Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe zit het eigenlijk met 'die kat van een buurvrouw'?

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© ANP
Taal

In mijn zomerserie over ontleedtermen had ik het over 'de kat van de buurvrouw'. Een lezeres beschreef naar aanleiding daarvan een bezoekje aan haar eigen buurvrouw, die zij op een gegeven moment vroeg: 'Wie kijk jij zo boos na?' 

Het antwoord: 'Ach, die kat van een buurvrouw!' De lezeres concludeerde dat haar buurvrouw geen innige relatie onderhield met haar andere buurvrouw. Ik moet eerlijk zeggen dat ik 'die kat van een buurvrouw' niet kende, maar ik herken wel het patroon. Het betreft een in de vorige eeuw veelbesproken verschijnsel in de Nederlandse grammatica. Wat is daar zo bijzonder aan? Wel, bijna alles.

Lees verder na de advertentie
Ik dacht dat het patroon een beetje op zijn retour was, maar misschien valt het mee

'Katterig' karakter

Het eerste valt natuurlijk de betekenis op. 'Die kat van een buurvrouw' gaat niet over een kat, maar zegt iets over een 'katterig' karakter van die buurvrouw. Die buurvrouw is als een kat. Maar dat is niet alles. Probeer de woordgroep maar eens in het meervoud te zetten. Dan krijg je niet, zoals je zou verwachten, 'die twee katten van een buurvrouw', maar juist 'die twee katten van buurvrouwen'. Het lijkt erop dat 'kat' en 'buurvrouw' samen de kern van de woordgroep vormen, en dat 'van een buurvrouw' niet zomaar een bijvoeglijke bepaling bij 'kat' is.

Bij 'een schat van een kind' blijkt nog iets bijzonders. Je zegt 'die lieve schat van een kind' en niet 'dat lieve schat van een kind'. Als 'kind' de kern is, zou je verwachten dat het 'dat' is, want het is immers ook 'dat kind'.

Ik dacht dat het patroon een beetje op zijn retour was, maar misschien valt het mee. In een oude Trouw uit 1996 kwam ik nog 'een knaap van een probleem' tegen. Maar dat had ik zelf geschreven.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.

Zelf een taaltip? Mail aan p.a.coppen@let.ru.nl

Deel dit artikel

Ik dacht dat het patroon een beetje op zijn retour was, maar misschien valt het mee