Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ietsisten, bekeert u

cultuur

Koert van der Velde

Review

De term 'ietsisme' is in de mode, in ieder geval bij columnisten, journalisten en publicisten die een ei willen leggen over religie. Een groot aantal Nederlanders zegt desgevraagd 'in iets te geloven', maar wat daarmee zoal wordt bedoeld, is nooit echt onderzocht. En dus kan iedereen dit 'ietsisme' zelf invullen met wat hem dierbaar is of juist om bestrijding vraagt, en zo proberen het eigen idee in de stroom van de mode te manoeuvreren.

Dat is ook de strategie van de theoloog en emeritus hoogleraar Gijs Dingemans, in het eerste boek dat over dit onderwerp verschijnt.

Deze strategie heeft als nadeel dat we maar weinig te weten komen over de mensen die in 'iets' zouden geloven. Over de auteur des te meer. Ietsisme is volgens Dingemans een universele reactie op het mysterie van het leven. Religies zijn daar de vormgevers van. Zij geven aan dat iets vorm, bijvoorbeeld met een God die ons beschermt tegen de onzekerheid die wordt teweeggebracht door het besef van het mysterie.

Het christendom is wat Dingemans betreft de allerbeste vorm. Hij is dan ook bepaald geen ietsist. Het antwoord op de vraag uit de titel van zijn boek - 'Is ietsisme een basis voor christelijke spiritualiteit?' - luidt ja, maar alleen als startpunt. Het begint met een besef van iets vaags dat mysterieus en onkenbaar is, maar dat verder niet benoemd kan worden, en het eindigt wat Dingemans betreft met de bekering van de ietsist. “In het besef dat de Geest van God nog steeds onder ons woont en werkzaam is, worden mensen opgeroepen deel te nemen aan een persoonlijk veranderingsproces.“

Dingemans gebruikt het woord bekering liever niet; hij noemt het een van de traditionele christelijke begrippen “die zo beduimeld zijn geraakt dat ze grondig opgepoetst of vervangen moeten worden“. Het is een theologische variant van de populaire make-over op televisie, waar een niet heel aansprekend persoon een heuse personality look krijgt aangemeten, terwijl zij natuurlijk gewoon dezelfde blijft.

Leek Dingemans gerestylde vorm van ietsistisch christendom maar zo fris. Wat te denken van de oproep tot 'opname van popmuziek met aanvaardbare teksten in de eredienst', en 'omschakeling van de traditionele Woordverkondiging naar powerpoint-presentatie'? Het klinkt suf, maar Dingemans hoopt de ietsist ermee naar de kerk te krijgen. Hij heeft dan ook geen hoge pet van de ietsist op. “Mensen die zeggen dat er wel 'iets' moet zijn boven of achter de werkelijkheid, hebben over het algemeen geen grote filosofische belangstelling“, merkt hij overmoedig op.

Dingemans denkt het te weten: “Er is geen supernatuurlijk stuurmechanisme, er is alleen een stem die de weg wijst - vermanend, troostend, aanmoedigend.“ Mensen mogen van hem niet meer in wonderen geloven. “Dat is een verkeerd accent“.

Dingemans wil ietsisten nog een lesje leren - het klinkt subtiel maar voor hem is het van het grootste belang: dat zij niet langer 'iets' goddelijks in of achter de natuur bevroeden. “De mens en de natuur zíjn niet God, maar ze weerspiegelen iets van Gods grootheid en wijsheid.“

Het wordt vast heel gezellig in de kerk, waar ietsisten en christenen op aanraden van Dingemans “samen interessante televisieprogramma's gaan bekijken“.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.