Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Boedapest zijn Porgy en Bess wit en spreken ze Hongaars. Dat levert problemen op.

Cultuur

Runa Hellinga

De witte cast van Porgy en Bess in Hongarije. © AP

Als je in Hongarije naar de opera gaat, heb je grote kans dat je in het Hongaars wordt toegezongen. Wagners Tannhäuser, Mozarts Papageno: in Boedapest spreken ze vloeiend Hongaars. Net als, sinds kort, Porgy en Bess. En dat is een probleem.

De opera 'Porgy and Bess' mag volgens bepalingen van librettoschrijver Ira Gerschwin (broer van componist George) alleen door een zwarte cast worden uitgevoerd. Dat moet voorkomen dat er zwartgeschminkte witte zangers op het toneel verschijnen. Die bepaling roept geregeld discussie op, maar Gerschwins erfgenamen houden er strikt aan vast.

Lees verder na de advertentie

Zwarte Hongaarse operazangers zijn er niet. In het verleden is de opera daarom in Boedapest toch weleens opgevoerd door zwartgeschminkte zangers. Dat was in de communistische tijd, wat het voor de erfgenamen lastig maakte in te grijpen.

De operadirecteur zei heel onschuldig dat hij het alleen maar had gedaan omdat hij in Hongarije niet kon weten wie zwart was en wie niet

Maar Szilveszter Ókovács, directeur van de opera in Boedapest, gooide het ditmaal over een andere boeg: hij engageerde een witte cast, zag af van zwarte schmink en verplaatste het verhaal van een arme wijk in het zuiden van de VS naar een vertrekhal waar stateloze mensen dromen van een reis naar het beloofde land. Migranten of vluchtelingen dus, wat in het Hongarije van Orbán enigszins ironisch is. Op de affiches staat uitdrukkelijk dat de erfgenamen de voorstelling niet hebben geautoriseerd.

Toch kon Ókovács niet helemaal om de gewraakte bepaling heen. Dus legde hij de 28 zangers een document voor, waarin ze verklaarden dat hun 'Afrikaans-Amerikaanse afkomst en bewustzijn integraal onderdeel' van hun identiteit vormen. De helft zette er braaf zijn handtekening onder.

De operadirecteur zei heel onschuldig dat hij het alleen maar had gedaan omdat hij in Hongarije, waar ras niet wordt geregistreerd, niet kon weten wie zwart was en wie niet. Daarnaast verklaarde hij dat hij de hele bepaling onzin vindt.

Sterker nog, hij noemt haar racistisch. Er was, zei hij in een interview, maar één tijdperk in Hongarije waarin kunstenaars vanwege hun afkomst niet in een opera konden optreden, en dat eindigde met concentratiekampen.

Bovendien maakt de bepaling het volgens hem feitelijk onmogelijk de opera in Europa te spelen. Nu wordt Porgy and Bess veelal simpelweg in het Engels opgevoerd, en tegenwoordig loopt bij veel voorstellingen een ondertiteling mee, een technische oplossing die ook in Boedapest voorhanden is. Maar Hongaren zijn nu eenmaal nasynchronisatie gewend, op tv en in de opera.

Lees ook:

De nieuwe ‘Porgy and Bess’ had zoveel beter gekund

De stank, de verloedering en de vernederende armoede van het zwarte vissersdorp Catfish Row zijn geen moment zicht- of voelbaar in de nieuwe ‘Porgy and Bess’ bij De Nationale Opera. ★★☆☆☆

Deel dit artikel

De operadirecteur zei heel onschuldig dat hij het alleen maar had gedaan omdat hij in Hongarije niet kon weten wie zwart was en wie niet