Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lully ging Beyoncé en Jay-Z voor en liet het Louvre stralen

Cultuur

Paul van der Steen

De 'Betoverde held' uit Lully's opera 'Amadis' hangt in het Louvre. © Print Collector/Getty Images
deja vu

Het sterrenechtpaar Beyoncé en Jay-Z trad deze week niet alleen op in Nederland, maar baarde ook opzien met het vrijgeven van hun nieuwste clip. 

In het filmpje zingen en rappen ze omringd door de nodige dansers hun nummer 'Apeshit' in het drukstbezochte museum ter wereld, het Louvre in Parijs. Een decor waarmee deze grootheden van de entertainmentwereld zichzelf een plekje lijken te willen geven in de kunstcanon en zichzelf kronen tot royalty van deze tijd.

Lees verder na de advertentie

De clipopnames in het holst van de nacht, met volop artiesten en technici, contrasteren met de normale gang van zaken in de gewijde kunsttempel in de Franse hoofdstad. Maar uniek is het niet. Er vonden al veel vaker concerten plaats op en rond het Louvre. Tien jaar geleden was Duran Duran de eerste popact die er mocht optreden.

In de tijd dat het Louvre nog geen museum was en diende als koninklijk paleis waren muzikale uitvoeringen er zelfs heel gewoon. De beroemdste vond plaats op 23 februari 1653 in de Salle du Petit-Bourbon bij het Louvre. Het 'Balet Royal de la Nuit', dat toen in première ging, maakte duidelijk dat het destijds niet ging om kunst om de kunst.

Veel voorstellingen voor Lodewijk XIV werden opgevoerd in het Louvre

Cultuur diende een hoger doel, het onderstrepen van de grootheid en glorie van de veertienjarige koning Lodewijk XIV. Die was zelf een van de dansers. De vorst dankte aan het optreden de bijnaam waarmee hij in de geschiedenisboekjes belandde: de Zonnekoning. Hij speelde in een uitzinnig kostuum de zonnegod Apollo, de man die het licht in de wereld bracht.

De 'Betoverde held' uit Lully's opera 'Amadis'. © Print Collector/Getty Images

De componist van het uitgevoerde stuk, de twintigjarige Jean-Baptiste Lully, deed ook mee aan het ballet. Dat hij hier mocht schitteren, was opmerkelijk voor de zoon van een molenaar uit Florence. Eigenlijk heette hij Giovanni Battista Lulli. Een Franse edelman ontdekte zijn muzikale en dramatische talent en nam hem mee naar Frankrijk. Hij stalde hem bij zijn nicht, die de jongeling gebruikte als knechtje en voor Italiaanse conversatieles. Lully bekwaamde zich in Frankrijk verder in zijn artistieke passie. Hij zoog alles wat hij hoorde en zag in zich op.

'Ballet Royale de la Nuit' viel zo in de smaak bij de koning dat die hem korte tijd later benoemde tot hofcomponist. Lully was in die functie zeer productief: hij maakte nog veel meer balletten, schreef muziek bij toneelstukken van de met hem bevriende schrijver Molière en waagde zich na aanvankelijke aarzeling aan een nog betrekkelijk jonge en uit zijn geboorteland overgewaaide muziektheatervorm, de opera.

Veel werd opgevoerd in en rond het Louvre, al had Lodewijk XIV in Lully's latere jaren al opdracht gegeven voor een veel rianter paleis in Versailles, waar ook qua uitvoeringen grootster kon worden uitgepakt.

Lully bleef tot aan zijn dood in 1687 in de gunst van de koning. Hij bleef niet alleen nieuw werk maken, maar had ook op het gebied van kunstbeleid inmiddels een grote vinger in de pap. De tot Fransman genaturaliseerde Italiaan drukte op die manier een groot stempel op de ontwikkeling van de barokmuziek en opera.

Of Lully naast een belangrijke componist een aangenaam heerschap was, is allerminst zeker. Volgens sommige muziekhistorici blonk hij uit in vleierij van de koning. Verzachtende omstandigheden: dat gold voor meer mensen aan het hof en gezien de nederige afkomst van Lully is het begrijpelijk dat hem er veel aan gelegen was om zijn prominente positie te behouden.

Dat leek hij ook te doen door zich te omringen met mindere goden, musici van de tweede garnituur. Lully moest kunnen stralen, steeds opnieuw, zoals Lodewijk XIV dat had gedaan tijdens Ballet Royale de la Nuit.

In de rubriek Déjà vu bekijkt Paul van der Steen wekelijks het nieuws door een historische bril. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Lees ook: Ontrouw? Jaloezie? Nee, Amsterdam ziet vanavond een dolverliefde 'Bey & Jay'

Het machtigste sterrenpaar van dit moment stond deze week in de Johan Cruijff Arena. De liefde tussen Beyoncé en Jay-Z is nu sterker dan ooit, maar artistiek en commercieel gezien waren hun huwelijksproblemen het beste wat het stel kon overkomen.

Deel dit artikel

Veel voorstellingen voor Lodewijk XIV werden opgevoerd in het Louvre