Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In 'Homecoming (1945)' zien we de mensheid op z'n aller-, allerkleinst

Cultuur

Ronald Rovers

Een Hongaars plattelandsdorp wordt opgeschrikt door de terugkeer van twee Joodse mannen. © *
Recensie

Homecoming (1945)
Regie: Ferenc Török
Met Péter Rudolf, Bence Tasnádi, Tamás Szabó Kimmel
★★★

Dit verhaal speelt aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in Hongarije, maar met het groeiende antisemitisme en de opkomst van extreemrechts in Oost-Europa is de film ontegenzeggelijk actueel. Twee Joodse mannen waarvan we de naam nooit zullen weten, arriveren met houten kisten op het station van een eveneens naamloos Hongaars plattelandsdorp. Waarmee de film zegt: het kan elk plaatsje zijn. Want wat hier is gebeurd, gebeurde in talloze dorpen en steden.

Lees verder na de advertentie

De stationschef waarschuwt de man die de kisten met paard en wagen naar het dorp zal brengen om vooral héél rustig te doen en stapt op de fiets om alvast mensen te waarschuwen. De twee mannen zullen achter de wagen meelopen.

Terwijl in het dorp de voorbereidingen worden getroffen voor het huwelijk van de zoon van de gemeentesecretaris, het lokale alfamannetje, begint het verhaal rond te gaan dat de twee Joodse mannen zijn gearriveerd.

Bekijk hieronder de trailer. Het artikel gaat daaronder verder.

Uit flarden van gesprekken valt op te maken wat zich hier een paar jaar eerder heeft afgespeeld. Alle Joden in het dorp zijn verraden en gedeporteerd en de lokale bevolking was vervolgens niet te beroerd om hun huizen en spullen in te pikken. Niet iedereen deed het, maar in ieder geval de autoriteiten, werelds én kerkelijk, wisten ervan of namen zelf hun intrek in de leegstaande huizen. 

En nu komen twee mysterieuze mannen zomaar de keurige levens van de dorpsbewoners verzieken door hun eigendom op te eisen - zie je op de schuldbewuste gezichten als de mannen passeren, in wat een soort stilzwijgende processie tegen de gewetenloosheid wordt. Maar omdat men niets wil inleveren, worden intussen geroofde bezittingen verstopt en belastende documenten verbrand. Dit is de mensheid op z'n aller-, allerkleinst.

Regisseur Ferenc Török melkt de situatie niet uit door er een melodrama van te maken met tranen en grote woorden

Confrontaties

Vreemd dat over de periode onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog zo weinig films zijn gemaakt. Want deze stille en ongetwijfeld soms minder stille confrontaties tussen overlevenden van de kampen en de mensen die dachten van hun dood te kunnen profiteren moeten - zacht uitgedrukt - voor ingewikkelde toestanden hebben gezorgd. 

Het knappe van 'Homecoming (1945)' is hoe de film die confrontatie oplost. Regisseur Ferenc Török melkt de situatie niet uit door er een melodrama van te maken met tranen en grote woorden. Hij kiest voor terughoudendheid, geholpen door het scenario van romanschrijver Gábor T. Szántó, op wiens gelijknamige korte verhaal de film is gebaseerd. Ze laten zien hoe de lokale gemeenschap - of misschien is het beter te spreken van de illusie van een lokale gemeenschap - door het arriveren van de twee mannen uit elkaar valt.

De enige dissonant is de poster van de film, die nogal ongelukkig is gekozen. Daarop is de plaatselijke schone deerne te zien die op het punt staat te trouwen, vanuit de redenering dat die meer publiek trekt dan twee mysterieuze mannen in zwarte pakken. Terwijl de film toch echt niet om haar draait.

Lees meer filmrecensies op trouw.nl/filmrecensies.

Deel dit artikel

Regisseur Ferenc Török melkt de situatie niet uit door er een melodrama van te maken met tranen en grote woorden