Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In kinderboeken is het zoeken naar zwarte hoofdpersonen, Brian Elstak brengt daar verandering in

Cultuur

Sybilla Claus

Een scan uit het boek Trobi van Brian Elstak. Zi zit op een vliegende panter met haar magische schild. © .

Ook in het nieuwe avonturenboek van Brian Elstak hangen zwarte kinderen de held uit. In de Nederlandse literatuur blijven ze zeldzaam. 

De kleurige kinderboeken van Brian Elstak barsten van de verrassingen: een draak die door een boze menigte wordt aangevallen, een kameleon als boef in een strak mensenpak. En dan is er nog de vader van de hoofd­rolspelers: een schildpad die drie mensenkinderen opvoedt of het niks is.

Lees verder na de advertentie

Die vader geeft levenslessen mee en zelfvertrouwen, zoals schrijver Brian Elstak in het dagelijkse leven ook doet. Want de kinderen Zi, Cel en Bones heten in werkelijkheid Zia, Cassèl en Jones. 

“En hen lees ik ’s avonds voor”, vertelt Elstak. Toen de voorleesboeken op waren, zocht Elstak wat nieuws. “Ik zag heel weinig voor kinderen met kleur. Toen dacht ik: dan geef ik ze zelf wel de hoofdrol.” Hij maakte in 2014 al een animatiefilm ‘Lowrey’ voor hen waarin bekende rappers als Akwasi, Adje, Sticks en Sef stemmen inspraken. “Van andere ouders kreeg ik veel toffe feedback. Toen snapte ik dat het groter was dan alleen mijn gezin.” Er moest een boek komen.

Problemen

Uitgeverij DasMag geloofde in het project, en heeft al bijna 5000 exemplaren van ‘Tori’ (‘Verhalen’ in het Surinaams) verkocht. En er dit jaar een Zilveren Penseel, de kinderboekenprijs, mee binnengehaald. Dat vroeg natuurlijk om een opvolger: ‘Trobi’ (‘Problemen’), die net uit is. Als het aan Elstak ligt, maakt hij ook een derde deel.

‘Eindelijk een boek voor alle kinderen’, werd door sommige witte collega’s van Elstak wat zuur gereageerd

In prentenboeken verschijnen de afgelopen jaren wel meer donkere kinderen, maar in de leeftijd daarboven is het best wel zoeken naar zwarte hoofdpersonen, zegt kinderboekenrecensent Bas Maliepaard. Hoe kan dat in gemengd Nederland? “Het gros van de kinderboekenauteurs is wit en schrijft vermoedelijk vanuit de eigen belevingswereld. Al zijn er natuurlijk wel schrijvers die daar uit breken, zoals Lydia Rood. Maar gelukkig zie ik dat uitgevers zich steeds bewuster zijn van de behoefte aan diversiteit in kinderboeken”, aldus Maliepaard.

via GIPHY

Op de marketingzin van de uitgever: ‘Eindelijk een boek voor alle kinderen’, werd door sommige witte collega’s van Elstak wat zuur gereageerd. Alsof zij niet voor iedereen schreven. Onnodig negatief, vindt Elstak. 'Voor iedereen' maakt kinderen met kleur blij, en je laat witte lezers weten dat het ook voor hun is, legt hij uit. 

Hiphopcultuur

Sjakie’ van de chocoladefabriek was eigenlijk zwart, maar dat vond de uitgever in 1965 te gewaagd. Elstak: “Zo moeilijk is het niet om diverser te schrijven en te tekenen. Pippi kan dezelfde avonturen meemaken, en dan een Aziatisch meisje zijn. Een zwart persoon hoeft niet per se iets over zijn cultuur te melden.”

Soms verft Elstak acryl op hout, soms gebruikt hij aquarel en pen op papier. Zijn inspiratie ligt duidelijk bij de hiphopcultuur en de Marvel Comics (Spider Man en X-Men) uit zijn jeugd. “Het is meer getekende roman dan Nijntje.” Zijn de illustraties soms niet wat donker? “Ik neem kinderen heel serieus. Ze kunnen wel wat hebben hoor.”

De drie kinderen slapen veilig in de armen van hun schildpadvader. © .

Cross-over

Net als de illustraties is ook de tekst een cross-over, maar dan van talen. Engelse woordjes, Surinaamse. Esther Duysker zit daarachter. Zij kreeg een pak tekst van Elstak om daar een logisch verhaal van te maken. “De gemixte jongerencultuur hoor je tot in het gymnasium. Ik hou van het speelse ervan, zoals a.s.a.p. of O.G.: Original Gangster.”

Vorige week kwamen honderd mensen af op een voorleesmiddag uit ‘Trobi’ in de grote bibliotheek in Amsterdam, waar nu ook een expositie van Elstak is te zien.

Duysker: “Soms is het moeilijk verbinding te vinden met zwart en wit. Maar in de bieb was het er echt. Je kunt zelf die verbinding maken.” 

In een audio-interview vertelt Brian Elstak meer over zijn eerste kinderboek 'Tori', die kunt u hier beluisteren.

Lees ook:

De hoogopgeleide witte man domineert de literatuur. Hoe erg is dat?

De diversiteit van romanfiguren laat te wensen over. Schrijvers modelleren hun helden vooral naar zichzelf. Vandaar de overdaad aan slimme witte mannen in de hoofdrol, blijkt uit de inventarisatie van de Personagebank.

Zwarte schrijvers zijn klaar om af te rekenen met de witte canon

Wit overheerst in de Nederlandse literatuur. Afgelopen februari verscheen 'Zwart', met verhalen van twintig Nederlandstalige schrijvers. Samenstellers Vamba Sherif en Ebissé Rouw leggen uit waarom dit boek er móést komen.

Deel dit artikel

‘Eindelijk een boek voor alle kinderen’, werd door sommige witte collega’s van Elstak wat zuur gereageerd