Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Marie Antoinette's tafelpiano is te bewonderen in Zutphen

Home

Sandra Kooke

De tafelpiano van Marie Antoinette. © Frank Castelein

Het Geelvinck Muziek Museum opent de deuren in Zutphen. Het pronkstuk: de piano van Marie Antoinette.

Marie Antoinette, de Franse koningin en vrouw van Lodewijk XVI, was dol op pianospelen. Een van haar zeventien tafelpiano's is nu te bewonderen in het Geelvinck Muziek Museum in Zutphen, dat vanaf vandaag open is.

Lees verder na de advertentie

Het museum kocht het onlangs op een veiling met stukken uit een Frans kasteel en was daarbij een aantal Amerikanen en Chinezen te vlug af. Jurn Buisman, zakelijk leider van het museum, wil de prijs niet noemen, maar vanwege de vroegere eigenares was het instrument 'tien tot vijftien keer zo duur als normaal'.

Tekst loopt verder na afbeelding

Schilderij van Marie Antoinette achter een piano. © Frank Castelein
Alleen Marie Antoinette, die uit Wenen afkomstig was, had een voorkeur voor de piano

Jurn Buisman, zakelijk leider van het Geelvinck Museum

Het museum, dat eerst in Amsterdam was gehuisvest maar nu betere huisvesting heeft gevonden in Zutphen, beheert al jaren een grote collectie historische instrumenten uit heel Europa. Die is oorspronkelijk afkomstig uit het conservatorium te Amsterdam, maar dat had er geen plaats meer voor.

Frankrijk ontbrak tot nu toe in de collectie. Dat terwijl de Franse pianobouwer Sébastien Érard een belangrijk stempel heeft gedrukt op de hedendaagse piano's. Maar Frankrijk liep eind achttiende eeuw achter, toen de fortepiano (voorloper van de huidige piano) als burgerlijk instrument in de rest van Europa in opkomst was. Buisman: "Aan het Franse hof hield men vast aan het klavecimbel. Alleen Marie Antoinette, die uit Wenen afkomstig was, had een voorkeur voor de piano. Het verschil is dat de snaren van een klavecimbel worden getokkeld en bij een piano een hamer tegen de snaren tikt."

LR13 staat erop. Het moet het dertiende van de zeventien instrumenten voor La Reine, de koningin, zijn.

Érard leverde rond 1788 - dus vlak voor de Franse Revolutie die haar dood zou betekenen - zeventien piano's in tafelmodel aan Marie Antoinette. Omdat haar voorkeur een enorme stimulans was voor zijn bedrijf, leverde hij ze gratis. Ze staan niet in verkoopboeken en zijn ongenummerd. Het enige merkteken op de tafelpiano in Zutphen zit aan de onderkant: LR13. Buisman: "Het moet het dertiende van de zeventien instrumenten voor La Reine, de koningin, zijn. Er is slechts één ander van de zeventien instrumenten bekend. Dat staat in Engeland."

Het instrument, waar de koningin waarschijnlijk muziek van Haydn, Mozart en tijdgenoten op speelde, mag niet worden gebruikt. Daarvoor is het te kostbaar. Dat geldt voor meerdere exemplaren, zoals voor de oudste uit 1769. Sommige worden wel gebruikt voor concerten in grachtenpanden, kastelen en buitenplaatsen. Andere staan in het Amsterdamse conservatorium en in een oefenruimte voor studenten.

Het nieuwe onderkomen in Zutphen is het patriciërshuis De Wildeman. Van de 120 exemplaren worden er zo'n dertig getoond. Nog eens tien à twaalf staan er in het open depot waar het bezoek kan zien hoe ze gerestaureerd worden.

Openingstijden: woensdag en vrijdag t/m zondag: 11.00 uur - 17.00 uur. Meer informatie: www.geelvinck.nl

Deel dit artikel

Alleen Marie Antoinette, die uit Wenen afkomstig was, had een voorkeur voor de piano

Jurn Buisman, zakelijk leider van het Geelvinck Museum

LR13 staat erop. Het moet het dertiende van de zeventien instrumenten voor La Reine, de koningin, zijn.