Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe volwassen is een volwassene eigenlijk, vraagt theatercollectief BOG

Cultuur

Alexander Hiskemuller

Theatercollectief BOG heeft naam gemaakt met voorstellingen die één groot thema van alle mogelijke kanten belichten. De familievoorstelling 'Kid' gaat over volwassen zijn. © x

Voor de familievoorstelling 'Kid' van BOG worden volwassenen en kinderen gescheiden van elkaar op de tribune gezet. Het werkt als een spiegel voor het publiek. De vraag werpt zich op: hoe volwassen is een volwassene eigenlijk?

Benjamin Moen verwelkomt het publiek in z'n blote niksie. "Dag, gaat u zitten, wij willen u vanuit BOG graag een wijntje aanbieden." Hij wijst op een fles en een paar lullige plastic bekertjes in een hoek. Een beetje verbouwereerd na die binnenkomst nemen de toeschouwers plaats op de volwassenenkant van de tribune voor de voorstelling 'Kid'.

Lees verder na de advertentie

"Zit iedereen?" vraagt Moen. "Dan ga ik nu de kinderen halen voor aan de kinderkant." Er trekt een kleine siddering over de tribune, je hoort het publiek denken: hij zal toch niet in zijn blootje...

De volwassene zal worden ontmaskerd en de waarheid komt aan het licht

Wat er precies gebeurt, wordt in het midden gelaten, want de volwassenen hebben dankzij een hoge afscheiding geen zicht op de kinderkant. Ze kunnen het aan hun zijde slechts met de oren volgen. En zo staat de familievoorstelling (8+) van het Vlaams-Nederlandse theatercollectief BOG direct op scherp. 

"Volwassenen worden meteen op hun verantwoordelijkheid als volwassene aangesproken", zegt Benjamin Moen na afloop van de voorstelling. "Vind ik het wel oké dat mijn kind deze naakte man ziet, en mijn hemel, moet ik daar écht over nadenken? Ik kom net binnen!"

Ontregelen

Zijn naaktheid bij binnenkomst is behalve ontregelend, ook een aankondiging van het onderwerp van Kid: Moen is bij aanvang helemaal naakt, collega-performer Judith de Joode draagt een naaktpak en Lisa Verbelen heeft ondergoed aan met het woord 'naakt' in koeieletters. Moen: "Drie verschillende interpretaties van naakt, zoals we gedurende de voorstelling ook verschillende interpretaties laten ontstaan van wat volwassenheid is."

Dat je het ook met dieren kunt doen, is toch geschrapt

Aan de andere kant van het schot nemen de kinderen plaats op hun tribune. De drie performers hebben inmiddels een beren-, kikker- en vissenkostuum aangetrokken. "De volwassene zal worden ontmaskerd", zeggen ze theatraal: "De waarheid komt aan het licht." Tromgeroffel!

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Theatercollectief BOG © x

Hoe ziet een volwassene eruit ('veel haar, ook uit de neus'), wat is zijn 'habitat' en waar praat ie toch de hele tijd over? Het passeert allemaal de revue bij de kinderen, en de volwassenen horen het allemaal aan in hun eigen vak, met hun 'kinderoren'. 

Het begint geestig en kinderlijk ('de voeten van een volwassene stinken naar kaas en zijn oksels naar uien') maar de kenmerken worden steeds pregnanter: de volwassene holt door zijn bestaan, geeft bezit een bijzondere waarde ('van hogedrukspuit tot stationwagen') en heeft een merkwaardige controlezucht ('vluchtelingenopvang, muren bouwen').

De volwassene holt door zijn bestaan, geeft bezit een bijzondere waarde

Zo wordt de 'verstandige' volwassene gedemystificeerd en uiteindelijk in zijn hemd gezet. En hij/zij moet zijn/haar handen aan de volwassenenkant ook flink laten wapperen. "De volwassenen geven de voorstelling spelenderwijs mede vorm", zegt actrice Lisa Verbelen. 

"Je kunt de volwassenenkant zien als de coulissen, waarvandaan rekwisieten worden aangegeven en waar pauzeliedjes worden gezongen als wij even op adem moeten komen. Het werken met die twee kanten geeft de voorstelling een extra en onverwachte laag: volwassenen doen alles als er kinderen in het spel zijn. Daarom werkt het ook zo goed dat ouders samen met hun kinderen naar de voorstelling komen, er ontstaat een speciale chemie: de laag van zorg, je doet het wel voor je kind."

Luchtig

De luchtige vorm vol interactie is ingebracht door Jetse Batelaan, die de eindregie deed. Benjamin Moen: "Jetse weet precies wat kinderen aanspreekt. Het idee van more is more bijvoorbeeld; 'Die maffe dierenpakken? Dóén!' zei hij meteen. BOG laat doorgaans zo veel mogelijk weg, om tot de essentie te komen, dus dit was wel even wennen. Maar Jetses idee van 'meer' is het zoet van de voorstelling geworden. Het maakt de inhoud voor kinderen eetbaar."

Het collectief BOG is bekend van theaterproducties die één groot thema (zingeving bijvoorbeeld) van alle kanten inhoudelijk belichten. Dat doen de performers door te benoemen, te focussen, uit te zoomen, te groeperen en te definiëren, van: alles waar de mens vat op tracht te krijgen, maar te groot is om vast te pakken. 

Dat gebeurt aan de hand van research, gesprekken met deskundigen en mailwisselingen met de driehonderd leden van BOG, die worden gevraagd naar hun gedachten over het onderwerp.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Theatercollectief BOG © x

Voor de eerste familievoorstelling hebben de BOG'ers ook op lagere scholen met kinderen gesproken. Wat verstaan zij onder volwassen-zijn? De BOG-leden gingen op stoomcursus kinderfilosofie. 

Lisa Verbelen: "We leerden om het gesprek te voeren aan de hand van een aantal voorwerpen op tafel. Dan vroegen we: 'Welk voorwerp vind je het meest volwassen?' Dan kregen we antwoorden als: 'Nou, dat boek, want daar staan heel veel letters in, dus dat is volwassen. Want volwassenen praten en praten maar.' Het werd zo een thema in de voorstelling: volwassenen praten veel."

Via proefopstellingen en testpubliek kwamen ze erachter dat deze uitputtende aanpak wel op grenzen stuitte. Dat je het ook met dieren kunt doen, werd geschrapt uit het hoofdstukje 'seks'. Moen: "Want het bleek dat het zwaartepunt dáárop kwam te liggen, terwijl wij het uit onze hang naar volledigheid alleen maar wilden noemen. Het bleek dat we daarmee ons doel volledig voorbijschoten."

Licht provocatief

Licht provocatief blijven de teksten evengoed: er is een opsomming van plekken waar je seks kunt hebben (van bed tot fietsenkelder) en in welke combinaties ('vrouw-man, man-man, personen tussen man en vrouw in'). Een elfjarig kind vroeg na een voorstelling in Antwerpen aan zijn ouders: "Doen jullie het óók in een auto?!" Dat was best ongemakkelijk.

Maar van verdere zelfcensuur op dat gebied kon geen sprake zijn. Moen: "Kinderen kunnen veel meer aan dan volwassenen vermoeden of willen weten."

In de volledigheid zit een boodschap van verscheidenheid, meent actrice Judith de Joode. "Zoals je op vele manieren naar volwassenheid kunt kijken, zo zou je eigenlijk alles moeten bekijken. Uiteindelijk gaat Kid over het doorbreken van hokjesdenken."

Oneindig veel antwoorden

Aan het einde van de voorstelling gaan de theatermakers aan in het vak van de volwassenen op zoek naar 'de meest volwassen volwassene'. Want nu weten we toch wat volwassen-zijn inhoudt? De uitverkorene wordt uitgenodigd om aan de kinderkant, met een script, zijn zegje te doen: "Bla bla bla, bladibla, saai, vlakkerdevlak, scheetjes, waar is mijn leesbril?" Uhm, toch niet zo volwassen dus. 

Lisa Verbelen: "Dat is misschien wel de meest volwassen conclusie die je kunt trekken. Wat definieert een volwassene, wat een kind? Kid pleit voor oneindig veel antwoorden op die vraag."

Kid van BOG i.s.m. hetpaleis en Het Zuidelijk Toneel. De Nederlandse première is morgen in Theater de NWE Vorst, Tilburg, daarna volgt een tournee.

Lees meer stukken over cultuur in ons dossier.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De volwassene zal worden ontmaskerd en de waarheid komt aan het licht

Dat je het ook met dieren kunt doen, is toch geschrapt

De volwassene holt door zijn bestaan, geeft bezit een bijzondere waarde