Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hulp gezocht: Wie staan er op Oorthuys' foto's van de wederopbouw in Rotterdam?

Cultuur

Meindert van der Kaaij

Kinderen bij heipalen bij de Schiedamse Vest, Rotterdam (1950-1952). © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

Cas Oorthuys bracht de wederopbouw van Rotterdam met passie in beeld, maar hij noteerde weinig bij de foto's die hij maakte. Het Fotomuseum roept nu de hulp van de Rotterdammers in.

Amsterdammer Cas Oorthuys maakte in de jaren vijftig schitterende foto's van het naoorlogse Rotterdam, dat hem als een magneet aantrok. Over wat Oorthuys precies zo fascinerend vond aan de Maasstad, moet curator collecties Loes van Harrevelt van het Fotomuseum een beetje speculeren, want de fotograaf noteerde daar niets over. "Zo perfect als de archivering van de negatieven was, zo minimaal zijn schriftelijke gegevens. Hij was totaal visueel ingesteld."

Lees verder na de advertentie

Maar er zijn wel aanwijzingen waarom hij zo vaak de stad bezocht, zegt Van Harrevelt. "Hij had zijn wortels in de communistische arbeidersfotografie. In de Rotterdamse haven werd verschrikkelijk hard gewerkt en hij had een enorm respect voor de havenarbeiders."

Oorthuys was geen brutale fotograaf

Loes van Harrevelt, curator van het Fotomuseum

Cas Oorthuys met zijn fototoestel verborgen onder zijn jas bij zijn huis aan de Amstel in Amsterdam, eind mei 1945. © © Charles Breijer / Nederlands Fotomuseum

Daarnaast had hij een bouwkundige achtergrond en keek hij graag naar architectuur. In Rotterdam schoot nieuwbouw de grond uit. Telkens keerde hij terug naar dezelfde projecten zoals de Beurs aan de Coolsingel en probeerde hij die op zijn mooist vast te leggen. "Maar hij heeft ook veel rondgelopen in de stad en jongeren en winkelende mensen vastgelegd. Hij schoot de cafés op Katendrecht en de stamgasten van café De Turk."

Hij kwam niet zo dicht op de mensen als Ed van der Elsken," zegt Van Harrevelt. "Oorthuys was geen brutale fotograaf."

Een kruidenier in de Gouvernestraat, Rotterdam (1952). © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

Ode aan overlevingsdrang

Ze wijst erop dat Oorthuys tijdens de bezetting veel illegale foto's heeft gemaakt. "Hij heeft zo veel ellende vastgelegd. We denken dat hij daardoor zo was gegrepen door de wederopbouw die nergens zo zichtbaar was als in Rotterdam. De foto's ademen optimisme en vrolijkheid uit. Ze zijn een ode aan de overlevingsdrang en flexibiliteit van de mensen."

Oorthuys maakte ook veel foto's van Zeeland en dat onderwerp is nu zo goed als af

Het archief van Oorthuys dat het Nederlands Fotomuseum in 1989 kreeg van de in 1975 overleden fotograaf bevat het onvoorstelbare aantal van ongeveer 420.000 negatieven. Daarnaast waren er 447 albums met zogeheten contactafdrukken, beelden van zes bij zes centimeter. Daarin konden klanten bladeren als zij foto's wilden bestellen. 

Deze albums zijn allemaal gedigitaliseerd en komen in een beeldbank die voor iedereen is te bezichtigen. Voordat dit gebeurt moeten de foto's van een onderschrift zijn voorzien met informatie over onder meer plaats, datum en het onderwerp. Vanaf eind vorig jaar konden mensen via internet meehelpen om de foto's alsnog te beschrijven. 

Jongens aan de Parkkade, Rotterdam (1952). © © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

Dat is goed gegaan, zegt Van Harrevelt. Oorthuys maakte veel foto's van Zeeland en dat onderwerp is nu zo goed als af. Hetzelfde geldt voor de platen die kosmopoliet Oorthuys van de Verenigde Staten maakte.

In hoog tempo veranderd

Het project met Rotterdam daarentegen is nog niet af. Van de 959 bladen die het museum heeft, elk gevuld met twaalf contactafdrukken, zijn er pas ongeveer 151 beschreven. Het museum opent in september een grote overzichtstentoonstelling van de invloedrijke Nederlandse fotograaf en het zou mooi zijn als het Rotterdamse deel dan verder gevorderd is.

Dat Zeeland en de VS bijna af zijn is te danken aan de hulp van mensen die niet alleen veel tijd hadden, maar ook over specialistische kennis van die onderwerpen beschikten, aldus Van Harrevelt. "Als je die kennis niet hebt is het niet erg zinvol om mee te doen. Rotterdam is in ontzettend hoog tempo veranderd en we willen graag gebruikmaken van de kennis van mensen die de jaren vijftig bewust hebben meegemaakt. Zij herkennen vaak meteen wat op de foto te zien is. Dat kan zo waardevol zijn."

Wie mee wil doen, kan zich hier aanmelden.

Deel dit artikel

Oorthuys was geen brutale fotograaf

Loes van Harrevelt, curator van het Fotomuseum

Oorthuys maakte ook veel foto's van Zeeland en dat onderwerp is nu zo goed als af