Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Inge Feltrinelli (1930-2018) veranderde de wereld met boeken in plaats van geweld

Cultuur

Rob Velthuis

Inge Feltrinelli © EPA
Naschrift

Ofschoon ze aanvankelijk vooral geïnteresseerd was in fotografie, vond Inge Feltrinelli als kind niets mooier dan 's nachts onder de deken bij zaklantaarnlicht boeken lezen. 

Pas aan het einde van haar leven zou ze beseffen hoe waar de lievelingszin uit haar favoriete boek 'De tijgerkat' van Giuseppe Tomasi di Lampedusa was. 'Alles moet veranderen opdat alles blijft zoals het is.' 

Lees verder na de advertentie

Alles veranderde in het leven van Inge Feltrinelli, het lezen bleef. Ook toen ze het leiderschap over de vooraanstaande Italiaanse uitgeverij Giangiacomo Feltrinelli aan haar zoon had overgedragen, kon ze "niet slapen zonder boek onder mijn hoofdkussen".

Op haar verzoek werd de bevroren zwaardvis uit een ijsbox gehaald

Uit de ijsbox

In 1953 werd ze als jonge fotojournalist door een Duitse uitgeverij naar Ernest Hemingway in Cuba gestuurd. Ze verbleef tweeënhalve week bij de schrijver en kwam terug met de iconische foto waarop zijzelf, prominent in strapless badpak, en Hemingway op een vissersboot een 30 kilo zware merlijn omhoog houden.

Later zou ze vertellen dat bootsman Gregorio Fuentes, op wie het boek 'De oude man en de zee' was geïnspireerd, op haar verzoek de bevroren zwaardvis uit een ijsbox had gehaald. "Dat was de doorbraak in mijn carrière." Dankzij die foto en een snapshot van Greta Garbo kreeg ze beroemdheden als Picasso, Alan Ginsberg, John F. Kennedy en Winston Churchill voor de lens.

Ze maakte naam als Inge Schönthal, een aantrekkelijke, onafhankelijke, brutale en flirtende vrouw die mannen uit hoge kringen makkelijk om haar vinger wond. Op een feest ontmoette ze de communistische multimiljonair Giangiacomo Feltrinelli, de 'wonderuitgever' die de wereldwijde rechten had verworven van het in Rusland verboden boek 'Doctor Zhivago'. Ze werd zijn derde vrouw.

De geur van de dood

Schönthal werd geboren in Göttingen. Haar Joodse vader week voor de oorlog uit naar de VS, haar moeder huwde een Duitse officier. Vanwege die Joodse afkomst werd ze van het gymnasium verwijderd. Ze herinnerde zich van de oorlog de geur van de dood als ze op weg naar school langs een Russisch gevangenenkamp van de nazi's kwam.

Ze wilde als fotograaf de wereld verkennen, maar moest in Hamburg bijklussen als model. Tot Hans Huffzky, uitgever van vrouwenmagazines, haar foto's in de havens een catastrofe noemde en zei dat ze voor hem mensen moest gaan fotograferen.

De verhuizing als mevrouw Feltrinelli naar Milaan was een verademing. Ze had een hekel aan haar land "met zijn vette kanselier, die vond dat elke Duitser zo snel mogelijk twee auto's en twee koelkasten nodig had". Ze genoot van de linkse politieke discussies binnen kosmopolitische literaire kringen en het 'intense en inspannende' leven dat ze met Feltrinelli leidde.

Ze geloofde dat niet geweld maar kleurrijke boeken de maatschappij konden veranderen

Tot dat laatste te erg werd. Eind jaren zestig kreeg ze de leiding over de uitgeverij omdat haar man naar de extreem-linkse kant trok en radicaliseerde. In 1972 kwam hij om bij een explosie. Volgens de politie terwijl hij een hoogspanningsmast probeerde op te blazen. Inge Feltrinelli hield het op moord.

Fidel Castro

Katalysator van de verwijdering was hun verblijf van een maand bij Fidel Castro in 1964. "Hij wilde de wereld met geweld veranderen, ik wilde de uitgeverij onderhouden. Dat was mijn passie geworden."

Ze scheidden toen hun zoon Carlo zes was. Kundig bracht ze de afgegleden uitgeverij weer tot bloei door de serieuze linkse oriëntatie te verlaten en naar de mainstream op te schuiven. Ze geloofde dat niet geweld maar kleurrijke boeken de maatschappij konden veranderen. Met liefde en interesse voor haar auteurs en hun boeken kreeg ze hechte vriendschappen met Isabel Allende, Gabriel Garcia Márquez, Günter Grass en Doris Lessing.

Van een autobiografie wilde Inge Feltrinelli niet weten, uit respect voor haar auteurs: "We moeten het schrijven van goede ideeën overlaten aan goede auteurs." Ideeën die zij haar leven lang graag las, of verborg onder haar hoofdkussen.

Inge Feltrinelli-Schönthal werd op 24 november 1930 geboren in Göttingen en overleed op 20 september 2018 in Milaan.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift.

Deel dit artikel

Op haar verzoek werd de bevroren zwaardvis uit een ijsbox gehaald

Ze geloofde dat niet geweld maar kleurrijke boeken de maatschappij konden veranderen