Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kan eerlijkheid behalve iemands tweede natuur ook zijn tweede naam zijn?

Cultuur

Ton den Boon

Het Groene Boekje (Woordenlijst Nederlandse Taal) van de Taalunie, uitgegeven door Van Dale. © ANP
Taal

Behalve woorden neemt het Nederlands ook uitdrukkingen over uit het Engels. Soms worden die letterlijk, soms wat al te letterlijk vertaald. 

Een treffend voorbeeld hiervan is de uitdrukking ... is my/his/her middlename, waarbij in de plaats van de puntjes een eigenschap wordt genoemd: honesty is his middle name. De strekking hiervan luidt in het Nederlands: hij is de eerlijkheid zelve. De laatste jaren tref je in plaats daarvan ook wel de vernederlandste uitdrukking ‘eerlijkheid is zijn tweede naam’ aan.

Lees verder na de advertentie

Naar het voorbeeld hiervan worden allerlei varianten gemaakt. Zo schreef een krant een paar jaar geleden over Eberhard van der Laan dat ‘verantwoordelijkheidsgevoel zijn tweede naam’ was.

Dat sommige taalgebruikers zo’n vernederlandsing een onacceptabele vertaling uit het Engels (een anglicisme) vinden, komt niet door ‘middelste naam’. Die woordgroep kennen we al langer ter aanduiding van iemands vormnaam (naam die een rooms-katholiek bij zijn of haar vormsel aanneemt) of iemands aangenomen naam die een (ideale) eigenschap noemt (zoals Innocentia in zuster Maria Innocentia Hummel).

Anders dan Innocentia, dat weliswaar een eigenschap noemt maar tevens echt deel gaat uitmaken van iemands (kerkelijke) naam, is betrouwbaarheid in betrouwbaarheid is zijn/haar middelste naam geen echte (voor)naam. De Engelse Van Dale omschrijft middle name niet alleen letterlijk als tweede voornaam, maar ook figuurlijk als tweede natuur. Dat verklaart in elk geval waarom ‘eerlijkheid is zijn tweede natuur’ natuurlijker Nederlands klinkt dan ‘eerlijkheid is zijn middelste naam’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Lees ook: 

Het Nederlands verengelst, maar ons Engels vernederlandst ook

Er wordt veel geschreven over de verengelsing van het Nederlands, maar we moeten het ook eens hebben over de vernederlandsing van het Engels, schreef Ton den Boon onlangs.

Deel dit artikel