Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Jaap van Zweden is betere akoestiek gewend dan die van de David Geffen Hall in New York

Cultuur

Peter van der Lint

De David Geffen Hall tijdens de inauguratie van Jaap. © Chris Lee
Klassiek & zo

De uitspraak is klassiek en berucht: 'Burn it!' Dirigent Leonard Bernstein deed die in 1985 toen hij in de net geopende concertzaal Philharmonia am Gasteig in München zijn allereerste concert had gegeven. 

De nieuwe zaal bleek akoestisch zo slecht dat afbranden en opnieuw bouwen voor Bernstein de enige oplossing leek.

Lees verder na de advertentie

Een vergelijkbare, boude ontboezeming is evenwel nooit opgetekend toen Bernstein in 1962 het eerste concert dirigeerde in de Philharmonic Hall in New York. En eerlijk is eerlijk, de akoestiek daar is op zijn minst even belabberd als die in München. Maar goed, Bernstein hield zich toen waarschijnlijk in. Hij was immers chef-dirigent van het New York Philharmonic, de vaste bespeler van het nieuwe gebouw. 

Tussentijdse oplossingen

Een gebouw dat inmiddels al twee keer van naam veranderde. De Philharmonic Hall werd Avery Fisher Hall en heet tegenwoordig David Geffen Hall. Geffen betaalde miljoenen dollars, onder andere bedoeld voor de hoognodige renovatie. Om de naamsverandering voor elkaar te krijgen moesten dan wel weer miljoenen dollars betaald worden aan de erven van Avery Fisher. Amerika.

Maar of de Hall nou Philharmonic, Avery Fisher of David Geffen op de pui had staan, de slechte akoestiek bleef. Dat werd weer eens duidelijk toen ik daar vorige week zat bij de inauguratie van Jaap van Zweden als chef-dirigent bij de New York Philharmonic. 

Midden in de zaal kwam de klank mat en gesluierd door. Een avond later zat ik wat verder vooraan en was het al wat beter, maar echt goed werd het niet. Tussentijdse oplossingen hebben weinig geholpen. De zaal blijft problematisch en heeft stevige concurrentie van de Carnegie Hall, slechts een paar straten downtown.

Al heb je nog zoveel toiletten in je gebouw, als de akoestiek niet goed is, heb je gefaald

Deborah Borda, orkestdirecteur

Orkestdirecteur Deborah Borda vertelde vorige week dat de renovatie van de Geffen Hall niet doorgaat in de vorm zoals die gepland stond. Te ambitieus. Het orkest zou dan drie seizoenen lang niet in de Geffen Hall kunnen spelen en repeteren, een te grote aderlating. 

Het geheel gaat nu in etappes, waarbij de akoestiek de hoogste prioriteit krijgt. Borda zei dat er een akoesticus van naam en faam is ingehuurd, maar dat ze die nog niet kon onthullen. Hopelijk maakt hij zijn naam en faam waar, want Jaap was als concertmeester van het Concertgebouworkest natuurlijk wel betere akoestiek gewend - zo niet de beste ter wereld.

Borda is resoluut over de komende renovatieplannen, die vooral het interieur behelsen. "Al heb je nog zoveel toiletten in je gebouw, als de akoestiek niet goed is, heb je gefaald." De bedoeling is dat er minder zitplaatsen komen dan de ruim 2700 die er nu zijn, en dat het podium verder de zaal in wordt gebouwd. 

Hotemetoot

Borda legt het allemaal kordaat uit. Dat zij van wanten weet, had ik al gelezen, maar ze straalt het ook uit. In haar kantoor onderwerpt Borda me aan een testje. Of ik alle dirigenten op de foto's aan de muur herken. Dat doe ik, zelfs een atypische foto van Willem Mengelberg waarop hij meer op een Rus lijkt. "Alleen de Hollanders herkennen Mengelberg".

Het tweede concert, met hoegenaamd geen hotemetoten in de zaal, gaat goed. Daniil Trifonov heeft het Ravel-concert vervangen door Beethovens Vijfde pianoconcert en ook dat speelt hij magistraal. Deze hotemetoot, wiens naam door de persafdeling in New York overigens verhaspeld is tot 'Peter van der Limit', is meer dan tevreden. Maar die belabberde akoestiek, dat is een puntje.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees hier zijn hele dossier.

Lees ook:

Vergeef me, lezer, opnieuw ga ik het over Daniele Gatti hebben

'Vergeef me, lezer, dat ik in deze kolommen voortdurend op dezelfde pauk zit te meppen. Want ja, opnieuw gaat het hier over Daniele Gatti, de op staande voet ontslagen chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO),' schrijft Peter van der Lint.

Deel dit artikel

Al heb je nog zoveel toiletten in je gebouw, als de akoestiek niet goed is, heb je gefaald

Deborah Borda, orkestdirecteur