Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ik had helaas iets leuks

Home

Peter-Arno Coppen

© anp
Taal

Ik was van de week op een promotieplechtigheid, maar ik had geen tijd om te blijven voor de receptie. Dus snel de promovendus gefeliciteerd en weg. Bij de deur kwam ik een collega tegen die mij vroeg of ik nog naar de borrel kwam. "Nee", zei ik, "ik moet helaas naar een verjaardag." 

De collega keek mij bevreemd aan. Hoezo, 'helaas'? Geen leuke verjaardag soms? Maar dat bedóélde ik helemaal niet. Ik vond het juist leuk om naar die verjaardag te gaan.

Lees verder na de advertentie

Dat heb je met taalkundige collega's. Veel mensen denken dat taalkundigen voortdurend mensen om taalfouten op de vingers tikken, maar in werkelijkheid wijzen ze je steeds op betekenissen waarvan je niet vermoed had dat ze in je uitingen zitten. In dit geval betrof het een eenvoudige kwestie, waarover ik al vaker geschreven heb. Onze taaluitingen zitten propvol met zogeheten 'modale betekenissen'. Behalve feitelijke informatie zitten er in bijna iedere zin wel aanwijzingen over hoe je de wereld inschat (onzekerheid), wat je er allemaal van vindt, of hoe je inschat dat de ander erover denkt (wenselijkheid). Het misverstand in dit voorbeeld speelt zich precies in die modale laag af.

Met 'helaas' druk je uit dat iets onwenselijk is. Meestal voor jezelf, maar in een sociale context kan 'helaas' ook betrekking hebben op een onwenselijkheid voor de ander. 'Ik moet helaas naar een verjaardag' betekent gewoonlijk dat je van die noodzaak ('moet') de onwenselijkheid voor de ander erkent, alleen al uit het oogpunt van beleefdheid. Of jij dat gevoel deelt, blijft in het midden. Een normaal mens begrijpt dat natuurlijk, maar meestal onbewust. 

p.a.coppen@let.ru.nl



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie