Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In de zon zitten, of niet, met Philo de Dialecticus

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© Thinkstock
Taal

'Ik zat nog niet buiten of de zon ging weg.' Dat is geen ongewone constatering, maar wat betekent die zin eigenlijk? 

Er wordt in ieder geval een soort volgtijdelijk verband uitgedrukt. Ik ging buiten zitten, en ergens rond het moment dat ik mijzelf eenmaal geïnstalleerd had, verdween de zon. Deze hele tragiek zit in de betekenis opgesloten.

Lees verder na de advertentie

Maar dat is nog niet alles. Er wordt ook een soort oorzakelijk verband gesuggereerd, alsof mijn aanstalten om in de zon te gaan zitten op een of andere manier de oorzaak vormen van het verdwijnen van de zon. Hoe kan dat nu weer? Daarvoor moeten we te rade gaan bij logica van de Griekse filosoof Philo de Dialecticus, uit ongeveer 300 voor Christus.

En / of / dus

Die logica gaat over de waarheid. Beweringen kunnen worden ontkend, of op een ingewikkelde manier gecombineerd. Uit die combinaties kun je de waarheid van zinnen 'berekenen'. Als je een bewering ontkent, dan is die ontkenning waar als de oorspronkelijke bewering onwaar was, en andersom. Als je twee beweringen verbindt met 'en' dan is het resultaat alleen waar als de twee allebei waar zijn, en verbind je ze met 'of' dan moet er ten minste één waar zijn.

In Griekenland gaat de zon niet weg als je buiten gaat zitten

Het interessante is dat er een verband is tussen ontkenning en de verbinding met 'of' en 'dus'. 'Het regent niet of je wordt nat' is hetzelfde als 'Het regent, dus je wordt nat.' Dat is precies wat we zien in 'Ik zat nog niet buiten of de zon ging weg' dat aanvoelt als 'Ik ging buiten zitten, dus ging de zon weg'.

Philo gebruikte een ander voorbeeld, want in het mediterrane Griekenland gaat de zon niet weg als je buiten gaat zitten. 

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels worden dagelijks in onze taalrubriek voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

In Griekenland gaat de zon niet weg als je buiten gaat zitten