Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lepels die tot nadenken stemmen

Cultuur

door Liesbeth den Besten

'Zo triviaal en toch zo waardevol' noemt Paul Derrez de lepel in de inleiding van de catalogus van zijn nieuwste tentoonstellingsproject 'Lepels'. De eigenaar van Galerie Ra, die zelf ook edelsmid is, ontdekte de lepel een aantal jaren geleden. Tijdens een verblijf als 'artist in residence' in Australië concentreerde hij zich op het maken van zilveren lepels. Een ontdekking voor iemand die tot dan toe vooral sieraden maakte van staal, kunststof en andere materialen.

En toch is de lepel zo triviaal nog niet. Voor ons, verwende westerlingen, is het niet zo duidelijk, maar er zijn tijden en omstandigheden geweest waarin de lepel het gereedschap was dat je van de totale ondergang kon redden. De lepel staat veel duidelijker dan vork of mes symbool voor leven, en overleven, voor eten en drinken tegelijk. Het is het eerste eetinstrument waar een klein mensje mee te maken krijgt en ook het laatste. Komt daar nog de mooie vorm bij en je hebt een ideaal onderwerp voor een ontwerpopdracht.

Paul Derrez nodigde professionele ontwerpers en studenten uit om lepels te ontwerpen en de respons was overweldigend. 180 mensen uit de hele wereld zonden lepels in, niet slechts één maar vaak meerdere tegelijk. Een jury koos er 80 uit en de resultaten zijn nu bij galerie Ra te zien.

De ontwerpers verenigden het handige met het aangename en het humoristische met het onpraktische. De ideeën en gebruikte materialen zijn onuitputtelijk. Wat te denken van een lepel als vingergereedschap, als hoedje voor op de vinger, of van een porseleinen aspergelepel met een haaks op de steel gezet gootje waar de asperge mooi in past, van lepeltjes van chocolade of suiker, die oplossen in de koffie, of van een eilepel met zoutvaatje aan de top van de steel?

De Clip-spoon draag je altijd bij je (op je revers). De lepel voor (tijdelijk) gehandicapte mensen kun je eenvoudig zelf namaken van een bestaande lepel die een met bloem gevulde ballon om de steel krijgt (vastmaken met een elastiekje) dat je in kunt drukken als een stuk stopverf.

Sommige ontwerpers lieten zich inspireren door vergankelijke materialen als mandarijnenschil, eierschaal en koeienmest waar fantastische lepeltjes van te maken blijken. Ook plastic was een inspiratiebron, waarbij de Respoons van gebruikte plastic flessen wel zeer geslaagde voorbeelden van functioneel hergebruik zijn. Evenals het ontwerp voor een lepel die uit de doorzichtige plastic verpakking van een papieren yoghurtbeker gedrukt kan worden.

De meeste inzendingen laten zien dat een lepel meer kan zijn dan een instrument om mee te eten. Zoals de zeven dwerglepeltjes Grumpy and Friends van Iene Ambar, die gemaakt zijn van zilver dat zo intens bewerkt is, dat ze zo uit de mijn weggelopen lijken.

Klapstuk van de collectie is de Linke-soeplepel van Marcel van Kan, die bestaat uit elf aan elkaar gesoldeerde lepelbakjes. Voor een handige soeplepel kan men beter naar het warenhuis gaan, maar voor iets dat tot nadenken stemt gaat men naar Ra.

Deel dit artikel