Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe schilder je Mahlers achtste?

Cultuur

Peter van der Lint

Daniele Gatti (53) repeteert de Zesde Symphonie van Gustav Mahler. © Werry Crone
Klassiek & Zo

De grandioze uitvoering van de Achtste symfonie van Gustav Mahler op Palmzondag gonsde nog dagen na in het hoofd. Tot aan Witte Donderdag en Goede Vrijdag - en waarschijnlijk deze Stille Zaterdag - aan toe. 

Al die van elkaar afgeleide motiefjes en thema's waarmee Mahler zijn grootse bouwwerk in elkaar metselt en samenhang geeft, bleven maar door het hoofd buitelen. Er was even geen plek meer voor iets anders. Zelfs Bachs 'Mache dich, mein Herze, rein' zat er op deze dagen niet in, het was een en al 'Veni creator spiritus' en 'Blicket auf'.

Lees verder na de advertentie
Hoe zou zoiets eruitzien als een professioneel schilder zich door deze muziek liet inspireren?

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest, een paar topkoren en solisten van wereldformaat zorgden onder leiding van de gedreven maestro Yannick Nézet-Séguin voor een onvergetelijke ervaring. Bij een dermate grootse uitvoering als deze komen er automatisch beelden in je hoofd op. Mahler (zijn naam klinkt misschien niet voor niets als 'Maler' - schilder) schildert grootse panorama's en vergezichten. Hoe zou zoiets eruitzien als een professioneel schilder zich door deze muziek liet inspireren?

Verbintenis

Nou, dat ziet er uit als de afbeelding die hier bij deze column is geplaatst. Het is de hoes van de dvd waarop het Gewandhausorchester Leipzig onder leiding van Riccardo Chailly de Achtste uitvoert. Het schilderij heet 'Chor' en werd door Neo Rauch in 2o11 gemaakt, nadat hij in Leipzig repetities en uitvoeringen van deze Mahler-symfonie had bijgewoond. Rauch woont en werkt in Leipzig. Voor de eerste uitgave in deze Mahler-cyclus van Chailly - de Tweede symfonie - had men als hoesafbeelding gekozen voor Rauchs 'Morgenrot' uit 2006. Dat paste zo goed, dat men Rauch voor het vervolg steeds uitnodigde te komen luisteren. Zo ontstond een mooie verbintenis tussen Mahler en het orkest en de schilder uit Leipzig.

Tekst loopt door onder de afbeelding

© -

Er zijn natuurlijk meer en eerdere voorbeelden van composities die 'omgezet' werden op doek. Zo is Kandinsky's 'Composition 8' geïnspireerd op Wagners 'Lohengrin' en inspireerde jazzmuziek Mondriaan tot zijn 'Victory Boogie Woogie'. Omgekeerd kan ook. Moessorgski's 'Schilderijententoonstelling' is het bekendste voorbeeld, maar Feldmans 'Rothko Chapel' en Henzes 'Das Floss der Medusa' zijn andere intrigerende voorbeelden.

De expositie overtrof verre mijn verwachtingen. Zo'n dvd-hoesje staat niet in verhouding tot de gi­ga-af­me­tin­gen van Rauchs wonderlijke doeken.

Onenigheid

Neo Rauch maakte uiteindelijk zeven 'Mahler'-schilderijen. De Derde symfonie bleef helaas ongeschilderd, omdat Chailly zijn cyclus in Leipzig niet afmaakte. Op zijn afscheidsconcert had deze Derde zullen klinken, maar de dirigent zegde na onenigheid af en vertrok spoorslags. De laatste in de onaffe rij is nu de Eerste symfonie, waarvan de dvd net is uitgekomen. Daarop prijkt Rauchs 'Der Türmer' uit 2017.

Ik ging deze week in De Fundatie in Zwolle kijken naar het grote en machtige overzicht van het werk van Neo Rauch. In Zwolle hangen drie 'Mahler'-schilderijen. Het zijn 'Hohe Zeit' (Vierde symfonie, 2012), 'Späte Heimkehr' (Vijfde symfonie, 2013) en 'Die Erste' (Zevende symfonie, 2015). Vergeefs zocht ik naar 'Chor' om dat schilderij te laten accorderen met de flarden van de Achtste in mijn hoofd. Helaas. Maar de expositie overtrof verre mijn verwachtingen. Zo'n dvd-hoesje staat niet in verhouding tot de giga-afmetingen van Rauchs wonderlijke doeken. Mooi dat de Fundatie 'Gewitterfront' kon aankopen. Een vreemde trommelaar, waar best een Mahler-symfonie bij had gepast.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees hier meer afleveringen van Klassiek & Zo. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Hoe zou zoiets eruitzien als een professioneel schilder zich door deze muziek liet inspireren?

De expositie overtrof verre mijn verwachtingen. Zo'n dvd-hoesje staat niet in verhouding tot de gi­ga-af­me­tin­gen van Rauchs wonderlijke doeken.