Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mannen mogen niet zichzelf zijn

cultuur

Sara van der Kooi

Lucas de Man: "Wil je respectvol zijn dan ben je te soft, maar agressie wordt ook niet meer geaccepteerd." © TR Beeld
Interview

De èchte man, bestaat die? Is hij stoer of zacht, spraakzaam of introvert, betrokken of egoïstisch, metro of macho? Theatermaker Lucas De Man doet zijn achternaam eer aan en onderzoekt de veelzijdigheid van ‘de man’ in zijn nieuwe voorstelling.

Als kind zat hij op ballet én vechtsport, vertelt Lucas de Man. “Samen met mijn broertjes speelde ik met jurken en geweren. Het maakte allemaal niet uit. Tot jaren later twee van mijn beste vriendinnen werden verkracht en alle onschuld verdween: mannen waren in mijn ogen de bron van het kwaad.”

Lees verder na de advertentie

De Man spuwt zijn woorden bijna letterlijk richting de vrijwel lege tribune. Hij is nog druk bezig met repeteren voor zijn nieuwe voorstelling ‘De Man is Lam’, waarmee hij inmiddels door het land trekt. Zijn verhaal moet passen bij de videobeelden die op de semi-transparante, beweegbare schermen achter hem geprojecteerd worden, maar ook bij de radio-interviews die in de voorstelling te horen zijn. Zo wil hij een veelzijdig portret van hedendaagse mannelijkheid schetsen. Een zoektocht naar De Man.

Het is waar, ik ben een alfamannetje. Testosteron in een flesje

Lucas de Man

Als het pauze is tijdens de repetitie, ontvlucht hij de donkere theaterzaal en neemt plaats op een bankje in de lentezon. Zonder shirt, alleen gekleed in een zwart hemd. De Man’s bleke, gespierde armen kunnen wel wat zon gebruiken. Maar gêne kent hij niet en van een tikje macho is hij niet vies. “Het is waar, ik ben een alfamannetje,” geeft hij breed lachend toe. “Testosteron in een flesje. Maar dat betekent niet dat ik al die andere kanten niet heb.”

Kickboksscholen

Lucas De Man is een snelle en associatieve prater, een verbinder, iemand die honderd projecten tegelijk doet. Hij laat zich niet makkelijk in een hokje plaatsen. “Dat is echt het eeuwige probleem,” zegt hij desgevraagd, “mensen houden van hokjes. Ik vecht daartegen maar ik doe het zelf vaak ook. Maar echt: pas samen met andere mensen die andere dingen kunnen en anders denken, van hen te leren, word je geconfronteerd met je eigen beperkingen en word je uitgedaagd.”

De theatermaker zoekt daarom ook altijd actief naar nieuw publiek, ditmaal bijvoorbeeld in kickboks-scholen. Mensen iets anders geven dan ze verwachten, dat is een van de belangrijkste dingen waaruit De Man zijn bevlogenheid put.

Na zijn vorige solo over het grote Europa vond hij het thema van de mannelijke identiteitscrisis urgent genoeg om een voorstelling over te maken. Een onderwerp waar vaak een beetje lacherig over wordt gedaan. Dat toont meteen al aan dat er een probleem is, aldus De Man. Vrouwenemancipatie wordt serieus genomen, minderhedenemancipatie ook. Maar als die groepen wel moeten emanciperen en mannen niet, dan hou je het probleem in stand, stelt hij.

Emancipatie wil zeggen dat je mag zijn wie je bent. Nou, mannen mogen in deze maatschappij niet zichzelf zijn

Lucas de Man

De geschiedenis is altijd vanuit het mannelijke perspectief beschreven, simpelweg omdat zij de dominante sekse zijn, legt hij uit. Vanuit die machtspositie is er geen ruimte voor reflectie op je eigen tekortkomingen.

“Wij mannen zijn ‘de goeien’, vrouwen en minderheden de zwakken. Daarom maken wij dat jullie”, hij wijst naar de interviewster, “voor je vrijheden moeten vechten. Dat is toch raar? Emancipatie wil zeggen dat je mag zijn wie je bent. Nou, mannen mogen in deze maatschappij niet zichzelf zijn. Ze worden in een keurslijf gepropt: zo hoor je je te gedragen. En als je daar tegenin gaat ben je of gay of een bitch, een loser of alternatief. Ik wil ook een rok kunnen dragen zonder dat het vrouwelijk is. Mannen moeten potverdikkie opkomen voor hun kracht en hun kwetsbaarheid.”

Verwarrend

De repetitie is weer in volle gang en De Man richt zich tot zijn niet-aanwezige publiek. “Pijpen is het symbool voor de onderdrukte vrouw”, vertelt hij stellig. Zijn personage, de toneel-Lucas, ging jarenlang door het leven met deze overtuiging. Dat was zo gegroeid door verhalen van vriendinnen, die klaagden over de denigrerende neerwaartse duwbeweging die mannen vaak maken als ze met een vrouw zoenen en meer willen. 

Tot hij verliefd werd en zijn super-geëmancipeerde vrouwenstudies studerende vriendin hem toebeet: “Je bent veel te lief. Je neemt me nooit echt. Als ik je pijp, dan is dat omdat ik dat wil. Je bent een levende vibrator.” Auw. Ziehier de verwarrende leefwereld van de man in een notendop. Wil je respectvol zijn dan ben je te soft, maar agressie wordt ook niet meer geaccepteerd. Wat blijft er dan over?

Je moet elke dag opnieuw durven kijken, elke dag opnieuw de relatie met het onbekende aan durven gaan

Lucas de Man

‘De Man is Lam’ zal geen voorstelling uitsluitend over mannen worden, maar heeft uiteindelijke een veel bredere oriëntatie. Het gaat over vaderschap, kwetsbaarheid, huilen, over een plek vinden in de maatschappij. De Man koos mannen als onderwerp omdat dat de groep is die het minste over zichzelf nadenkt. Zijn eenvoudige maar heldere verklaring hiervoor: “Omdat de man altijd de dominante was. Dat gebrek aan reflectie is eigenlijk wat ik mezelf en mijn vrienden ook verwijt: we zijn wel heel erg bezig met de anderen om ons heen. Maar als het over onszelf gaat, doen we ineens ironisch. Echt naar jezelf kijken, dat is heel moeilijk.”

Verschil

Kortom, wat Lucas De Man vooral niet wil is een eenduidig verhaal vertellen. Lang leve de complexiteit, luidt zijn motto. Hoe je het draait of keert: cultureel is er wellicht een te groot onderscheid gemaakt tussen man en vrouw, maar biologisch is er nou eenmaal wel een verschil. Niet beter of slechter maar wel: verschil.

En dat verschil is complex, aldus de theatermaker. Dat ontslaat mensen echter niet van de plicht om te handelen, roept hij vurig. “Je moet steeds weer je actief verdiepen in andere werelden. Want de complexiteit van het leven is met name een groot probleem voor mensen zonder empathie. Open staan voor de ander, niet vanuit een vooroordeel, dat is de uitdaging. Je moet elke dag opnieuw durven kijken, elke dag opnieuw de relatie met het onbekende aan durven gaan.”

Informatie over de voorstellingen op www.demanislam.nl

De carrière van Lucas de Man

Lucas De Man (1982) is artistiek leider van de performance groep Stichting Nieuwe Helden en bij het brede publiek ook bekend als presentator van het televisieprogramma Kunstuur. Hij was enkele jaren stadskunstenaar van Den Bosch en maakte tal van maatschappelijk betrokken installaties en voorstellingen. Met zijn vorige solo, ‘De Man Door Europa’, reisde hij heel Europa door op zoek naar vernieuwing en verbinding. 

‘De Man Is Lam’ maakt hij samen met fotograaf en filmmaker Ahmet Polat en radiomaker Rashif El Kaoui. Daarnaast is hij nog bezig met een interactieve voorstelling over Azië, maakt hij een kunstwerk van schimmels, en werkt hij aan een project ‘In search of democracy’, een voortvloeisel van de Europa-voorstelling.

Lees ook het interview met journalist Peter Lloyd, die een even ludieke als serieuze ‘overlevingsgids voor de moderne man’ schreef. 

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Het is waar, ik ben een alfamannetje. Testosteron in een flesje

Lucas de Man

Emancipatie wil zeggen dat je mag zijn wie je bent. Nou, mannen mogen in deze maatschappij niet zichzelf zijn

Lucas de Man

Je moet elke dag opnieuw durven kijken, elke dag opnieuw de relatie met het onbekende aan durven gaan

Lucas de Man