Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Je kunt het moeilijk bewaren, maar kunst met krijt is prachtig

Cultuur

Henny de Lange

Class of 1991/1992, van Witte Wartena. Dit werk is onderdeel van de expositie 'KRIJT'. © Koen Verheijden

Met een ouderwets krijtje kun je lekker tekenen, ontdekte beeldend kunstenaar Arno Kramer. Zijn nieuwe krijtkunst, en die van zestien anderen, is te zien in Amersfoort.

Die lichte nervositeit in het klaslokaal als de zijpanelen van het schoolbord waren dichtgeklapt. Met de wiskundeleraar ervoor als waakhond, het krijtje nog in de hand. De tentoonstelling 'KRIJT' in Kunsthal Kade in Amersfoort, met kunstwerken gebaseerd op krijt en schoolborden, roept kleine jeugdtrauma's op: ingewikkelde formules en rijtjes met Duitse naamvallen. Maar ook dierbare herinneringen: een tekening van Sinterklaas en Zwarte Piet, gemaakt door de liefste juf van de basisschool.

Lees verder na de advertentie
Wandtekening van Arno Kramer. Op de voorgrond is het kunstwerk van Marthe Zink te zien. © Koen Verheijden

Inmiddels hebben krijtjes, wissers en het zwarte schoolbord plaatsgemaakt voor markers en white boards. Maar wat is het lekker tekenen met zo'n ouderwets schoolkrijtje, ontdekte beeldend kunstenaar Arno Kramer (73). Hij had thuis eerst wat geoefend, toen conservator Judith van Meeuwen van Kunsthal Kade hem vroeg een grote muurtekening te maken voor deze tentoonstelling. Toen hij begon aan het grote, met zwarte schoolbordverf beschilderde vlak, voelde het krijtje 'heel natuurlijk' aan. Eigenlijk niet anders dan het 8B-potlood of de houtskool waarmee hij gewend is te tekenen. "Ik dacht dat een krijtje vrij grof was, maar als je het kantelt of er een punt aan slijpt, kun je er hele dunne streepjes mee trekken." Hij wijst naar een kluwen van ragfijne lijntjes.

Sinds de jaren tachtig is er sprake van een comeback van tekenen

De krijttekening is bijna af, maar Kramer is nog niet tevreden. "Ik vind hem nog een beetje braaf, te symmetrisch ook. Ik zoek altijd naar een disbalans. Er moet iets botsen, in dit geval tussen de abstracte en figuratieve elementen." Hij is wel te spreken over de springende ree die hij bovenin heeft getekend. Jarenlang doken er hazen op in zijn werk. "Maar ik wil niet bekend staan als de hazentekenaar, daarom is het nu een ree." Hij penseelde het dier met een waterig papje, gemaakt van krijt, op de wand. "Ik had vooraf een paar vaste elementen bedacht, waaronder ook dichtregels. Maar als je eenmaal bezig bent, ontstaat er van alles, zoals die prachtige druipers onderaan de ree."

Tekenkunst

Kramer is één van de belangrijkste tekenaars van Nederland. Na de oorlog was tekenen lang uit de gratie, maar sinds de jaren tachtig is er sprake van een comeback. In 2011 was er een grote tentoonstelling over de hedendaagse tekenkunst, voor het eerst sinds decennia, samengesteld door Kramer. Het aantal kunstenaars dat tekent, groeit sindsdien en sommigen zijn internationaal doorgebroken, onder wie Marcel van Eeden, die ook werk maakte voor deze expositie, en Levi van Veluw. "Maar op de grootste tekenbeurs ter wereld, Drawing Now in Parijs, bestaat Nederland nog steeds niet."

Krijt kunstwerk van Roland Sohier: 'Nieuwe Kansen' © Koen Verheijden

Een groot verschil met de schilderkunst is dat de meeste tekenaars figuratief werken. Toch begint ook de abstractie door te dringen, laat de tentoonstelling zien. Blikvangers zijn de zaalvullende werken van Bart Lodewijks en Lenneke van der Goot.

Lodewijks begon negentien jaar geleden aan een krijttekening die rond de wereld loopt, over straat, op gevels van huizen en gebouwen en in kantoren. Hij werkt altijd met dezelfde krijtjes die hij per gros inkoopt voor 4,62 euro. Van der Goot liet de zaal vullen met stoeptegels en maakte daarop een enorme tekening met stoepkrijt. Even waan je je weer op het schoolplein. Dat gold ook voor de kunstenares, die op een skateboard door de zaal moest rollen om haar eigen werk niet uit te wissen. Het lot dat de meeste kunstwerken wacht na afloop van de expositie. Kramer: "Dat is wel een nadeel van krijt, dat je het heel moeilijk kunt bewaren."

'KRIJT' is t/m 19 augustus te zien in Kunsthal Kade in Amersfoort.

Lees ook:  Een nieuw thuis voor de tekenkunst

De Nederlandse tekenkunst heeft internationaal weinig aanzien. Ten onrechte, vinden kenners.

Deel dit artikel

Sinds de jaren tachtig is er sprake van een comeback van tekenen