Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het verhaal van internetgenie Aaron Swartz móet je zien

Cultuur

Maaike Bos

Aaron Swartz geloofde in het delen van kennis ten behoeve van iedereen. © Reuters
Tv-recensie

Geïnspireerd door een fragment uit Marleen Stikkers Zomergasten-avond keek ik op themakanaal Npo2Extra de documentaire over Aaron Swartz, 'The internet's own boy'.

Want ja, haar ongemakkelijke college over de onlinewereld ebt wel na in mijn gedachten. (En van de 244.000 mensen die wél bleven kijken, waren er ook van begin tot eind geboeid zondag, lees ik in reacties.)

Lees verder na de advertentie

Die documentaire over genie Aaron Swartz dus, moet je gezien hebben. Hij zegt iets over botsende tijden, over de strijd van innovatie tegen de oude wereld en over jeugdige maatschappelijke betrokkenheid. Hij zegt ook iets over de overheid, hier de Amerikaanse, die soms echt niet het publieke belang dient maar 'aan de verkeerde kant van de geschiedenis staat' en met haar fouten mensenlevens verwoest. Van de Trump-regering calculeren we dat in, maar uit Obama's tijd? Het is jammer dat de film nu niet op tv was, maar op dat niet zapbare themakanaal online. Juist mensen van de oude media moeten dit zien.

Die jongen was een genie, leerde zichzelf lezen met drie jaar en werkte al mee met de grote internetontwikkelaars op zijn veertiende. Hij zette de ene na de andere onlinedienst op in zijn strijd voor een open internet. Al vroeg zag hij het gevaar dat openbare data in handen vallen van enkele commerciële instellingen die ze vervolgens verhandelen. Maar deze wereldverbeteraar op internet werd zo fel vervolgd door de Amerikaanse overheid - bedreigd met 35 jaar celstraf en een miljoen dollar boete - dat hij als uitweg zelfmoord pleegde op zijn 26ste.

Hij was geen criminele hacker maar had een ideaal: toegang van alle mensen tot de wetenschap, als een mensenrecht

Hij was alleen maar een kritisch denker die echt openbaar wilde maken wat tot het openbare domein behoorde. Wetenschappelijke tijdschriften bergen publiek gefinancierde kennis in zich, maar de belastingbetaler moet wel dure kopieën bestellen als hij die kennis wil raadplegen.

Internetterrorist

Dus besloot hij de winstgevende, digitale bibliotheek JSTOR (journal storage) te hacken en miljoenen academische publicaties te downloaden, om ze later gratis ter beschikking te kunnen stellen. Hij was geen criminele hacker maar had een ideaal: toegang van alle mensen tot de wetenschap, als een mensenrecht. Het openbaar ministerie gebruikte hem toch als afschrikwekkend voorbeeld en vervolgde hem als een internetterrorist.

Tijdens de stressvolle periode onder FBI-onderzoek lukte het Swartz nog online politiek campagne te voeren en een wetsvoorstel tot internetcensuur (SOPA) te blokkeren. Deze jongen had het hart op de goede plaats. Hij was een groot maatschappelijk en onlinetalent, en is nu een verlies voor een hele generatie.

Wat me ook zo raakt, is de hoopvolle gedachte dat jongeren wel maat­schap­pe­lijk betrokken kunnen zijn. Ze zijn heus niet allemaal geheel met zichzelf bezig

De documentaire eindigt met een veertienjarige Amerikaan die zelfstandig in JSTOR speurde en op een geniaal idee kwam om alvleesklierkanker vroeg te kunnen opsporen. Hij redt nu mensenlevens. Dat is waar Aaron Swartz in geloofde. Vrij delen van kennis, ten behoeve van iedereen.

Wat me ook zo raakt, is de hoopvolle gedachte dat jongeren wel maatschappelijk betrokken kunnen zijn. Ze zijn heus niet allemaal geheel met zichzelf bezig. Dat zou je denken door het nieuwe jongerenportret in Nieuwsuur: '18 in 2018'. Gelukkig heb ik nog vier afleveringen te gaan voor een genuanceerder beeld van deze millenniumgeneratie.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Lees ze allemaal in hun dossier.

Lees ook: Wat mogen woorden kosten?

In 'The Idealist' vertelt de Amerikaanse journalist Justin Peters het boeiende verhaal van Aaron Swartz

Deel dit artikel

Hij was geen criminele hacker maar had een ideaal: toegang van alle mensen tot de wetenschap, als een mensenrecht

Wat me ook zo raakt, is de hoopvolle gedachte dat jongeren wel maat­schap­pe­lijk betrokken kunnen zijn. Ze zijn heus niet allemaal geheel met zichzelf bezig