Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het ruige Zeeuwse jaar van Henk Chabot

Cultuur

Henny de Lange

Met zijn vrouw To verbleef de kunstenaar Henk Chabot in 1933 acht maanden in Vrouwenpolder in Zeeland om daar in alle rust te kunnen schilderen en beeldhouwen. Hij had bewust gekozen voor dit geïsoleerde boerendorp en niet voor het mondaine Domburg of Veere, waar de meeste kunstenaars in die tijd heentrokken.

Hij voelde zich prettig in de boerengemeenschap die dichtbij de natuur leefde en dat resulteerde in een ongekende scheppingsdrang. Hij moet er als een bezetene hebben gewerkt, afgaand op de expositie in het Chabot Museum in Rotterdam, waar voor het eerst de schilderijen, beelden en tekeningen –een stuk of veertig– uit deze Zeeuwse periode bij elkaar zijn gebracht. Dat hebben we te danken aan kunsthistoricus Carel Blotkamp en daar kan die niet genoeg voor geprezen worden. Nooit geweten dat Henk Chabot zo expressief zeegezichten kon schilderen, dat de golven haast van het doek afrollen in kolkende bewegingen.

Ook de portretten van de boeren die hij afbeeldde, zijn lekker expressief en ruig geschilderd. Eén van de hoogtepunten is het levensgrote portret van een boerenvrouw in klederdracht, het toonbeeld van iemand die dag in dag uit op het land staat te ploeteren. De Zeeuwse bloedkoralen zijn met zulke dikke verfklodders om haar rimpelige hals gedrapeerd dat het lijkt of de kunstenaar de verf hier en daar met zijn vingers op het doek heeft gesmeerd. Chabot heeft deze vrouw met haar kolenschophanden en vertekende gezicht bepaald niet op haar voordeligst afgebeeld, maar kennelijk had hij zoveel goodwill opgebouwd bij de bevolking, dat dat werd geaccepteerd. Blotkamp: „Het is een wonder dat hij niet het dorp is uitgejaagd of met stront overgoten.” Maar waarschijnlijk voelden de boeren aan dat Chabot er niet op uit was om ze belachelijk te maken, maar hen wilde afbeelden als een soort oermensen.

Chabot (1894-1949) werd met Charley Toorop, aan wie aan de overkant van de straat in museum Boijmans Van Beuningen een fraaie overzichtstentoonstelling is gewijd, gezien als een belangrijke vertegenwoordiger van het expressionisme tussen de twee oorlogen. Maar zoals hij de verf in Vrouwenpolder haast op zijn doeken heeft ’geranseld’, is uniek, meent Carel Blotkamp. Daarmee lijkt hij vooruit te lopen op de materieschilders van de jaren vijftig. Ook de beelden van zandsteen, basalt en hout die hij van de Zeeuwse boeren(koppen) maakte, stralen dezelfde ruige kracht uit. Maar het allermooist zijn de woeste en donkere zeegezichten. Sommige schilderijen hebben de ’ruigte van een kokosmat’, zoals Blotkamp het omschrijft in de film die de tentoonstelling begeleidt. Bij het doek ’Erwtenruiters’ krijg je haast de neiging om je vingers over de huid van de olieverf te laten glijden om zo de structuren die Chabot erin schraapte en duwde, nog beter in je op te nemen.

Deze tentoonstelling laat al met al een hele andere Chabot zien dan zoals we hem kennen. Zijn sombere, naargeestige schilderijen van boeren en arbeiders met hun uitgemergelde koppen en van vluchtelingen in de oorlog, hebben soms een haast deprimerende uitwerking. De schilderijen die hij in Zeeland maakte, zijn ook niet bepaald lichtvoetig te noemen, maar toch zijn van een totaal andere orde. Het is alsof Chabot even helemaal los is gekomen van alle getob en zich heeft uitgeleefd op het zoeken naar uitdrukkingsmiddelen voor alles wat hij om zich heen zag. Hij moet genoten hebben van de zee, het landschap, de mensen en de taferelen op het boerenland.

In november keerden Chabot en zijn vrouw terug naar Rotterdam en was het al weer snel gedaan met zijn radicale periode. Nooit meer zou hij zulke vitale en ruige schilderijen maken als in zijn Zeeuwse jaar.

Lees verder na de advertentie
(\N)
(Trouw)

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie