Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Johan Jongkind, de schilder die Monet leerde kijken

Cultuur

Henny de Lange

Johan Barthold Jongkind, 'Le port de Dordrecht', 1869, olieverf op doek, 41 x 65 cm. © rv
De Aanwinst

Hoe dichter bij Dordt, hoe rotter het wordt' is een oud gezegde. Wat minder bekend is dat de volledige zin luidt: 'Tiel is niet viel, Bommel is rommel en hoe dichter bij Dordt, hoe rotter het wordt'.

Door de drassige bodem had Dordrecht van oudsher namelijk te kampen met verzakte panden. Het bekendste voorbeeld is de 65 meter hoge toren van de Grote Kerk. Die helde tijdens de bouw al zover over, dat in de zestiende eeuw werd besloten af te zien van het plan er nog een 50 meter hoge spits op te zetten. Tussen 1953 en 1973 werd een nieuwe fundering aangebracht om de scheefstand van 2,25 meter te stabiliseren.

Lees verder na de advertentie

Voor schilders is het silhouet van Dordrecht met zijn scheve, stompe toren al eeuwenlang een bron van inspiratie. Johan Barthold Jongkind (1819-1891) keek vanaf de Lange IJzerenbrug over de Wolwevershaven naar de Grote Kerk, toen hij in 1869 een aantal weken in Dordrecht doorbracht. Later maakte hij er dit sfeervolle schilderij van in zijn atelier in Parijs. Het Dordrechts Museum kreeg het cadeau van de Stichting Bedrijfsvrienden van het museum, dat het voor 55.000 euro heeft gekocht bij veilinghuis Christie's in Amsterdam.

Voorloper van het impressionisme

Het krijgt een prominente plek op de tentoonstelling 'Jongkind & Vrienden' (vanaf 29 oktober). Die presenteert Jongkind als sleutelfiguur in de Europese schilderkunst, die Franse kunstenaars inspireerde. "Landschap zonder Jongkind zou een heel ander aanzicht hebben", zei Camille Pissarro. Volgens Claude Monet had Jongkind hem leren kijken. "Hij zorgde voor de opvoeding van mijn oog." 

Directeur Peter Schoon van het museum zegt dat dit stadsgezicht laat zien waarom Jongkind als voorloper van het impressionisme geldt. "De stad is in lichte zomerse kleuren geschilderd in een dwarreling van korte verftoetsen, die het moment van de dag willen vangen." Jongkind zelf vond Dordt 'de mooiste stad van Nederland' en hij spoorde zijn Franse kunstenaarsvrienden aan om ook naar de stad af te reizen. Wellicht onder het motto: Hoe dichter bij Dordt, hoe mooier het wordt.

In de rubriek 'De Aanwinst' belicht Trouw elke week een nieuw aangekocht kunstwerk in een Nederlands museum. Lees eerdere afleveringen op www.trouw.nl/deaanwinst.

Deel dit artikel