Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Levens redden op de intensive care

Cultuur

Edwin Kreulen

1. Een ic-verpleegkundige in het Haga ziekenhuis in Den Haag spoedt zich met een reanimatieset naar een noodoproep. © RV

Dankzij de zorg op de intensive care worden steeds meer patiënten langer in leven gehouden. Een fotoboek dat morgen verschijnt brengt de hectiek op de afdeling in beeld en laat ic-medewerkers aan het woord: ‘We moeten ons ook afvragen: wat is de kwaliteit van dat langere leven nog?’

"Dat het bij hen helaas niet gelukt is, dat zijn de patiënten die mij het beste bijblijven", zegt Diederik Gommers, hoogleraar en afdelingshoofd van de intensive care van het ErasmusMC, na enig nadenken. Hij noemt de 68-jarige die kort na zijn pensionering op vakantie ging en terugkwam met een longontsteking die maar niet weg wilde gaan en verergerde. Uiteindelijk kwam hij bij Gommers op de intensive care, waar hij ondanks de behandeling overleed. “Dat is toch niet voor te stellen, doodgaan aan wat we weleens een ‘eenvoudig infectietje’ noemen?”, zegt Gommers. “Dat is een raadsel wat we als artsen nog niet hebben kunnen oplossen. Over tien jaar moet dat toch niet meer kunnen, verwacht ik. Zeker nu we steeds meer te weten komen over immunotherapie, de aanpak die al bij kanker wordt ingezet.”

Lees verder na de advertentie
Dat is toch niet voor te stellen, doodgaan aan wat we weleens een ‘eenvoudig infectietje’ noemen?

Tekst loopt door onder de afbeelding. 

2. Ze maakt de medicatie klaar, terwijl een arts bezig is met hartmassage. © RV

Gommers, voorzitter van beroepsvereniging NVIC, heeft net de foto’s gezien in het boek over zijn vakgenoten dat morgen verschijnt. Het laat zien hoe patiënten met veel slangen, naalden en monitors in leven worden gehouden. Gevraagd naar de successen die hem bijblijven, ziet Gommers de patiënten voor zich met vergevorderde taaislijmziekte die vroeger zouden overlijden als ze met een nieuwe infectie op de intensive care kwamen. “Met de hart-longmachine kunnen we die functies tijdelijk overnemen. Die mensen lopen hier gewoon rond over de afdeling met die machine en het team, totdat een nieuwe long is gevonden. Dat geeft voldoening.”

Wij kunnen meer mensen in leven houden. En mensen worden ouder

Voor mensen die vroeger te lang op een hart moesten wachten, geldt hetzelfde. “Hoewel de moeilijkste beslissingen die paar keer per jaar zijn wanneer we helaas voor mensen toch geen geschikt orgaan hebben gevonden, en we op de knop moeten drukken om de behandeling niet verder te verlengen.”

Tekst loopt door onder de afbeelding. 

3. Met een speciale boormachine wordt een botnaald in het scheenbeen aangebracht om medicatie toe te dienen. © RV

Kwaliteit

Bij Gommers liggen complexere patiënten in de bedden dan vroeger. “Wij kunnen meer mensen in leven houden. En mensen worden ouder.” Neem de man die na een operatie tijdelijk beademd moet worden en dus naar de intensive care gaat. “Tegenwoordig kan dat heel goed iemand zijn die al tien jaar kanker heeft. Een ziekte die redelijk onder controle wordt gehouden met medicatie, maar die de operatie lastig kan maken en ook de kwaliteit van het leven erna. Die complexiteit zal de komende jaren alleen maar toenemen. We moeten ons afvragen: nu we mensen meer in leven houden, wat is de kwaliteit van dat leven? We ontkomen dan ook niet aan verder samenwerken met de behandelend artsen, zoals de chirurg, oncoloog of cardioloog.”

Tekst loopt door onder de afbeelding. 

4. De coördinator seint dat er een elektrische schok kan worden toegediend. © RV

De tijd dat de ic-specialist binnen dat team nogal eens werd beschouwd als de mindere, is volgens Gommers gelukkig voorbij. “Binnen het ziekenhuis worden we als volwaardig beschouwd, en weet men dat wij degene zijn die beslissen over wat er gebeurt op onze afdeling. Buiten het ziekenhuis is dat nog weleens onduidelijk, omdat wij ook geen volwaardig specialisme zijn. Je wordt eerst bijvoorbeeld internist of anesthesioloog, en pas daarna ook intensivist. Maar ook dat zal gaan veranderen, ik verwacht dat de intensivist over een paar jaar een volwaardig eigen specialisme wordt.”

Gommers’ afdeling heeft een bedbezetting waar iedere hotelbaas jaloers op zou zijn

Gommers’ afdeling heeft een bedbezetting waar iedere hotelbaas jaloers op zou zijn: 100 procent of meer. Maar van de richtlijnen mag dat juist helemaal niet: 80 procent is het maximum. Gommers: “Het is belangrijk bedden vrij te houden voor nieuwe patiënten”, zegt de Rotterdamse arts. De situatie in het Erasmus is redelijk uitzonderlijk, de afdeling groeit hard en er zijn simpelweg te weinig goedopgeleide verpleegkundigen. “Waar we vroeger altijd ruimte hadden voor mensen die hier via de spoedeisende hulp binnenkwamen, richten we ons nu op de complexere patiënt en proberen we voor anderen een plek te krijgen in de ziekenhuizen in de buurt. Daar is een bedbezetting van 60 procent niet ongewoon.” Toch ziet Gommers het komende griepseizoen met angst en beven tegemoet. “Dan liggen de meeste afdelingen vol en is het lastiger om iemand kwijt te kunnen.”

Tekst loopt door onder de afbeelding. 

5. De gereanimeerde patiënt wordt naar de hart-katheterisatie vervoerd. © RV

Vernieuwing

In al die drukte is vernieuwing van de zorg ook nodig. Het boek laat het zwembad voor ic-patiënten van het Radboudumc zien.

Gommers: “Anders dan vroeger proberen we mensen al zo vroeg mogelijk te laten bewegen, op de rand van het bed te laten zitten.” Een vernieuwing die Gommers graag zou zien, is het volgen van patiënten - voordat ze komen maar ook als ze de intensive care hebben verlaten.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

6. Tijdens de nacht heerst er zoveel mogelijk rust op intensive cares. © RV

“Wij proberen bij al onze beslissingen het beste te doen voor de patiënt. Sommigen komen ook terug om je te bedanken. Maar pakt het bij al die mensen inderdaad zo uit als wij denken? Doen wij inderdaad het beste voor de patiënt? Dat zou ik toch wel heel graag willen weten.”

Toch kon Muller zijn werk niet meer onbevangen doen, door de angst ook zo’n fout te maken

Van het ziekenhuis naar de fotografie

“Tien jaar lang werkte Frank Muller (58) met wat hij achteraf noemt ‘relatief gemak en souplesse’ op de intensive care. Die houding verdween in de nachtdienst waarin hij met collega’s er niet in slaagde een kind te reanimeren na een hartstilstand. Een dramatische gebeurtenis waar ic-medewerkers op zich op voorbereid kunnen zijn, want juist hun patiënten zweven nu eenmaal vaak op de rand tussen leven en dood. Maar daags na het incident ontdekte de collega van Muller die verantwoordelijk was voor de jonge patiënt, dat zij het kind de verkeerde dosis medicijnen had gegeven. Die medicatiefout bleek de oorzaak van de hartstilstand. Muller was aanwezig bij het gesprek met de ouders. Volgens hem namen ze de verpleging niets persoonlijk kwalijk. Toch kon Muller zijn werk niet meer onbevangen doen, door de angst ook zo’n fout te maken.

In 2000 verruilde hij het ziekenhuis en de ic voor zijn andere liefde, de fotografie. Zijn bedrijf ‘Zorg in beeld’ richt zich uitsluitend op de gezondheidszorg. Er lopen meer fotografen door het ziekenhuis, maar het is uitzonderlijk dat die reiken tot de intensive care. Muller bezocht deze afdeling in tien ziekenhuizen, van Groningen tot Venlo en van Den Haag tot zijn voormalige eigen werkplek in Nijmegen. Het werk dat al die zorgverleners - van arts tot revalidatiefysiotherapeut - daar uitvoeren blijft hij bewonderen. Hij besloot een boek samen te stellen waarin hij fotografisch de hele dag doorloopt op de afdeling.

Tussen de foto’s staan korte interviews met ic-medewerkers. Zoals internist-intensivist Peter de Jager van het Jeroen Boschziekenhuis in Den Bosch. Hij maakte al vroeg in zijn loopbaan mee dat een patiënt onder zijn handen overleed. De arts nam zich toen voor ‘dat ik direct ander werk moest zoeken als het me niets meer zou doen’.

Frank Muller, ‘Ik en mijn ic’. Te bestellen via info@zorginbeeld.nl.
Prijs: 37,50 euro.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Dat is toch niet voor te stellen, doodgaan aan wat we weleens een ‘eenvoudig infectietje’ noemen?

Wij kunnen meer mensen in leven houden. En mensen worden ouder

Gommers’ afdeling heeft een bedbezetting waar iedere hotelbaas jaloers op zou zijn

Toch kon Muller zijn werk niet meer onbevangen doen, door de angst ook zo’n fout te maken