Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maestro's van vijfenzeventig

Cultuur

Peter van der Lint

Hartmut Haenchen werd op woensdag 75 jaar. © ullstein bild via Getty Images
Klassiek & zo

Driekwart eeuw. Dat klinkt op de een of andere manier gewichtiger dan vijfenzeventig jaar. Het woord 'eeuw' klinkt voornamer, heeft zogezegd meer eeuwigheidswaarde. 

Uiteraard gaat het om precies dezelfde periode waarin je haar op precies dezelfde manier een paar tinten grijzer kan worden. Bij verjaardagen wordt het bereiken van je 75ste vaak uitbundiger gevoerd dan je 70ste. Vijftien lustra is feestelijker dan veertien.

Lees verder na de advertentie

In 1943 werden drie jongetjes geboren, die driekwart eeuw later beroemde dirigenten zijn. Middenin dat oorlogsjaar zag er eentje het licht in voormalig Oost-Duitsland, het andere in Groot-Brittannië en het derde in de Verenigde Staten. Het zijn Hartmut Haenchen (21 maart), John Eliot Gardiner (20 april) en James Levine (23 juni). Allemaal gelauwerde maestro's, hoewel Levine inmiddels al zijn lauwerkransen zijn ontnomen.

Haenchen durfde zelfs te beweren dat men er uit bladmuziek vol fouten speelde

Van de drie heeft Haenchen dus zijn 75ste al in goede gezondheid gehaald en gevierd (voor het eerst rustig thuis in familiekring en niet dirigerend), de anderen moeten de drempel nog over. Ik kan me zo voorstellen dat het voor dirigenten best leuk, of zelfs belangrijk is om te weten met welke beroemde componist ze een verjaardag delen. Wat dat betreft heeft Haenchen het bijzonder goed getroffen. Woensdag vierden we de 333ste geboortedag van Johann Sebastian Bach alsmede de 179ste jaardag van Modeste Moessorgski. Dan moeten Levine en Gardiner het met mindere goden doen: respectievelijk Carl Reinecke en Nikolai Mjaskovski. Even spring je op als je ziet dat Gardiner een verjaardag met Telemann deelt, maar dat feestje wordt voor hem verknald omdat het niet om dé Telemann gaat, maar slechts om een minder geniale kleinzoon.

Tragische periode

Nog iets leuker wordt het als je de verjaardagen van andere beroemdheden gaat vergelijken met die van dit trio. Zo kan de als dictatoriaal bekend staande Gardiner 'pronken' met Napoleon III en Adolf Hitler, beiden op 20 april geboren. Levine deelt zijn geboortedag met keizerin Joséphine en met de voor de liefde geabdiceerde Edward III. Maar ook met de abjecte Winifred Wagner. Haenchen moet het dan weer stellen zonder koningen en keizers, al heeft hij met Bach als daggenoot natuurlijk de hoofdprijs al.

Levine's 75ste verjaardag komt in een tragische periode van zijn leven, die zoals het ernaar uit ziet door hemzelf is opgeroepen. Vorige week kwam de finale klap toen de Metropolitan Opera in New York hem na 40 jaar officieel ontsloeg vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik. In New York verwacht men dat er nog meer koppen zullen rollen, omdat de leiding van het operahuis op de hoogte was van het misbruik, maar niets ondernam.

Haenchen, die zich niet zozeer met Bach als wel uitgebreid met diens zoon Carl Philipp Emanuel heeft beziggehouden, vierde zijn verjaardag juist weer in opperbeste stemming. Vorig jaar nog werd hij door Opernwelt uitgeroepen tot Dirigent des Jahres, een eer die hij verdiende met zijn interpretatie van Wagners 'Parsifal' in Bayreuth. Zijn Werktreue daar, die we in Amsterdam natuurlijk allang kenden, viel op en oogstte bewondering. Hij durfde zelfs te beweren dat men er traditioneel uit bladmuziek vol fouten speelde. Kijk, dat is Haenchen ten voeten uit. Driekwart eeuw passie gepaard aan partituurpurisme. Alsnog van harte!

In 'Klassiek & Zo' schrijft Peter van der Lint over de wereld van de klassieke muziek

Deel dit artikel

Haenchen durfde zelfs te beweren dat men er uit bladmuziek vol fouten speelde