Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe maak je een voorstelling over Gesualdo, die hemelse muziek maakte maar een gruwelijk leven leidde?

Cultuur

Sandra Kooke

© Sofie Knijff
Holland festival

Het gruwelijke leven en de hemelse composities van Carlo Gesualdo worden belicht in een productie van het Nederlands Kamerkoor en De Warme Winkel. 'Die moord staat op elk affiche als publiekstrekker.'

Gesualdo, dat is die 16de-eeuwse componist die zijn vrouw en haar minnaar in bed aantrof en hen beide vermoordde. "Hij heeft wel 53 keer in haar edele delen gestoken", zegt acteur Vincent Rietveld van theatergezelschap De Warme Winkel. "Ik dacht 57 keer", zegt Tido Visser, artistiek directeur van het Nederlands Kamerkoor.

Lees verder na de advertentie

Doet het precieze aantal ertoe? Niet echt, maar dat we ons ermee bezighouden, is tekenend voor onze sensatiezucht. "Bij elke concertaankondiging van Gesualdo-muziek staat de moord er als publiekstrekker bij", zegt Rietveld.

Ik had de zangers gewaarschuwd dat dit confronterend kon worden

Tido Visser

En toch is deze componist met zijn gruwelijke levensverhaal de maker van hemelse muziek. Visser heeft tien jaar van zijn leven als zanger gewijd aan Don Carlo Gesualdo da Venosa (1566-1613). Met het Kassiopeia Kwintet nam hij alle madrigalen van de componist op. "Ik was meteen gegrepen door deze verbijsterende muziek, waarin een enorme tegenstelling zit. Eerst wringt en schuurt het van de dissonanten, daarna krijg je een enorme harmonische bevrijding."

Schuren en wringen doen ook de hemelse muziek en de biografie van de componist, over wie de vreemdste geruchten de ronde doen. Hij zou een baby dood gewiegd hebben, hij zou vrouwen gevangen hebben gehouden in de kerker van zijn kasteel om eens per maand hun menstruatiebloed te drinken, hij zou zich hebben laten ranselen door zijn bedienden.

'Wordt dit één grote sm-show?' © *

Een kolfje naar de hand van De Warme Winkel, bedacht Visser, fan van het theatercollectief. "Een elitair engelenkoor met een anarchistisch theaterbolwerk, dat wilde ik graag uitproberen", zegt Visser. Ook de acteurs waren gecharmeerd van het idee om samen te werken met het Nederlands Kamerkoor. Rietveld: "Veel wezensvreemder dan zo'n gedisciplineerd koor kunnen wij het niet krijgen. Zij zingen de prachtigste muziek, wij moeten iets gaan vormgeven dat er nog niet is. Dat contrast is meteen interessant."

Hoe gaan zang en toneel een voorstelling vormen? "Dat weten we nog niet", zegt Rietveld vier weken voor de première opgewekt. "Maar we willen iets gaan doen, waardoor er beter dan ooit naar deze muziek geluisterd gaat worden. Misschien klinkt de muziek wel mooier, nadat je een scheet hebt gelaten."

Voor het Nederlands Kamerkoor is de improviserende repetitiestijl van De Warme Winkel wennen. Visser: "Ik had de zangers gewaarschuwd dat dit confronterend kon worden, maar ik kreeg toch wel reacties als: 'We zitten nu al weken met poep, plas en bloed. Waar gaat dat heen, wordt dit één grote sm-show?' Dan zei ik weer: 'Ga er maar vanuit dat er een diepere laag komt.'

"En vorige week ontstond er plotseling een slotscène zo adembenemend mooi, dat ik tot tranen geroerd was en weer wist waarom ik deze samenwerking wilde."

Gesualdo, Nederlands Kamerkoor en De Warme Winkel, StadsschouwburgAmsterdam, vanaf donderdag 21 juni.

Deel dit artikel

Ik had de zangers gewaarschuwd dat dit confronterend kon worden

Tido Visser