Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In de gedichten van Hanny Michaelis strijden liefde en oorlog om voorrang

cultuur

Janita Monna

Janita Monna bespreekt deze zomer gedichten over de liefde. © Maartje Geels
recensie

Het is eind februari 1942. De Joodse Hanny Michaelis, dan negentien jaar, werkt als dienstmeisje in Amsterdam. Ze houdt een dagboek bij. 

Ze is bang, om wat er in de wereld om haar heen gebeurt. “De volgende dag werd ik plotseling verteerd van ongerustheid, ik hoorde steeds angstige verhalen over doodsvonnissen en concentratiekampen.”

Lees verder na de advertentie

Maar al wordt de wereld buiten almaar beklemmender, de liefde laat zich door oorlogsdreigingen en zorgen niet onderdrukken. Die vlindert overal doorheen. “Ik ben de hele dag in een hemelse bui geweest”, schrijft Michaelis als ze midscheeps getroffen is door een verliefdheid op professor Donkersloot, Nico, die ze ontmoet in het huis waar ze werkzaam is.

Ook dwalen haar gedachten vaker dan eens af naar haar oud-leraar Nederlands, Dick Binnendijk. Hij is voor haar zó bijzonder, dat ze een vage steek van jaloezie voelt wanneer ze hoort van een meisje dat tijdens razzia’s in Amsterdam bij Binnendijk haar toevlucht zocht. Wat was zij graag dat meisje geweest.

Verzamelde gedichten. Van Oorschot, 2011. © RV

Hanny Michaelis (1922-2007) - slim, gevat, maar ook onzeker. De oorlog liet een spoor van vernielingen na. Ze dook onder, maar haar ouders zag ze nooit meer terug. Die werden vergast in Sobibor.

In 1949 debuteerde ze als dichter. Groot is haar oeuvre niet, maar haar stem is uit duizenden te herkennen. Omdat die zacht is en hard tegelijk, nietsontziend en weemoedig, omdat liefde en oorlog in haar werk om voorrang strijden, en omdat de humor er altijd is, als het te zwaar dreigt te worden.

Michaelis fantaseert eind 1942 in haar dagboek hoe ze later als moeder zal zijn: “Als ik een dochter krijg, wil ik, dat ze wordt zoals ik heb willen worden: sterk, zuiver en weerbaar.” Toch wilde ze een wereld waarin ‘altijd wel ergens gevochten wordt en gemoord’ uiteindelijk aan niemand opdringen. Kinderen kreeg ze niet.

Een gedicht van Hanny Michaelis. © Trouw

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie