Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoofdredacteur Van Dale: Nieuwe woorden weerspiegelen onze maatschappij

Cultuur

Jan Kruidhof

'Sjoemelsoftware' was in 2015 het Woord van het Jaar. © ANP

Wordt het 'warmtezombie', 'cryptokoorts' of misschien 'regenboogtaal'? Op de site van Van Dale kan gestemd worden op het Woord van het Jaar 2017. Ton den Boon is hoofdredacteur van de Dikke Van Dale. Wat valt hem op aan de nieuwe woorden?

Wie bedenkt de meeste nieuwe woorden?

Lees verder na de advertentie

“Veel nieuwe woorden komen uit De Telegraaf. Die krant is er erg goed in om door middel van taal aandacht te vestigen op onderwerpen. NRC was ook een tijd goed bezig, volgens mij hadden ze toen een koppenmaker van De Telegraaf aangenomen.

Je ziet dat nieuwe woorden vaak worden overgenomen door regionale media en dan vervolgens weer terechtkomen in andere landelijke kranten.

Nu zie je ook vaak dat woorden bedacht worden op sociale media. Bijvoorbeeld ‘Merkellego’, dat verscheen voor het eerst op Twitter.” ('Merkellego' is een verzamelnaam voor de op legoblokjes lijkende betonblokken die als roadblock gebruikt worden, ter voorkoming van terreuraanslagen met voertuigen. Ze zijn genoemd naar de Duitse bondskanselier Angela Merkel, wier vluchtelingenbeleid door sommigen wordt geassocieerd met terroristische aanslagen.)

Een journalist van De Telegraaf stuurt mij ’s ochtends al een berichtje om te laten weten dat een nieuw woord dat hij bedacht heeft de krant heeft gehaald

In uw column van vandaag noemt u ‘Merkellego’ een ‘tendentieus woord’. Wat bedoelt u daarmee?

"Een tendentieus woord is een woord wat direct een bepaalde stellingname impliceert. ‘Merkellego’ is een mooie metafoor, maar weerspiegelt ook de polarisatie in de maatschappij. Je ziet de laatste jaren steeds meer van zulke woorden. Zelfs in de gemeentelijke politiek zie je woorden als ‘hufterwoning’ en ‘asoloket’. Dat laat zien dat vergroving breed gedragen wordt in ons taalgebied."

Hoe kwam de shortlist tot stand?

"Mensen kunnen suggesties doen via de site en ik hou zelf een weblog bij waarin ik iedere dag een Woord van de Dag bespreek. Ik krijg ook veel tips. Een journalist van De Telegraaf stuurt mij ’s ochtends al een berichtje om te laten weten dat een nieuw woord dat hij bedacht heeft de krant heeft gehaald. Om het te claimen? Ik denk eerder dat zo iemand gewoon blij is dat hij iets heeft toegevoegd aan de woordenschat. Zoals een kunstenaar blij is dat hij iets heeft bijgedragen aan de kunstwereld.

De woorden moeten wel dit jaar gebruikt zijn in de media. We krijgen ook geregeld zelfbedachte inzendingen. Dan zie je dat er tientallen keren hetzelfde woord is ingestuurd vanaf één IP-adres (een uniek adres van een computer). Maar zelf een woord bedenken is niet voldoende.

Daarnaast vind ik het mooi als een woord een zoeklicht biedt op de maatschappij en de tijd waarin we leven. Zoals 'regenboogtaal', een ander woord voor genderneutrale taal.

Maar ik vind het vooral belangrijk om te laten zien dat het Nederlands een levende taal is. Ik krijg vaak de vraag: ‘Is het einde van de Nederlandse taal in zicht?’, vanwege de toenemende invloed van de Engelse taal. Ik hoef dan alleen maar te wijzen op de prachtige nieuwe woorden die ieder jaar bedacht worden, om het tegendeel te bewijzen."

Neologismen in Trouw 

Twee woorden in de subcategorieën Jongerentaal en Lifestyle kwamen uit Trouw: 'abuselfie' en 'tuintegeltaks' (al werd dit laatste woord voor het eerst gebruikt door De Telegraaf in 2015). 

Lees ook de taalcolumn van Ton den Boon: Aflosboete, merkellego: veel nieuwe woorden zijn gevoelswoorden



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Een journalist van De Telegraaf stuurt mij ’s ochtends al een berichtje om te laten weten dat een nieuw woord dat hij bedacht heeft de krant heeft gehaald