juwelierszaak binnenstappen, en om een collier voor je vrouw vragen. Wat dat kost? Tweeënvijftigduizend euro, zegt de vrouw achter de vitrine. En dan dit zinnetje: 'Dat is goed', zeg ik steenkoud en zonder aarzeling.

Schitterend. Het is het hele vermogen van de ik-figuur.

Kijk, dat is bravoure.

Ja, er is veel waar en toch gebeurde het niet zoals beschreven. En ik weet niet of Max Pam straks moet gaan vissen in Ierland. Hij wilde een groot verhaal vertellen, langs lijnen die zijn eigen leven raken, met de vaart van een achtbaan die soms op de hoge punten bijna stil staat, en ik ben als lezer vijfhonderd pagina's meegesuisd.

De grondstof van deze roman is as. De koolstof van diamanten, de as van vulkanen, de as van de doden.

Zo glanzend en vluchtig is alles.

Lees hier meer afleveringen van Klein Verslag

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De grondstof van deze roman is as