Het groene boekje Beeld RV

Taal Peter-Arno Coppen

Het record ‘zoveel mogelijk werkwoorden bij elkaar proppen’ breken

Naar aanleiding van mijn stukje over ‘gehad hadden moeten hebben’ wijst een lezer mij nog eens op de zin ‘Ik zou jou weleens hebben willen zien durven blijven staan kijken’, waarin zeven werkwoorden achter elkaar staan. Dit is een inmiddels beroemde zin (ik vermoed bedacht door de taalkundige Van den Toorn), die het verschijnsel ‘werkwoordelijke groep’ in het Nederlands illustreert. Die groep bestaat vooral uit infinitieven, en soms een voltooid deelwoord of persoonsvorm.

Van den Toorn had vast niet de bedoeling om hiermee een record te stellen, want er zijn meer werkwoorden die zoals dat heet ‘groepsvormend’ zijn; dat wil zeggen dat ze in het midden van zo’n groep kunnen staan. Die kun je in principe allemaal toevoegen. De beperking lijkt alleen te liggen in ons werkgeheugen of voorstellingsvermogen dat hier een betekenis aan moet toekennen.

Record breken

Het is heel gemakkelijk om Van den Toorns record te breken: je maakt er gewoon een bijzin van: ‘Ik zei dat ik jou weleens zou hebben willen zien durven blijven staan kijken’. Dan staat de persoonsvorm ‘zou’ ook in de groep. Maar in plaats van ‘willen zien’ kun je natuurlijk ook ‘willen kunnen zien’ hebben.

Met een ander voorstukje kun je ook ‘hoeven’ krijgen: ‘Ik hoop niet dat we jou zouden hebben hoeven willen kunnen zien durven blijven staan kijken’. Beetje lastig, maar we zitten dan ook al op tien werkwoorden.

Het wordt nog moeilijker als we er ‘laten’ bij willen. Dan moet er nog iemand bij: ‘Ik hoop dat ik nooit iemand jou zou hebben hoeven laten willen kunnen zien durven blijven staan kijken’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden