Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Je blijft rondjes lopen om de beelden van Maartje Korstanje

Cultuur

Joke de Wolf

Werk van Maartje Korstanje. © Stedelijk Museum Kampen
recensie

De beelden van kunstenaar Maartje Korstanje (Goes, 1982) zien eruit of ze bij de natuurlijke selectie zijn afgevallen en vergeten. Ze maakte een grote serie nieuwe beelden voor een solotentoonstelling in Kampen.

In de hal van de voormalige synagoge van Kampen, direct aan de IJsselkade, staan kratten. Van die grote houten, voor kunsttransport, met in rode letters 'voorzichtig' en 'fragile' erop. Het is of ze zijn aangespoeld, van een boot geslagen op weg naar een groot natuurhistorisch museum. 

Lees verder na de advertentie

De inhoud ligt en hangt uitgestald in de grote zaal, achter een jute scheidingswand, op schragen en pallets: logge, grillige vormen, grijzig met gekleurde details. Vormen als van schelpen, fossielen of stenen, waarvan schimmels, slakken en algen de controle hebben overgenomen.

Het gaat in deze serie over parasieten, over virussen misschien, schimmels en paddestoelen, de ene vorm nog intrigerender dan de ander

De vreemde natuurvormen zijn de nieuwste beelden van Maartje Korstanje. Deze kunstenaar kreeg haar ideeën altijd al van vormen, materialen en processen uit de natuur. In 2013 en 2014 had ze eerste grote solotentoonstellingen in onder andere het Groninger Museum, met grote aan grof touw opgehangen insect-achtige vormen en enorme skeletten van karton en lijm op schragen. Na die presentaties werd het even stil. 'Ik was klaar met het rennen van tentoonstelling naar tentoonstelling', vertelt ze in Kampen.

Botsen met de natuur

Dus ging ze een paar maanden naar India voor een verblijf bij een kunstinstelling waar ze onderzoek deed naar borduurtechnieken, daarna zat ze een jaar in New York. Daar raakte ze geïnteresseerd in menselijke constructies die botsen met de natuur. Terug in Nederland verdiepte ze zich in bronsgieten en perfectioneerde ze haar borduurtechniek; ze kocht een borduurmachine die kan borduren op in water oplosbaar materiaal. En nu staat ze in Kampen, met haar nieuwe werk.

© Stedelijk Museum Kampen

Zo’n twintig beelden liggen, hangen en staan in de hoge ruimte. Het gaat in deze nieuwe serie over parasieten, over virussen misschien, schimmels en paddestoelen, de ene vorm nog intrigerender dan de ander. De beelden hebben geen namen, eerder noemde ze haar werken nog naar het materiaal waaruit ze waren opgebouwd, nu is ook dat teveel informatie. Laat de toeschouwers maar kijken, fantaseren, associëren, vindt ze.

Wat is er te zien? Een paar beelden hebben de grootte van een reuzenschildpad, en zijn in en uit zichzelf gedraaide structuren, schelpachtig, skeletachtig - ook onze taal worstelt met zo'n vormenrijkdom. Korstanje maakt ze van kartonnen dozen en houtlijm, karton-maché als variant op papier-maché. Het wordt keihard, heeft een neutrale grijzige kleur, je kunt het makkelijk modelleren door bijvoorbeeld te zagen en erbij te lijmen, en het is nog goedkoop ook.

De beelden van Korstanje zijn asymmetrisch en drie­di­men­si­o­naal, je blijft je verwonderen over steeds weer andere vormen

Aai

Als de vorm goed is, voegt ze andere materialen toe. Zo heeft ze meerdere reuzenschelpen waar binnenin blauwige schimmels lijken te groeien. Sommige zijn ragfijne flinters brons, andere zijn opeens geborduurd, in miniatuursteekjes. De beelden van Korstanje zijn stuk voor stuk verschillend, asymmetrisch en driedimensionaal, je blijft rondjes lopen uit verwondering over steeds weer andere vormen.

© Stedelijk Museum Kampen

Sommige lijken te smeken om een aai. Zoals de scharminkelige, ineengedoken vorm met lange poten om het hoofd gevouwen, op de rug matzwart leer met dáárop weer witte vliesvormige geborduurde schubben. Het voelt harteloos om hem daar zo te laten liggen, op de stenen vloer. Meer afstand is er bij een bronzen reuzenkrab-achtige, die een enorme gele waaier met zich meeneemt. Het lijkt porselein maar blijkt een soort plastic te zijn.

Een van de meest intrigerende beelden is een in elkaar gekrulde wortelbos (van karton-maché), met een groene glimmende korf als parasiet. Het is van gevlochten jute, het lijkt eruit te komen, te groeien, als een uitlopende wortel of ontpoppende larve.

Niet levensvatbaar

De beelden doen soms denken aan het werk van Louise Bourgeois, de Frans-Amerikaanse kunstenaar die ook organische beelden maakte. Maar bij haar waren de vormen vaak nog herkenbaar als spin of mensenlichaam, het knappe van Korstanje is dat haar beelden juist niet levensvatbaar zijn, er zíjn geen koppen, ruggen of poten. Die zijn er alleen in ons eigen lichaam, ons eigen hoofd.

De tentoonstelling is af dankzij een serie kastjes met verzamelingen van Korstanje, aangevuld met kleine proefjes en experimenten. Het geeft de bezoeker een blik in de associatie-ketting die Korstanje zo fraai weet te rijgen. Van zee-egels tot koraal en van borduur-experimenten tot een sprinkhaan. Aandoenlijk is het vogelnestje dat vastzit aan een stuk Korstanje-karton-maché: het leek de dieren een mooie uitvalsbasis toen het werk in een opslag stond. Even lette ze niet op en de natuur nam haar beelden als vanzelfsprekend over. Hoogste tijd om ze goed in ons op te nemen.

★★★★★
Maartje Korstanje: Unexpected Guests.
Tot 3 februari te zien in het Stedelijk Museum Kampen.

Lees ook:

Goed kijken is moeilijker dan je denkt, maar kunst kan ons helpen

Echt goed kijken is moeilijk: we missen veel details. Door aandachtig naar kunst te kijken, kunnen we onze ogen trainen.

Deel dit artikel

Het gaat in deze serie over parasieten, over virussen misschien, schimmels en paddestoelen, de ene vorm nog intrigerender dan de ander

De beelden van Korstanje zijn asymmetrisch en drie­di­men­si­o­naal, je blijft je verwonderen over steeds weer andere vormen